эtot materyal dostupen na russkom

Washington Post: «Apollon 11» vyklykaje zaxvat, ale lyudstvo dosi ničoho ne znaje pro kosmos

17:27, 18 lypnya 2019
Svit
490 0
Apollon 11

Čerez trydcyat' misyaciv pislya vstanovlennya mety vidpravyty astronavtiv na suputnyk Zemli j bezpečno povernuty їx nazad prezydent SŠA Džon Kennedi cytuvav istoriju irlands'koho pys'mennyka Frenka O’Konnora pro joho dytynstvo. Ne zmihšy vydertysya na vysoku stinu, O’Konnor i joho druzi zakynuly na neї svoї šapky.

«U nyx ne bulo žodnyx šansiv tudy distatysya. Tak samo cya kraїna kynula svoju šapku na stinu kosmosu», - hovoryv Kennedi 21 lystopada 1963 roku v San-Antonio. A nastupnoho dnya vin rozpoviv ce ž same v Dallasi.

Ščob zrozumity amerykans'ku ejforiju vid pryzemlennya na Misyaci 50 rokiv tomu, potribno pryhadaty, ščo bulo šče na rik raniše, — pyše Washington Post. 1968-j buv najhiršym dlya SŠA. Todi vidbuvsya Tets'kyj nastup u V’jetnami, vbyvstvo Martina Lyutera Kinha i Roberta Kennedi, v mistax spalaxuvaly zavorušennya.

Čytajte takožWashington Post: Čerez 50 rokiv pislya «Apollona 11» dexto dosi ne viryt' u vysadku na Misyaci

Prezydent Kennedi zrobyv svoju hučnu obicyanku v 1961 roci vidpravyty lyudej na Misyac' do 1970-ho čerez 43 dni pislya toho, jak Radyans'kyj Sojuz vidpravyv Jurija Haharina v kosmos. Cya obicyanka prozvučala čerez 38 dniv pislya operaciї v zatoci Svynej. Na moment, koly Kennedi zuxvalo tyc'nuv pal'cem v Misyac', SŠA maly dosvid lyše u vidpravci odnoho astronavta na 15 xvylyn na suborbital'nu vysotu.

Povedinka Kennedi bula bezrozsudnym, ale xvylyujučym liderstvom. Zvažajučy na tohočasni znannya i texnolohiї, vykonaty joho obicyanku bulo nemožlyvo. Ale prezydent SŠA skazav, ščo kosmična prohrama bude «služyty orhanizaciї j zastosuvannyu našyx najkraščyx navyčok i enerhij». Tak vono i stalosya. Zaxoplyva istorija spivpraci včenyx i okremyx zuxval'civ dobre opysana v 12-serijnomu seriali HBO «Vid Zemli do Misyacya», a takož u tryserijnomu «V pohoni za Misyacem» vid PBS za odnojmennoju knyhoju Roberta Stouna j Alana Andersa.

Čytajte takožThe Guardian: Lyudstvo «rvet'sya» nazad na Misyac', ale naviščo?

«Amerykans'ki zusyllya distatysya na Misyac' buly najbil'šoju uryadovoju iniciatyvoju myrnyx časiv v istoriї. V pikovyj moment u seredyni 1960-x rokiv blyz'ko 2% amerykans'koї robočoї syly tak čy inakše pracyuvaly v cyomu napryamku. Ci zusyllya daly zajnyatist' 400 tysyačam lyudej, bil'šist' z nyx pracyuvaly na 20 tysyač riznyx pryvatnyx kompanij i 200 universytetiv», - pysaly Stoun i Anders.

Kosmična honka počalasya jak zmahannya Xolodnoї vijny. Vona tež mala polityčnyj i vijs'kovyx xarakter. V 1957 roci zapusk peršoho radyans'koho suputnyka na orbitu Zemli vdaryv po amerykans'komu samovdovolennyu. Ce stalosya šče j čerez 10 dniv pislya toho, jak prezydent Duajt Ejzenxauer vidpravyv federal'ni vijs'ka v Central'nu školu Litl-Roka, štat Arkanzas, ščob zmusyty miscevu nacional'nu hvardiju propustyty afro-amerykans'kyx ditej na navčannya. Ale navit' do cyx podij v honci rozvytku raket na kin bula postavlena nacional'na bezpeka. Adže taki rakety z potužnoju tyahoju zmohly b zavdaty točnyj jadernyj udar.

