Zadvirky dlya opozyciї

Nadija Pryšlyak
08:00, 10 veresnya 2019
Polityka
1279 0
Dumka

Syohodni dovoli cikavo sluxaty plač «Jevropejs'koї solidarnosti», ščo їx polityčnu sylu, jak opozycijnu, obdilyly z kerivnyctvom v komitetax. Zvisno, pislya rozpodilu komitets'kyx krisel, «JeS» otrymala najmenšu їx kil'kist'. Odnak tut slid zghadaty mynule sklykannya Verxovnoї Rady, v jakomu frakcija «Blok Petra Porošenka», ščo nyni stala «JeS», bula koalicijnoju syloju, ale ničoho ne zrobyla, aby vnormuvaty robotu opozyciї zakonodavčo, ščob teper ne stohnaty.

Tomu i skladajet'sya vražennya, ščo, doky partija u vladi, to perekonana, ščo ce vže navično. Tomu ni pro jakyj zakon pro opozyciju nixto i sluxaty ne bažaje. Adže krašče «dohovornyaky», niž čitko vypysani pravyla, jaki kontrolyujuči orhany mala b očolyuvaty menšist'. A zvidsy i rizni vyhadky j varianty, čomu parlaments'ki komitety, jaki maly b «naležaty» opozyciї, napryklad, rehlamentnyj, opozycijeju ne kerujut'sya. Nahadaju, v Radi mynuloho sklykannya vzahali ne obyraly kerivnyka rehlamentnoho komitetu, ščob nym keruvav peršyj zastupnyk – predstavnyk koaliciї. Vtim, čy krašče ce za kreatyv teperišnyoho sklykannya, jake «urizanomu» u funkcijax komitetu z pytan' svobody slova nadalo takoho «termojadernoho» kerivnyka vid prorosijs'koї frakciї jak Nestor Šufryč… Z nym u slovobludstvi ne zmožut' vporatysya vsi inši členy komitetu vid «Sluhy narodu» razom…

Koly u tebe ponad 250 deputativ u sesijnij zali, dumky pro perspektyvu perexodu v opozyciju sxoži na marennya boževil'noho

Do reči, «Sluhy narodu» takož nablyžajut'sya do hrabel', po jakyx brodyly їxni poperednyky. Adže holova partiї, a nyni i holova Verxovnoї Rady Dmytro Razumkov skazav žurnalistam, ščo zakon pro opozyciju važlyvyj, ale ne je peršočerhovym pytannyam dlya parlamentu potočnoho sklykannya. Spravdi, takyj zakon vyborcyu «na xlib ne namastyš». Krim toho, važko sperečatysya z tezoju pro te, ščo zakony dlya «zapusku ekonomiky» je važlyvišymy. Ta j vzahali, koly u tebe ponad 250 deputativ u sesijnij zali, dumky pro perspektyvu perexodu v opozyciju sxoži na marennya boževil'noho. Odnak čas vmije korehuvaty samovpevnenist'…

A os' xto ne prypynyaje plakatys' čerez «utysky», i pry tomu prodovžuje protyskuvaty svoї pozyciї, tak ce predstavnyky frakciї «Opozycijna platforma – Za žyttya». Vony vže zarejestruvaly zakonoproekt pro parlaments'ku opozyciju, vypysanyj… pid sebe! V nyomu, zokrema, vyznačajet'sya, ščo deputats'ka frakcija, jaka naličuje najbil'šyj za čysel'nistyu sklad narodnyx deputativ iz frakcij, jaki ne uvijšly do skladu koaliciї, i oholosyla pro opozycijnist', može inicijuvaty stvorennya parlaments'koї opozyciї. Oskil'ky v OPZŽ na syohodni najbil'še deputativ pislya vladnoї frakciї «Sluha narodu», to, vyxodyt', ščo vsi rešta majut' šerenhamy jty v opozyciju slidom za Viktorom Medvedčukom. Prynajmni, tak maje zrobyty «JeS», jaka, na syohodni, čitko zajavyla pro svoju opozycijnist'.

