Čoho čekaty vid perehovoriv ščodo tranzytu hazu​​​​​​​

Myxajlo Hončar
08:00, 19 hrudnya 2019
Enerhetyka
5794 0
Dumka

Na perehovorax ščodo tranzytu rosijs'koho hazu terytorijeju Ukraїny, jaki vidbudut'sya 19 hrudnya u trystoronnyomu formati – Jevrokomisija-Ukraїna-Rosijs'ka Federacija, ukraїns'ka storona matyme vyhidnu pozyciju ta kil'ka potužnyx arhumentiv.

Peredusim šče pivroku tomu bulo zrozumilo, ščo Rosiї ne vdast'sya včasno dobuduvaty «Pivničnyj potik-2». Navit' za umovy, jakby vse skladalosya tak, jak slid, zaveršyty budivnyctvo hazoprovodu do kincya 2019 roku bulo nemožlyvo. A vsi rozmovy pro te, ščo vse vže zrobleno i majže hotova – ce ne bil'še, niž kazočky vid «Hazpromu».

Do naboru arhumentiv «Naftohazu» za kil'ka dniv do zustriči dodavsya šče odyn – Senat SŠA sxvalyv zakon pro oboronnyj byudžet, jakyj mistyt' položennya pro sankciї proty kompanij, pryčetnyx do budivnyctva «Pivničnoho potoku-2». Ce – duže včasne i duže vyhidne dlya ukraїns'koї storoni rišennya. Xoča, v pryncypi, pislya holosuvannya za cej zakonoproekt u Palati predstavnykiv take ostatočne rišennya Senatu SŠA bulo očikuvanym dlya «Hazpromu» syurpryzom. Ta vse ž taky vin spodivavsya, ščo jomu vdast'sya vplynuty na sytuaciї i vidklasty ce rišennya Senatu. Ale tak ne trapylosya.

Čytajte takožJmovirnist' pidpysannya novoho kontraktu z "Hazpromom" z kožnoju xvylynoju zmenšujet'sya do nulya - Kobolyev

V bud'-jakomu razi, cej zakon i ci sankciї suttyevo posylyat' pozyciju «Naftohazu» na perehovorax u Berlini.

Inša duže važlyva rič – ce zaveršennya procedury sertyfikaciї novoho pidpryjemstva «Operatora hazotransportnoї systemy Ukraїny». Sekretariat Enerhetyčnoho spivtovarystva pidtverdyv cyu sertyfikaciju. A, otže, arhument, jakyj ves' čas musuvav «Hazprom» i Rosija v cilomu – pro te, ščo Ukraїna ne vporajet'sya do 1 sičnya 2020 roku z vyrišennyam orhanizacijnyx pytan' ščodo novoho operatora hazotransportnoї systemy, teper «bytyj».

Takym čynom, u Ukraїny z’javylosya dva dodatkovyx kozyri na dodaču do tyx, jaki buly raniše: velyki zapasy hazu u našyx hazosxovyščax, pretenziї «Naftohazu» do «Hazpromu» po cilij nyzci pozoviv u Stokghol'ms'komu arbitraži, jakyj vstanovyv, ščo «Hazprom» vynen «Naftohazu», a ne navpaky, 3 mil'jardy dolariv. Use ce formuje pozyciju opirnosti ta navit' nastupal'nosti «Naftohazu».

Krim toho, stanom na druhu polovynu hrudnya «heneral moroz» ne hraje na boci Rosiї – tepla pohoda zberihajet'sya v Jevropi i u nas. Naperedodni zustriči, napevno, bude temperaturnyj rekord. Cej čynnyk zdijsnyuje suttyevyj vplyv na «Hazprom», bo čerez ce vin teper maje velykyj obsyah nedootrymanyx doxodiv.

Pryhadajte, jak holova «Hazpromu» Miller navit' namahavsya koryhuvaty meteoprohnoz Rosghidrometu na zymu 2019-2020. Meteorolohy prohnozuvaly, ščo cyohorična zyma bude «roževoju», tobto teplišoju, niž zazvyčaj. Miller todi navit' vypravlyav slova holovy Rosghidrometu – movlyav, u toho nepravyl'ni prohnozy. Ale poky ščo vyxodyt', ščo raciju mav Rosghidromet, a ne Miller.

Jakby «Hazprom» buv komercijnoju strukturoju, vin, zvisno, buv by zacikavlenym u prodovženni tranzytu hazu terytorijeju Ukraїny

