Vybux na skladi bojeprypasiv u Kalynivci / REUTERS

​​​​​​​Novi sxovyšča bojeprypasiv: jak na «tajemnyx» budivnyctvax zaroblyajut' lyudy prezydenta

Čotyry roky vijny – čotyry roky vybuxiv vijs'kovyx skladiv. Čerez požeži na arsenalax v Balakleї, Kalynivci, Ični v povitrya zletily ne prosto rakety, a sotni mil'joniv hryven'. Vrešti, pislya vybuxiv u Kalynivci vlada vzyalasya rozv’jazuvaty problemu. Ale jakym čynom?

Vybux na skladi bojeprypasiv u Kalynivci / REUTERS

Video vybuxiv na vijs'kovyx arsenalax bačyla vsya kraїna. Ale najcikaviše bulo pryxovane za vijs'kovym hryfom «tajemno»: ce pislya Kalynivky vlada vzyalasya rozv’jazuvaty problemu. «Ministerstvom oborony provodyat'sya zaxody z pobudovy zaxyščenyx arsenaliv i skladiv, dlya toho ščob žyvučist' bula pidvyščena», - zajavyly v Henštabi.

Pobuduvaty zamist' staryx radyans'kyx sxovyšč sučasni, zalizobetonni, zaxyščeni – davno pora

Dijsno, pobuduvaty zamist' staryx radyans'kyx sxovyšč sučasni, zalizobetonni, zaxyščeni – davno pora. Ale skil'ky ce koštuvatyme? I xto na cyomu zarobyt'. Ostannye pytannya najcikaviše j pry cyomu sekretne.

«Oci sentenciї na zrazok, ščo voroh diznajet'sya pro naši zakupivli, vony ne vytrymujut' žodnoї krytyky», - vvažaje vice-spiker Verxovnoї Rady Oksana Syroїd.

Ta tajemnyci biznesu na vijni cilkom zrozumili, adže na cyomu zaroblyajut' sami polityky. «Tam traplyajut'sya kontrakty politykiv, najblyžčoho otočennya prezydenta, neefektyvni vytraty, i, vlasne, kryminal'ni spravy», - rozpovidaje ekspert z oboronnyx zakupivel' Hlib Kanyevs'kyj.

Vtim, tajemnyci tajemnycyamy, ta, koly mova zaxodyt' pro piar, pro sekretnist' nače zabuvajut'. Napryklad, neščodavno prezydent Ukraїny Petro Porošenko inspektuvav arsenal na Xmel'nyččyni, jakyj rekonstrujujut'.

Koly mova zaxodyt' pro piar, pro sekretnist' nače zabuvajut'

I pro cyu vylazku na budivnyctvo na počatku žovtnya rozpovily usi ZMI…

Prezydent inspektuje vijs'kovi arsenaly

Ba bil'še, navit' rozpovily, jake navantažennya vytrymujut' sxovyšča - 5 tonn na kvadratnyj metr. A takož pro arsenaly, na jakyx šče provodyt'sya budivnyctvo: «V planax rekonstrukcija texničnyx terytorij tryox arsenaliv. 47-j arsenal, de my z vamy znaxodymosya, 62 ta 48 arsenalu».

Ta i ce šče ne vse. Na vsyu kraїnu (i ne til'ky) navit' pokazaly roztašuvannya sxovyšč na karti!

Roztašuvannya sxovyšč navit' pokazaly na karti

Možna til'ky ujavyty, jak radily cym kadram voroži rozvidnyky. Ale važko ujavyty, kudy dyvylysya naši. Xiba ščo naši zajnyati zovsim inšym - berežut' tajemnyci finansuvannya takyx ob’jektiv. Oxoronyajut' sekrety, xto i za skil'ky buduje ci arsenaly.

Vtim, aby rozibratysya v cyomu, za dva misyaci pislya vizytu prezydenta «Hroši» vidvidaly rozpiarene budivnyctvo. 

Xoč ce sxovyšče raniše j pokazaly na vsix telekanalax kraїny, čekaty dozvolu na vidvidyny nam dovelosya majže misyac'. Adže, nahadujemo, budivnyctvo arsenaliv – ce deržavna tajemnycya.

Ta ščo bačymo syohodni? Za dva misyaci tut rozibraly budivel'ni ryštuvannya, vyklaly pered vxodom betonni stiny ta vstanovyly vorota. Pracyuje tut til'ky dvoje robočyx.

Pracivnykiv tut majže nemaje

Budivnyctvom xyzujet'sya kerivnyk ob’jektu, predstavnyk kompaniї zabudovnyka Oleksij Iščuk. Provodyt' nam ekskursiju po sekretnomu sxovyšču. «Ja orhanizovuvav tut vykonannya vsix robit. Ne bez pidtrymky kerivnyctva zvyčajno, j inšyx zacikavlenyx lyudej u danomu budivnyctvi», - rozpoviv vin.

