Zrobyty startovoju
26,42
29,76
RUS

Vsi proty vsix: xto "na barykadax" v Moldovi i jaka rol' Rosiї

Lidery parlaments'kyx vyboriv vyjavylysya antahonistamy u vsyomu


V susidnij Moldovi – polityčna kryza, ščo zahrožuje perejty v pryami zitknennya pryxyl'nykiv polityčnyx oponentiv. Proty pravlyačoho režymu demokrativ ob'jednalysya socialisty, jaki stojat' na prorosijs'kyx pozycijax, i prozaxidnyj al'jans ACUM. Z čoho počalosya protystojannya i xto joho holovni dijovi osoby – v materiali sajtu "Syohodni".


Peremožcya nemaje

U lyutomu 2019 roku v Respublici Moldova vidbulysya parlaments'ki vybory, v xodi jakyx žodna z tryox najbil'šyx na danyj moment polityčnyx syl kraїny ne otrymala serjoznoї perevahy.

Za pidsumkamy vyboriv prorosijs'ka Partija socialistiv Respubliky Moldova (PSRM), očolyuvana Zinaїdoju Hrečanyj, otrymala 35 misc' v parlamenti. Pravlyača Demokratyčna partija Moldovy Volodymyra Plaxotnyuka posila druhe misce, otrymavšy 30 krisel. Prozaxidnyj blok partij ACUM ("Zaraz") – lidery Maja Sandu i Andrij Nestase – z 26 mandatamy stav tretim.

Takym čynom, dlya formuvannya koaliciї v novomu parlamenti potribna bula domovlenist' prynajmni dvox najbil'šyx polityčnyx syl. Pry tomu, ščo vsi try peremožci je idejnymy i svitohlyadnymy antahonistamy.

Dijovi osoby: "ruka Moskvy"

Partija socialistiv poslidovno i systemno vystupaje za maksymal'nu intehraciju respubliky z Rosijs'koju Federacijeju, vidmova vid intehraciї Moldovy v Jevropu i vstupu v NATO. Faktyčnyj lider socialistiv – prezydent Moldovy Ihor Dodon, jakyj zalyšyv partiju komunistiv u 2011 roci, nezabarom pislya vtraty nymy vlady v kraїni.

Ihor Dodon. Foto: prm.md

Pislya obrannya na posadu vin domihsya nadannya Moldovi statusu sposterihača v JevrAzES, v xodi zustričej z Volodymyrom Putinym neodnorazovo deklaruvav prypynennya procesu intehraciї Moldovy v NATO i JeS. Vvažajet'sya pryxyl'nykom federalizaciї Moldovy, nazyvaje Krym "de-fakto" rosijs'kym rehionom. Jak holovnokomanduvač aktyvno pereškodžav učasti ZS Moldovy v spil'nyx zi Zbrojnymy sylamy Ukraїny navčannyax.

"Socialisty – vony lyše za nazvoju socialisty. Naspravdi vony predstavlyajut' interesy velykoho rosijs'koho biznesu v Moldovi, napryklad "Hazpromu", – zaznačyv v komentari sajtu "Syohodni" holova Centru problem RF Nacinstytutu stratehičnyx doslidžen' Petro Burkovs'kyj. – Tobto v danomu vypadku їx polityka, v tomu čysli ščodo pytannya Prydnistrov'ja, dyktujet'sya ne til'ky polityčnymy interesamy, a j ekonomičnymy interesamy velykoho rosijs'koho biznesu".

Dijovi osoby: neprymyrenni jevrointehratory

ACUM – polityčnyj blok, utvorenyj v hrudni mynuloho roku providnymy moldovs'kymy pravocentrysts'kymy partijamy special'no dlya učasti v parlaments'kyx vyborax. Lidery bloku – kolyšnij radnyk vykonavčoho dyrektora Svitovoho banku u Vašynhtoni, eks-ministr osvity Moldovy, lider partiї "Dija i solidarnist'" – Maja Sandu. A takož vidomyj advokat, hromads'kyj dijač i polityk, lider polityčnoї partiї "Platforma. Hidnist' i pravda" Andrij Nestase.

Maja Sandu, Andrij Nestase. Foto: acum.md 

Sojuz Sandu i Nestase maje istoriju: pered prezydents'kymy vyboramy polityky domovylysya ob'jednatysya navkolo kandydata, jakyj matyme bil'šyj rejtynh. Na moment vysunennya bil'šyj rejtynh mala Sandu, i Nestase pidtrymav її. V rezul'tati vyboriv u druhomu turi Maja Sandu prohrala nynišnyomu prezydentu Ihoryu Dodonu. U svoju čerhu, Andrij Nestase u 2018 roci balotuvavsya na posadu mera Kyšyneva i vyhrav vybory. Odnak rezul'taty vyboriv buly anulyovani čerez sud.

