Čomu "mins'ki uhody" ne prynesly rezul'tatu i čy je koryst' vid podal'šyx peremovyn

Kateryna Karpyuk
08:01, 08 červnya 2019
Polityka
3168 0
Dumka

Perši «Mins'ki uhody» bulo pidpysano na počatku veresnya 2014 roku z metoju vrehulyuvannya zbrojnoho konfliktu na sxodi Ukraїny, jakyj na toj čas navit' ne xotily vyznavaty konfliktom. Vidtodi mynulo p’jat' rokiv, protyahom jakyx vijs'kovi diї zridka zupynyalysya, ta ne dovše, niž na tyžden'. Zaraz joho tež važko nazvaty zamoroženym, ale j ne možna povnistyu vidnesty do «hrupy zatyažnyx konfliktiv», napryklad, jak v Nahirnomu Karabaxu, Livani, Kipri čy Prydnistrovї.

Cikavo, ščo jedynym «peremovnykom», jakyj brav učast' u peršyx «mins'kyx perehovorax», lyšyvsya Leonid Kučma, neščodavno pryznačenyj prezydentom Volodymyrom Zelens'kym holovoju ukraїns'koї delehaciї v Trystoronnyu kontaktnu hrupu. Nahadaju, okrim Kučmy, pid pidsumkovym «Protokolom» peršyx «Mins'kyx uhod» stojaly pidpysy posla RF v Ukraїni Myxajla Zurabova, predstavnyka OBSYe Xajdi Tel'javini ta «lideriv» «DNR/LNR» Oleksandra Zaxarčenka ta Ihorya Plotnyc'koho. Zamist' Tel'javini (dyplomata svitovoho rivnya, jaka brala učast' u skladnyx perehovorax po vrehulyuvannyu konfliktu u Čečni), narazi OBSYe predstavlyaje Martin Sajdik, vidomyj svoїmy neodnoznačnymy zajavamy. Vtim, slid zaznačyty, ščo robota pana Sajdika u kontaktnij hrupi dobihaje kincya. I za try tyžni my možemo čekaty na novoho predstavnyka vid OBSYe.

Postijni zminy peremovnykiv vymahajut' postavyty pytannya: jak že majut' zapracyuvaty «Mins'ki uhody», jakščo postijno zminyujut'sya lyudy

Na žal', postijni zminy peremovnykiv vymahajut' postavyty pytannya: jak že majut' zapracyuvaty «Mins'ki uhody», jakščo postijno zminyujut'sya lyudy, jaki berut' na sebe najvažlyviši rišennya?

Šče odna «vična» tema ščodo «rozblokuvannya» mins'koho procesu – vidrodžennya ideї vvedennya ozbrojenoї misiї myrotvorciv OON. Popry te, ščo vona staje dedali populyarnišoju, vona nese v sobi pevni zahrozy.

Odyn iz ryzykiv – bud'-jaki syly OON faktyčno zakriplyat' status-kvo ta «zamorozyat'» konflikt. Šče u 2015 roci, na kruhlomu stoli OON z bezpeky, jšlosya pro te, ščo rozghortannya misiї OON maje bazuvatysya na polityčnij stratehiї, ščo vidpovidaje konkretnym vyklykam, jaki myrotvorci povynni vyrišyty. U vypadku konfliktu v Ukraїni, jedynoju polityčnoju stratehijeju je «Mins'ki uhody», jaki vyjavylysya neadekvatnymy dlya formuvannya bazy dlya myrnoho vyrišennya. Tobto vony isnujut', ale nixto їx naspravdi ne dotrymujet'sya.

Inša pereškoda – rozbižnosti miž Ukraїnoju ta RF u bačenni mandatu ta skladu bud'-jakoї perspektyvnoї misiї OON. Rosijany vystupajut' za model', zasnovanu na mandati zaxystu dlya misiї OBSYe, jaka pracyuje v Ukraїni, perevažno, na liniї rozmežuvannya, vže p’jat' rokiv. Ukraїnci vystupajut' za misiju OON, rozghornutu až do mižnarodnoho kordonu z Rosijeju.

V zaznačenomu konteksti, aktyvizacija perehovornoho procesu ščodo možlyvosti vvedennya myrotvorčyx vijs'k OON poky ne stvoryuje al'ternatyvnyj majdančyk dlya vyroblennya vidminnyx vid poperednix mexanizmiv vrehulyuvannya sytuaciї, a lyše uriznomanitnyuje mins'ku model'. I vže pomitno, skil'ky «pidvodnoho kaminnya» isnuje na cyomu šlyaxu šče do joho počatku. Adže narazi RF namahajet'sya stvoryty sobi «alibi» - proponuje «al'ternatyvnyj» variant u razi, jakščo ne bude pohodženo vvedennya myrotvorciv OON na liniju rozmežuvannya. Nibyto kompromisnyj «plan B» vid Rosiї – vvedennya «holubyx kasok», jaki lyše harantuvatymut' bezpeku monitorynhovoї misiї OBSYe po vsij terytoriї Donbasu, ne zajmajučys' rozvedennyam vijs'k.

Zvisno, ne slid zaperečuvaty, ščo Mins'kyj format buv vyklyučno polityčnym rišennyam i ne mav dovhostrokovyx perspektyv

Na žal', bud'-jakyj z cyx variantiv, švydše za vse, pryzvede do vidterminuvannya pošuku myrnoho vyrišennya konfliktu i faktyčno «zamorozyt'» joho na dovhyj čas.

Zvisno, ne slid zaperečuvaty, ščo Mins'kyj format buv vyklyučno polityčnym rišennyam i ne mav dovhostrokovyx perspektyv. Odnak zrozumilo, ščo nova ukraїns'ka vlada ne može prosto vzyaty i vidmovytysya vid  zobov’jazan' pered zovnišnimy partneramy. Vtim, sam format potrebuje kardynal'nyx zmin. Ukraїna povynna vystupyty v roli sub’jekta i zaproponuvaty konkretni kroky, jaki zmožut' zrušyty proces z mertvoї točky i, tym samym, prodemonstrujut' našu hotovnist' do dialohu.

Prosuvannya do myru na Donbasi vymahaje vid pana Zelens'koho aktyvnyx dij na dyplomatyčnij areni. Perehovory v ramkax Normands'koho formatu – odyn z instrumentiv dlya cyoho. Pid čas svojeї kampaniї prezydent obicyav deščo zminyty i cej format, onovyty joho. Vtim, SŠA zajmajut' vyčikuval'nu pozyciju, a ideї pro zalučennya Brytaniї čy inšyx hravciv poky vyhlyadajut' tumannymy. Tomu u novoho prezydenta zalyšajet'sya bezal'ternatyvnyj šlyax: nalahodyty dijevu komunikaciju z Makronom i Merkel', zaručyvšys' їx pidtrymkoju.

Kateryna Karpyuk, specialist z komunikacij u sferi dyplomatiї ta bezpekovyx pytan'

Jakščo vy znajšly pomylku, vydilit' її myškoju ta natysnit' Ctrl+Enter