Pro budivnyctvo rozpovidaje kerivnyk ob’jektu, predstavnyk kompaniї zabudovnyka Oleksij Iščuk

Do reči, jakščo zvernuty uvahu na uniformu našoho ekskursovoda-budivel'nyka, to kompanija zabudovnyk – UKRBUD. Skandal'na budivel'na korporacija, jaka xoč i zvet'sya deržavnoju, za informacijeju ZMI, často je prykryttyam dlya oborudok nyzky pryvatnyx firm. Značna častyna jakyx kontrolyujet'sya narodnym deputatom Maksymom Mykytasem.

Vtim, pro robotu na skandal'noho nardepa Oleksij Iščuk rozpovidaty duže ne xoče.

«Kurtka Ukrbudivs'ka, ce vaša???», - pytajemo

«Ne budemo pro ce hovoryty», - smijet'sya vin u vidpovid'.

Informacija pro zabudovnyka - ce j spravdi velykyj sekret. U vidkrytyx džerelax danyx pro interesy nardepa Mykytasya u oboronci ne znajty. Vtim, same vin otrymav lasyj šmatok iz byudžetu. Skil'ky, jak i čy ne pereplatyla deržava?

«Učast' u hrandioznomu budivnyctvi Maksyma Mykytasya tak i lyšylasya b pid hryfom «sekretno», jakby ne os' ci dokumenty: Dohovory pro avtors'kyj nahlyad za budivnyctvamy na ukraїns'kyx arsenalax miž Minoborony ta «Central'nym proektnym instytutom» ministerstva, jaki buly opublikovani u systemi Prozorro», - rozpovidaje žurnalist Oleksandr Kryžanivs'kyj.

Za joho slovamy, v dokumentax jdet'sya pro te, ščo «Central'nyj proektnyj instytut» bude provodyty nahlyad za budivnyctvom na arsenali u seli Cvitoxa na Xmel'nyččyni - zabudovnyk TOV «Pivnično - Ukraїns'kyj Budivel'nyj Al'jans», ta na sumnozvisnij Kalynivci na Vinnyčyni  - zabudovnyk TOV «BK «Ukrbud montaž»».

«Vlasnyceju 60% budivel'noї kompaniї «Ukrbudmontaž» je družyna Maksyma Mykytasya  - Nalalija, druha kompanija naležyt' eks-dyrektoru «Ukrbudmontažu», kolyšnyomu pomičnyku nardepa Mykytasya - Andriju Jakusevyču», - hovoryt' Kryžanivs'kyj.

Rišennya Minoborony viddaty zamovlennya same jomu vyhlyadaje, mjako kažučy, dyvnym. I os' čomu.

Kompaniї, pov’jazani z Maksymom Mykytasem, fihurujut' u kil'kox hučnyx skandalax iz žytlom dlya vijs'kovyx ta učasnykiv ATO. Napryklad, u 2015 roci - prodaž kvartyr u kompleksi «Verxovyna», jakyj povnistyu 100% mav buty peredanyj učasnykam ATO ta pracivnykam MVS.

Abo maxinaciї iz budivnyctvom kvartyr dlya vijs'kovyx na zemlyax Minoborony, koly zamist' 10 % kvartyr, vidomstvo malo otrymaty troxy bil'še 3%. Po cij istoriї NABU navit' vidkrylo provadžennya u kvitni potočnoho roku.

Točno vidomo, ščo vartist' budivnyctva, jake inspektuvav prezydent, - 1 mil'jard 250 tysyač hryven'. Ta ce lyše častyna vid  10 mil'jardiv - stil'ky, zi sliv Ministra oborony, potribno, ščob pobuduvaty usi potribni sxovyšča. «Za našymy pidraxunkamy, dlya cijeї mety potribno vyšukaty pryblyzno 10 mil'jardiv hryven'. Ce nemožlyvo zrobyty na odyn rik. Tomu my rozrobyly cilyovu prohramu i obraly ob’jekty dlya peršočerhovoho vtručannya», - skazav Stepan Poltorak.

Ce same ti mil'jardy, jaki ukraїnci splatyly, jak vijs'kovyj zbir. Ščob zibraty taku sumu, kožen pracyujučyj ukraїnec' viddav zi svojeї kyšeni blyz'ko 500 hryven' podatkiv. «Kožen hromadyanyn Ukraїny, pracyujuči, pensionery, my vsi platymo vijs'kovyj podatok. My vsi z cym pohodylys', ce dodatkovyx 25-30 mil'jardiv hryven' ščoroku», - hovoryt' člen hromads'koї rady pry Ministerstvi oborony Ukraїny Jevhen Pinčuk.