Blok maje čitku prozaxidnu spryamovanist', vystupaje za jevroatlantyčnu intehraciju Moldovy, demokratyčni peretvorennya v kraїni, borot'bu z korupcijeju. Odnijeju z klyučovyx cilej stvorennya bloku, jak zajavlyaly joho orhanizatory, je "likvidacija režymu Plaxotnyuka". Pry cyomu Nestase vvažajet'sya odnym z najzavzyatišyx i poslidovnyx polityčnyx suprotyvnykiv lidera Dempartiї Moldovy.

Dijovi osoby: demokraty

Demokratyčna partija, jaka zajnyala druhe misce na vesnyanyx parlaments'kyx vyborax, na moment narodnoho volevyjavlennya davno i micno utrymuvala pozyciї partiї vlady. Її lider – bankir i biznesmen, kolyšnij peršyj vice-holova parlamentu Volodymyr Plaxotnyuk – pryjšov do vlady na xvyli borot'by liberaliv i demokrativ z komunistyčnym režymom prezydenta Voronina u 2010 roci. Zghodom demokraty zoseredyly v rukax vladu, majučy bil'šist' u parlamenti, prem'jer-ministra-demokrata (Pavlo Filip), vplyv na sudovu hilku vlady.

Volodymyr Plaxotnyuk. Foto: pdm.md

Dempartija vystupaje za rozvytok vidnosyn jak iz Zaxodom, tak i z SND, ale pozycionuje sebe jak pryxyl'nyk jevroatlantyčnoho kursu Moldovy. Prem'jer Pavlo Filip rizko zasudžuvav ahresiju Rosiї proty Ukraїny, zokrema aneksiju Krymu, Moldova na mižnarodnyx majdančykax pidtrymuvala ukraїns'ku pozyciju. Antyukraїns'ki rišennya Dodona demokraty blokuvaly abo sabotuvaly. Tak, zokrema, vsupereč vže zghadanij zaboroni prezydentu braty učast' u navčannyax Rapid Trident-2017 na terytoriї Ukraїny, moldavs'ki vijs'kovoslužbovci prybuly na navčannya. Kontrolyovanyj demokratamy Konstytucijnyj sud neodnorazovo prypynyav povnovažennya prezydenta Dodona za porušennya Konstytuciї. Napryklad, v sični nynišnyoho roku povnovažennya Dodona buly prypyneni pislya vidmovy prezydenta pidpysaty zakon pro zaboronu rosijs'koї propahandy.

Pry cyomu na Zaxodi stavlennya do Dempartiї neodnoznačne: tam vvažajut', ščo partija i її lider uzurpuvaly vladu v kraїni, zvynuvačujut' kerivnyctvo v korupciї, tysku na biznes, svobodu slova i t.in. Kryminal'nu spravu stosovno lidera partiї Volodymyra Plaxotnyuka vidkryto i v Rosiї.

"Demokraty často lyše deklaruvaly svoju prozaxidnist', bil'še imituvaly robotu v cyomu napryamku, niž robyly, – rozpoviv v komentari sajtu "Syohodni" ekspert z pytan' mižnarodnoї polityky ta Blyz'koho Sxodu analityčnoho centru "Ukraїns'kyj instytut majbutnyoho" Illya Kusa. – Do Plaxotnyuka stavlennya neodnoznačne, oskil'ky same z nym pov'jazujut' korupciju v kraїni. Čitkoї joho pidtrymky v JeS nemaje. Krim toho, tam rozumijut', ščo Plaxotnyuk ne je ideolohično projevropejs'kym politykom, vin dije vyklyučno u vlasnyx interesax. I jakščo ci interesy zbihatymut'sya z tym, ščob staty prorosijs'kym politykom, vin nym stane".

Za slovamy Petra Burkovs'koho, vidnosyny Dempartiї z Jevrosojuzom zipsuvalysya pislya toho, jak v Moldovi buly skasovani vybory mera Kyšyneva.

"Komunikacija miž JeS i Plaxotnyukom pislya cyoho bula prypynena, oskil'ky oliharx ne jšov na postupky, vyjavyvsya žorstkym parlamenterom i ne zaxotiv prysluxatysya do dumky JeS", – skazav Petro Burkovs'kyj.

Jak proxodyly perehovory

Pislya toho, jak pravlyača partija zaznala porazky na parlaments'kyx vyborax, stalo zrozumilo, ščo jak raniše kraїna žyty vže ne bude. U bud'-jakomu vypadku jak minimum dvoje z antahonistiv povynni povnistyu abo častkovo nastupyty na horlo vlasnij pisni i domovytysya. Za Konstytucijeju Moldovy, na formuvannya koaliciї bulo peredbačeno 90 dniv. Inakše – perevybory parlamentu. Termin zakinčuvavsya 7 červnya.

