эtot materyal dostupen na russkom

Neue Zürcher Zeitung: Rosija nazyvaje serial pro Čornobyl' «rusofobijeju» za pravdu, jakoї boїt'sya

16:32, 11 lypnya 2019
Svit
1310 0

Majže reflektorno rosijs'ki deržavni telekanaly zvynuvatyly serial HBO «Čornobyl'» u tak zvanij «rusofobiї». Ce ilyustruje nezdatnist' pryjnyaty pohlyad zi storony, a takož staru brexnyu i novyj istoryčnyj bil'.

Pro ce pyše Neue Zürcher Zeitung. Xto najbil'še krytykuje Rosiju? Xto «polyvaje» її hrubymy slovamy j žorstkymy skarhamy? Ce roblyat' sami ž rosijany. Vse pohano i vse ne tak: vidklyučennya vody na lito, dovhi misyaci bez lifta, jakyj postijno remontujut', rozbyti vulyci, likarni bez usyoho neobxidnoho, uryad i sam Volodymyr Putin. Ce «tema nomer odyn» vsix korotkyx rozmov v kraїni. Odnak, pro ce hovoryty možna lyše rosijanam.

Čytajte takožWashington Post: Urok katastrofy na Čornobyl's'kij AES dosi ne zasvojenyj

Ščojno inozemec' pryjednajet'sya do krytyky, nastrij zminyujet'sya myttyevo. Vidklyučyly vodu na lito? Zavždy tak bulo! Ce ne pohano, možna nahrity sobi kastrulyu. Lift dovho ne remontujut'? Možna j pišky projty, ničoho strašnoho. Rozbyti vulyci j dorohy? Їx prosto duže povil'no remontujut'. V likarnyax brakuje vsyoho neobxidnoho? Ničoho, zate je duže xoroši pryvatni kliniky. A Putin? «U nas nikoho kraščoho nemaje», - kažut' rosijany.

Švejcars'ke vydannya pyše, ščo vse ce refleksy, jaki praktykuvaly v časy SRSR: zovnišni točky zoru zavždy zasudžuvalysya, adže nixto ne xoče, ščob jomu pokazuvaly dzerkalo. Majže vsi šukajut' sxvalennya. Bud'-jaku krytyku potribno zaperečuvaty.

Novyj serial pro katastrofu na Čornobyl's'kij AES u Rosiї spryjnyaly, jak tak zvanu «zaxidnu propahandu, jaka promyvaje mizky molodi j štovxaje nas na nepravyl'nyj šlyax» v časy SRSR. Vydannya nahaduje, ščo fil'm HBO rozpovidaje pro perši dni pislya vybuxu reaktora u kvitni 1986 roku, značnoju miroju dotrymujučys' real'nyx faktiv. Odnak, ce vse ž taky xudožnij fil'm. I holovni podiї rozghortajut'sya u vyhadanij drami, jaka nextuje pevnymy detalyamy. Pry cyomu akcent robyt'sya na odnij dijovij osobi, jaka staje osnovoju xudožnyoho syužetu, jakoho v real'nosti ne isnuvalo.

«My oderžymi tym, ščo ne xočemo buty prynyženymy», - hovoryt' serial, v jakomu demonstrujet'sya konflikt miž osobystym i deržavnym, miž lyudynoju i zahrozlyvymy dlya žyttya umovamy.

Čytajte takožThe Atlantic: «Čornobyl'» nahaduje, jak svitu poščastylo z rozpadom SRSR

Ce rečennya bahato hovoryt' pro radyans'kyx lideriv u časy katastrofy na ČAES. Pravda dlya nyx bula najhiršym, ščo može statysya. Vony dbaly bil'še pro vlasnu reputaciju, niž pro lyuds'ke žyttya.

«Koly budemo povidomlyaty hromads'kist', nam varto skazaty, ščo atomna stancija neščodavno bula vidremontovana, ščob ne vystavyty naši texnolohiї v pohanomu svitli», - jšlosya v protokoli zasidannya politbyuro CK KPRS  vid 29 kvitnya 1986 roku, jake projšlo pid holovuvannyam Heneral'noho sekretarya Myxajla Horbačova. Zustrič vidbulasya čerez try dni pislya avariї.

Odnak, fraza pro «oderžymist'» pidkreslyuje i sut' sučasnoї Rosiї, jaka pojasnyuje rosijs'ke stavlennya do serialu. Deržavni analityčni centry j ZMI retel'no vyšukujut' najdribniši pomylky, ščob zvynuvatyty scenarystiv u nekompetentnosti. Zaskleni balkony? Budynky, utepleni sklovatoju? Ci amerykans'ki durni ponyattya ne majut' pro žyttya v SRSR. Deržavna «Rossyjskaja Hazeta» nazvala serial pro Čornobyl' «100%-ju rusofobijeju». A hazeta «Arhumentы j Faktы», jaka naležyt' mis'kij radi Moskvy, opysala fil'm jak «stinu brexni».

Ale, jak zauvažuje švejcars'ke vydannya, ščo pro «Čornobyl'» u Rosiї hovoryat', perš za vse, tomu, ščo jomu vdalosya zmusyty rosijan svidomo podyvytysya na svoje mynule. I ce te mynule, jake z ideolohičnyx pryčyn zmušuvaly zabuty, v jakomu krytyčna ocinka zavčenyx hasel mohla staty nebezpečnoju dlya žyttya. Scenarysty serialu dopomohty rosijanam vybratysya z-pid informacijnoho sarkofaha, — vvažaje ekspert «Moskovs'koho centru Karnehi» Andrij Kolesnikov.

Čytajte takožGazeta Wyborcza: Brexnya SRSR v «Čornobyli» vkazuje na sučasnu sprobu zakryty oči na novu katastrofu

Interes do Radyans'koho Sojuzu i joho istoriї vklyučno z temnymy storinkamy obumovlenyj v «Čornobyli» ne nostal'hijeju za kolyšnyoju imperijeju. Avtory fil'mu emocijno daleki vid takyx sentymentiv. Vin prodyktovanyj sproboju zrozumity, jak lyudy z radyans'kym mynulym staly takymy, jakymy vony je syohodni. Dejaki rosijs'ki komentatory umysne zaperečujut' bud'-jaku taku sprobu. Tut spracyovuje koncepcija «svij-čužyj», zghidno z jakoju «našym» možna bezumovno viryty, a «čužym» - ni, tomu ščo vony ž čuži. I cya koncepcija dosi korystujet'sya uspixom v Rosiї vklyučno z її polityčnym žyttyam.

Rosijany stavlyat' pytannya: «Čomu v nas ne znyaly takyj serial?». I vony sami znajut' vidpovid'. Tomu ščo na dejaki temy dosi nakladene tabu, i vony piddajut'sya cenzuri. Tomu ščo svoboda slova i tvorčosti v Rosiї obmežena. Avtory «Čornobylya» pokazaly v seriali navit' Horbačova. Rosijs'ki telekanaly ne navažat'sya na take. U fil'mi pokazana povil'na evakuacija iz zaraženoї radiacijeju zony. V nyomu radyans'ka travma brexni, jaka porodžuje strax navit' syohodni j vyklykaje refleks sprotyvu: «Vy, inozemci, ne možete nas krytykuvaty!».

Jakščo vy znajšly pomylku, vydilit' її myškoju ta natysnit' Ctrl+Enter
InoZMI
telehram-kanal perekladiv zarubižnoї presy
Čytaty v Telegram