U cyomu roci Verxovna Rada vydilyla na «žyvučist'» arsenaliv ponad 500 mil'joniv hryven'. «Bulo 534 mil'jony na cej rik, na nastupnyj rik, jakščo ja ne pomylyajus', pivtora mil'jarda», - hovoryt' Jevhen Pinčuk.

Odnak, jak tak vyjšlo,  ščo vsi ci hroši potrapyly do firm, pidkontrol'nyx rodyni Mykytasiv? Narodnyj deputat Serhij Leščenko perekonanyj, ščo podibna oborudka ne mohla vidbutysya bez komandy «zghory»: «Ja dumaju, ščo, očevydno, ce rezul'tat kryšuvannya. V nyoho je kryša, jaka stvoryuje taki umovy dlya otrymannya nym žyrnyx šmatkiv tenderiv.  A kryša može buty lyše odna - administracija na bankovij v osobi prezydenta i joho najblyžčoho soratnyka Kononenka».

Ale dlya čoho ce prezydentu ta joho druzyam? Vidpovid' na ce pytannya daje člen hromads'koї rady pry ministerstvi oborony Jevhen Pinčuk. Vže kil'ka rokiv vin vyvčaje ta vykryvaje budivel'ni maxinaciї z Minoboronivs'kymy budivel'nymy objektamy. Ekspert rozpovidaje pro systemu vidkativ: «Za našymy danymy, ne menše 20%. Na dejakyx ob’jektax doxodyt', mabut', i 50%, a to i bil'še».

Tobto ti xto «spryjajut'» otrymannyu budivel'noho pidryadu, možut' otrymuvaty vid 20% vidkativ.

Čytajte takožVybuxy arsenalu bojeprypasiv v Ični: čy vstoїt' na cej raz načal'nyk Henštabu (ros.)

Čy je misce takym maxinacijam u sekretnyx zakupivlyax z budivnyctva vijs'kovyx skladiv? Detal'no vyvčyty cyfry ne možemo – tajemnycya. Vtim, nam vidomi prynajmni prizvyšča tyx, xto pryjmav rišennya. U Ministerstvi oborony «Hrošam» nadaly spysok z 11 vijs'kovoslužbovciv, jaki vxodyat' do komisiї jaka obyrala pidryadnyka. Ce, perevažno, bezkvartyrni oficery, pid holovuvannyam načal'nyka Central'noho upravlinnya bezpeky vijs'kovoї služby Zbrojnyx Syl Ukraїny polkovnyk Mykoly Švecya.

Formal'no, ci čynovnyky u pohonax obyraly pidryadnyka. Vtim, naspravdi їx mohly pozbavyty možlyvosti vyboru, vvažaje ekspert iz zakupivel' Hlib Kanyevs'kyj. «Rejestr firm, jaki majut' pravo nadavaty posluhy v sekretnomu deržavnomu zamovlenni, hotuje ministerstvo ekonomiky. Za ce vidpovidaje bezposerednyo Kubiv i joho zastupnyk Brovčenko, jaki je lyud'my prezydenta», - hovoryt' vin.

Tobto kompaniї-pidryadnyky, z jakymy provodylysya peremovyny, naspravdi buly vyznačeni zavčasno. A procedura, za jakoju provodyly zakupivlyu, hotuvalasya  na najvyščomu rivni. «Umovy zdijsnennya oboronnoho zamovlennya hotuje Kabmin. Bezposerednyo, za ce, znovu ž taky, vidpovidal'nyj Hrojsman, Kubiv, Poltarak», - rozpovidaje Hlib Kanyevs'kyj.

Tomu i majemo paradoksal'nu sytuaciju, koly top-polityky napravlyajut' u potribni ruky 10 mil'jardiv hryven', a jakščo ščos' pide ne tak, vidpovidaty za ce bude desyatok bezdomnyx oficeriv.

«Skil'ky b ne projšlo času, ja dumaju, jakščo buly maxinaciї,  ot jakraz v oboronnij sferi pid čas vijny dovedet'sya vidpovidaty. Ne maje značennya prizvyšče, jakščo ce bude nejakisno, jakščo ciny budut' zavyščeni. Xto b tam za nymy ne stojav, vse odno dovedet'sya vidpovidaty. V’jaznycya їm harantovana, jak minimum», - vvažaje narodnyj deputat Ukraїny, člen komitetu Verxovnoї Rady z pytan' nacbezpeky ta oborony Jurij Bereza.

Do reči, jakščo vse bude za zakonom, sxože, dovho čekaty ne dovedet'sya. Adže budivnyctvo vže buksuje. Pid čas vizytu u žovtni prezydentu hovoryly pro visim sxovyšč do kincya roku. Ta koly ob’jekt vidvidaly «Hroši», vijs'kovi ne na kameru ziznalysya - cyoho ne bude.

Oleksandr Kryžanivs'kyj, Tetyana Stežar

Jakščo vy znajšly pomylku, vydilit' її myškoju ta natysnit' Ctrl+Enter