Do 1969 roku, odnak, SRSR vypav zi zmahannya za Misyac'. Cya porazka stala peredvisnykom zaxodu radyans'kyx časiv čerez dva desyatylittya, koly Moskvi dovelosya maty spravu z «Iniciatyvoju ščodo stratehičnoї oborony» Ronal'da Rejhana. DO seredyny 1967 roku bil'šist' amerykanciv bil'še ne vvažaly, ščo vysadka na Misyaci bula varta vsix vytrat.

Čytajte takožThe Guardian: Borot'ba za kosmos počalas' i Kytaj v nij vyhraje

Ale cya misija dala final'nyj poštovx dlya spalaxu pislyavojennoї vpevnenosti j hordosti. «Orel pryzemlyvsya», - ci slova staly zuxvaloju tverdoju krapkoju v desyatylittya, jake počynalosya z kul'tury čornoї ironiї j satyry. Do neї vydannya vidnosyt', zokrema, novelu Džozefa Xellera «Pastka-22» (vyjšla druhom v 1961 roci) i fil'm Stenli Kubryka «Doktor Strendžlov» (1964 rik).

Foto Zemli z poverxni Misyacya povynni buly propoviduvaty hlobal'ne vidčuttya spil'noї doli lyudstva. Majbutnyomu terorystu Osami bin Ladenu bulo lyše 12 v 1969 roci.

U svoїj knyzi Stoun i Anders vkazujut', ščo «Apollon 11» zdijnyavsya v nebo za dopomohoju dvyhuniv, jaki spalyuvaly 15 tonn zridženoho kysnyu i kerosynu ščosekundy, produkujučy enerhiju, rivnosyl'nu tij, jaku b mohly vrobyty 85 analohiv hrebli Huvera. Lyudy žvavo hovoryly pro «zaxoplennya kosmosu». Ščo ž. Vsesvit, 99,9% jakoho roztašovanyj za mežamy atmosfery Zemli, rozšyryujet'sya zi švydkistyu 46 mil' na sekundu na mehaparsek. I my ne znajemo, kudy same vin rozšyryujet'sya.

Čytajte takožNASA predstavylo najdetal'niše zobražennya Vsesvitu (video)

Astronomy vyvčajut' svitlo, jakomu znadobylosya 12 mil'jardiv rokiv, ščob doletity do їxnix sučasnyx instrumentiv. Oxolodženyj šlak, jakyj lyudstvo nazyvaje Zemleju – ce lyše neznačna zalyškova piščynka vid Velykoho Vybuxu, jakyj stavsya 13,8 mil'jarda rokiv tomu. Pryblyzna kil'kist' najavnyx zirok syahaje sotni z 22 nulyamy pislya neї. Vydyma častyna Vsesvitu (jaka ne taka vže j velyka) mistyt' 150 mil'jardiv halaktyk z mil'jardamy zirok v kožnij z nyx. Ale pry cyomu, jakby v Ameryci bulo lyše try bdžoly, povitrya bulo b bil'še napovnene cymy komaxamy, niž kosmos zirkamy. Vidstani j žorstoki nepoborni umovy «na nebesax», dyktujut' nam, ščo naši prystroї v kraščomu vypadku budut' litaty po našomu kosmičnomu rajonu. Tož ne zvažajučy na nadzvyčajni dosyahnennya «Apollona 11», lyudstvo nikudy ne prosunulosya.

Jakščo vy znajšly pomylku, vydilit' її myškoju ta natysnit' Ctrl+Enter
InoZMI
telehram-kanal perekladiv zarubižnoї presy
Čytaty v Telegram