Krim toho, v zakonoproekti vid OPZŽ proponujet'sya opozyciї viddaty posady peršoho zastupnyka holovy Verxovnoї Rady ta kerivnyctvo v čotyryox komitetax – rehlamentu, svobody slova, informacijnoї polityky, prav lyudyny. Šče je čas dlya rejestraciї al'ternatyvnyx zakonoproektiv. Adže pryjnyattya same cyoho proektu zakonu je sumnivnym.

Slid takož zaznačyty, ščo v parlamenti vže buly sproby proholosuvaty za zakonoproekt pro opozyciju. Zokrema, u hrudni 2006 roku. Todi u peršomu čytanni dokument, jakyj nazyvaly tymošenkivs'kym, pidtrymaly lyše 172 narodnyx deputativ.

U 2015 roci frakcija «Opozycijnyj blok» i hrupa «Vidrodžennya» proponuvaly vže svij zakonoproekt, jakym proponuvaly rozrobyty novu redakciju Rehlamentu, u jakomu peredbačyty zasady formuvannya ta prypynennya dijal'nosti koaliciї deputats'kyx frakcij ta parlaments'koї opozyciї. Vtim, Verxovna Rada 228 holosamy joho vidxylyla.

Ci pryklady jaknajkrašče ilyustrujut' te, ščo vlada zavždy ne zacikavlena u najavnosti syl'noї, z šyrokymy pravamy, opozyciї. Vtim, i opozyciї často lehše jty na pozalaštunkovi torhy, niž vidkryto vidstojuvaty svoї prava kontrolyu za vladoju.

U takij sytuaciї vynykaje pytannya, čy potribno vzahali vnormovuvaty dijal'nist' opozyciї čy to čerez uxvalennya okremoho zakonu, čy to čerez vnesennya zmin do zakonu pro Rehlament. Adže, movlyav, u bahatyox kraїnax vzahali nemaje takoho zakonu. Ce tak, ale v tyx kraїnax je polityčna kul'tura i tradyciї. V Ukraїni z cym poky ščo ne sklalosya.

Čytajte takožŽurnalist rozpoviv, čoho varto očikuvaty vid Porošenka i Medvedčuka v Radi

Zokrema, dijal'nist' opozyciї ne rehlamentujet'sya ni v Konstytuciї, ni v rehlamenti v takyx kraїnax jak Velykobrytanija, Nimeččyna, Japonija, a u Norvehiї, Finlyandiї, Šveciї opozycija pobično zghadujet'sya lyše v rehlamenti.

Analityk Jevropejs'koho informacijno-doslidnyc'koho centru Anastasija Paršykova v informaciї, pidhotovlenij v ramkax prohramy USAID, zaznačaje, ščo najbil'še prav za opozycijeju zakripleno u Konstytuciї Portuhaliї ta u dvox special'nyx zakonax pro dijal'nist' opozyciї u cij kraїni. Vodnočas u Latyns'kij Ameryci (Arhentyna, Bolivija, Čyli, Kolumbija, Ekvador, Meksyka, Uruhvaj, Venesuela), de formal'no zakripleno isnuvannya bahatopartijnoї systemy, opozycija faktyčno vidsutnya i її dijal'nist' ne vrehulyovana j zakonodavčo.

Analityk posylajet'sya i na Venecians'ku komisiju, jaka vvažaje, ščo «kudy važlyvišymy faktorom je nacional'nyj polityčnyj kontekst ta polityčna kul'tura, jaki formujut'sya dodatkovo do pravovoї osnovy, u zrilyx demokratijax opozycija može procvitaty bez pravovyx harantij». Ale ci slova točno ne pro Ukraїnu. Tym bil'še, ne pro syohodnišnij її etap, koly parlaments'ka bil'šist' maje blyz'ko 300 holosiv. Zvisno, taka potužna syla može zmesty vse na svojemu šlyaxu. Odnak, jakščo takoju maxinoju upravlyaty nevmilo, i vona može daty zbij. Tož, poky v Ukraїni ne isnuje polityčnoї kul'tury, bulo b nepohano, ščob prava i vidpovidal'nist' opozyciї buly vrehulyovani zakonodavčo. Pryčomu, zrobyty ce – sprava same dlya parlaments'koї bil'šosti. Adže zadvirky dlya opozyciї – ce točno ne z istoriї demokratiї.

Nadija Pryšlyak

Jakščo vy znajšly pomylku, vydilit' її myškoju ta natysnit' Ctrl+Enter