Zdavalosya b, jakščo zapusk «Pivničnoho potoku-2» vidkladajet'sya, to sama Rosija mala b buty zacikavlenoju u zbereženni tranzytu čerez Ukraїnu ta pidpysannya novoho kontraktu. Ale vse ne zovsim tak. Jakby «Hazprom» buv komercijnoju strukturoju, vin, zvisno, buv by zacikavlenym u prodovženni tranzytu hazu terytorijeju Ukraїny šče na pevnyj termin. Ale ž «Hazprom» je instrumentom i polityčnoju zbrojeju Kremlya. A Kreml' zacikavlenyj u tomu, ščob hazova kryza vidbulasya, bo vin na cyomu prahne zarobyty, jak i joho jevropejs'ki partnery. Ostanni vvažajut', ščo u vypadku, jakščo vidbudet'sya pereryvannya tranzytu hazu čerez terytoriju Ukraїny, vynykne pevnyj deficyt hazu i, jak naslidok, vidbudet'sya strybok cin na haz, a na cyomu možna zarobyty. Zvisno, zreštoju vtraty budut' bil'šymy, niž možlyvyj zysk. Dlya jevropejs'kyx trejderiv ce spravdi može buty vyhidno, ale dlya «Hazpromu» – navryad čy, oskil'ky v cyomu vypadku vin vtratyt' majže polovynu vyručky. Tomu ščo majže polovyna hazu, jakyj nadxodyt' na rynok jevropejs'koho sojuzu tak čy inakše tranzytom jde čerez Ukraїnu. Vidpovidno, znykne i polovyna vyručky.

Ale očevydno, ščo u Kremlya – svoja aryfmetyka i svoї formuly, jaki ne spivpadajut' iz komercijnymy pidxodamy «Hazpromu», jakby vin buv vyklyučno komercijnoju strukturoju.

Na jakyj rezul'tat peremovyn 19 hrudnya Ukraїna može rozraxovuvaty? Ja ne dumaju, ščo pid čas cijeї zustriči budut' dosyahnuti suttyevi domovlenosti. Ale zustrič bude znakovoju v inšomu plani: dani perehovory bil'šoju miroju nosyat' texničnyj xarakter, i, jakščo storony znovu domovlyat'sya domovlyatysya, ce označatyme, ščo vony dosi ne pohodyly pryjnyatnyj variant. Ce bude dodatkovym indykatorom toho, ščo «Hazprom» ide same na scenarij hazovoї kryzy.

«Naftohazu» uže zaproponuvav usi možlyvi kompromisy, ale rosijs'ka storona їx ne spryjmaje

«Naftohazu» uže zaproponuvav usi možlyvi kompromisy, ale rosijs'ka storona їx ne spryjmaje. Adže dlya rosijs'koї storony kompromis vyhlyadaje tak: «Naftohaz» maje obnulyty vsi pretenziї do «Hazpromu», pohodytysya na zakupivlyu hazu (vid čoho my utrymuvalasya cilkom lohično vže čotyry roky, i v cyomu nemaje potreby zaraz). Til'ky pislya cyoho «Hazprom» hotovyj vesty movu pro pidpysannya jakohos' korotkoterminovoho kontraktu na dva-try roky. Ale cej variant nepryjnyatnyj dlya ukraїns'koї storony.

Tomu cya zustrič prosto stane indykatorom hotovnosti «Hazpromu» do tretyoї hazovoї kryzy.

Kobolev zajavyv, ščo, švydše za vse, do novoho roku ne vyjde domovytysya, tomu pytannya, najimovirniše, bude vyrišuvatysya u kvitni-travni nastupnoho roku, i same todi možut' buty dosyahnuti jakis' domovlenosti. Na mij pohlyad cej variant jakraz i je bil'š realistyčnym. Vin očikuvanyj. Bo same vyxodyačy z rozuminnya toho, ščo «Hazprom» hotujet'sya do tretyoї hazovoї kryzy, «Naftohaz» i stvoryuvav velyki zapasy hazu, ščob ukraїns'ki spožyvači mohly spokijno projty zymovyj period, navit' jakščo zyma bude xolodnoju. A navesni, ponisšy bahato mil'jardni zbytky, «Hazprom» pereosmyslyt' svoї pidxody.

Tym bil'še, jdet'sya ne prosto pro vtratu vyručky za try zymovi misyaci. «Hazprom» uže provodyv podibnyj eksperyment u 2015 roci, todi vin vtratyv 5-6 mil'jardiv dolariv til'ky za peršyj kvartal 2015 roku, koly Rosija minimizuvala postavky hazu do Jevropy, ščob jevropejci ne pereprodavaly haz ukraїncyam. Ale jevropejci todi prodovžyly pereprodaž hazu ukraїncyam. U pidsumku, «Hazprom» zaznav vtrat. Tož teper, navit' jakščo hipotetyčno ujavyty, ščo za try misyaci zakinčyt'sya budivnyctvo «Pivničnoho potoku-2», ce ne označatyme, ščo hazoprovid zapracyuje odrazu na povnu proektnu potužnist'. Naspravdi znadobyt'sya ves' 2020 rik i dobra polovyna 2021 roku, ščob dovesty «Pivničnyj potik-2» do ladu. Tož navesni «Hazprom» bude bil'š zghovirlyvym.

Otže, u ukraїns'koї storony na perehovorax ščodo tranzytu hazu zaraz duže nepohani pozyciї.

Myxajlo Hončar, ekspert z enerhetyčnyx pytan', prezydent Centru hlobalistyky «Stratehija XXI»

Jakščo vy znajšly pomylku, vydilit' її myškoju ta natysnit' Ctrl+Enter