Perehovory vely vsi z usima. Klyučovoju vymohoju socialistiv v perehovorax z ACUM bula posada spikera parlamentu. Ce dozvolylo b prorosijs'kij partiї otrymaty kontrol' vže nad dvoma klyučovymy hilkamy vlady – prezydents'koju i zakonodavčoju. U svoju čerhu, PSRM, ščo stala peremožcem parlaments'kyx perehoniv i maje povne pravo na kvotu prem'jer-ministra kraїny, hotova bula viddaty cyu kvotu projevropejs'kym sylam. ACUM z takoju postanovkoju pytannya ne pohodžuvalasya. Arhumentovano pobojujučys', ščo pislya pryznačennya predstavnyka socialistiv spikerom, navit' v razi rozpadu koaliciї, znyaty holovu parlamentu u nyx ne bude nijakoї možlyvosti.

U perehovorax z demokratamy socialisty vykorystovuvaly inši "pryanyky". Ihor Dodon, jakyj ostannim časom unadyvsya do Moskvy, jak nikoly, pryviz z Kremlya mesedž: Rosija zakryje kryminal'nu spravu proty Plaxotnyuka v razi ob'jednannya z socialistamy. V jakosti umov Dodon (čytaj, Moskva) vysuvav tverdžennya nejtral'noho statusu deržavy i ob'jednannya z Prydnistrov'jam na pryncypax federalizaciї. Videozapys, na jakomu Dodon proponuje ci umovy, lider demokrativ u pidsumku opublikuvav v pidkontrol'nyx ZMI, zvynuvatyvšy prezydenta v zradi interesiv kraїny.

Ščo stosujet'sya perehovoriv miž demokratamy i ACUM, to pro nyx ničoho ne vidomo. Predstavnyky uryadu, zokrema vice-prem'jer-ministr z pytan' jevropejs'koї intehraciї ta kolyšnij prem'jer Moldovy Jurij Lyanke, zaklykaly Maju Sandu pity na perehovory z demokratamy. "Ja b zaklykav Maju Sandu vidpovidal'no zamyslytys' pro vse, ščo vidbuvajet'sya, i ja znaju, ščo vona zdatna na ce, i sprobuvaty zihraty konstruktyvnu, pozytyvnu rol' u stvorenni cijeї bil'šosti", – skazav Lyanke. Pry cyomu vice-prem'jer vyklyučyv možlyvist' domovlenostej z druhym liderom ACUM – Andrijem Nestase – jak z neprymyrennym oponentom lidera demokrativ.

Vtim, i Sandu vnasllidok prodemonstruvala neprymyrennist' do dijučoho režymu. "Jakby Demokratyčna partija ne skladalasya z mafioznykiv, koalicija mohla b statysya. Partiї vidriznyajut'sya til'ky ideolohijamy, i todi možna bulo b vesty perehovory. Nam nema pro ščo hovoryty zi zlodijamy, z lyud'my, jaki zaxopyly vladu. Jakby ne bulo Plaxotnyuka, my b vely perehovory", – zajavyla Sandu.

U pidsumku na 7 červnya – ostannij den', koly mohla buty stvorena koalicija, – domovlenosti dosyahnuti ne buly. Pered parlamentom zamajačyla real'na perspektyva rozpusku.

Pro počatok nynišnyoho protystojannya v Moldovi, jak dovho vono tryvatyme i jaki naslidky može maty dlya Ukraїny, čytajte v nastupnij častyni materialu na sajti "Syohodni".

Čytajte najvažlyviši ta najcikaviši novyny u našomu Telegram

Vy zaraz perehlyadajete novynu " Vsi proty vsix: xto "na barykadax" v Moldovi i jaka rol' Rosiї". Inši Inši kraїny dyvit'sya v bloci "Ostanni novyny"

AVTOR:

Vitalij Ryabošapka

Džerelo:

"Sehodnya"

Jakščo vy znajšly pomylku v teksti, vydilit' її myškoju i natysnit' Ctrl + Enter
Orfohrafična pomylka v teksti:
Poslaty povidomlennya pro pomylku avtoru?
Povidomlennya povynno mistyty ne bil'še 250 symvoliv
Vydilit' nekorektnyj tekst myškoju
Dyakujemo! Povidomlennya vidpravleno.
Prodovžujučy perehlyad sajtu, vy pohodžujetes', ščo oznajomylys' z onovlenoju politykoju konfidencijnosti i pohodžujetes' na vykorystannya fajliv cookie.
Pohodžujus'