My onovyly pravyla zboru ta zberihannya personal'nyx danyx

Vy možete oznajomytys' zi zminamy v polityci konfidencijnosti. Natyskajučy na knopku «Pryjnyaty» abo prodovžujučy korystuvatysya sajtom, vy pohodžujetesya z onovlenymy pravylamy i dajete dozvil na vykorystannya fajliv cookie.

Pryjnyaty

Ukraїna i Moldova: jak budut' rozvyvatysya vidnosyny pislya polityčnoї kryzy

13 lypnya, 07:51

Zelenyuk Kristina

Do vyrišennya problemnyx ukraїns'ko-moldavs'kyx pytan' Ukraїni neobxidno pidxodyty šče j z pozyciї strymuvannya rosijs'koho vplyvu v Moldovi

/ Foto: president.gov.ua

Za burxlyvymy vnutrišnyopolityčnymy podijamy navkolodostrokovyx parlaments'kyx vyboriv v Ukraїni, praktyčno nepomitno projšov vizyt do Kyjeva moldavs'koї uryadovoї delehaciї. U četver prem'jer Moldovy Majja Sandu zustrilasya z ukraїns'kymy ekspertamy i žurnalistamy, a v druhij polovyni dnya provela perehovory z Volodymyrom Zelens'kym

Peršym punktom poryadku dennoho stala borot'ba z kontrabandnymy potokamy. U Ukraїny z Moldovoju ponad 1200 km spil'noho kordonu, 470 km jakoho – kordon z Prydnistrov'jam. Tomu kontrol' nad kordonom v sferi interesiv obox storin. Druhyj za značymistyu punkt – enerhetyka. U Moldovi vserjoz pobojujut'sya, ščo možut' zalyšytysya bez rosijs'koho hazu, jakščo Kyїv i Moskva ne domovlyat'sya pro umovy tranzytu pislya zakinčennya terminu diї vidpovidnoho kontraktu miž "Naftohazom" i "Hazpromom". Do toho ž, u hrudni zakinčujet'sya i termin diї dvostoronnyoho kontraktu miž Moldovoju i Rosijeju. I Ukraїna vže zaproponuvala reversni postavky hazu v Moldovu, jakščo kontrakt ne bude prodovženyj. Nu i tretij punkt – ekonomične spivrobitnyctvo ta sproščennya procedury peretynu kordonu jak dlya moldavan, tak i dlya ukraїnciv.

Ale, mabut', najbil'š obhovoryuvanoju temoju vizytu stala nebezpeka povnoho rozvorotu Moldovy v bik Rosiї pislya podolannya hostroї polityčnoї kryzy i faktyčnoho dvovladdya v kraїni. Oficijno ni Kyїv, ni Kyšyniv ne pidtverdyly, ščo cya tema obhovoryuvalasya na zustriči Zelens'koho i Sandu. Pravda, neoficijno eksperty i žurnalisty pidnimaly pytannya pro neodnorazovi vizyty rosijs'koho vice-prem'jera Dmytra Kozaka v Moldovu i možlyvu ​​federalizaciju kraїny, jaku davno prosuvaje Moskva.

Faktor Kozaka

Holovnym arxitektorom sojuzu prorosijs'kyx socialistiv, liderom jakyx vystupaje prezydent Ihor Dodon, i projevropejs'koho bloku ACUM (v jakyj vxodyt' "Platforma DA" i partija "Dija i solidarnist'") stav Dmytro Kozak. Tak ce podajut' rosijs'ki ZMI. U samomu Kyšynevi ne pryxovujut', ščo ruku do cyoho doklav i Vašynhton. Adže same pislya 15-xvylynnoї rozmovy posla SŠA u Moldovi z oliharxom Vladom Plaxotnyukom ostannij pokynuv kraїnu. Za informacijeju ZMI, zaraz vin razom z sim'jeju v Majami.

Vteča Plaxotnyuka, jakyj, faktyčno, buv tinyovym vlasnykom Moldovy, poklala kinec' dvovladdyu v kraїni. Hostra polityčna kryza, ščo strusyla kraїnu majže pivroku, zaveršylasya. Stvorennya novoї koaliciї pryvitaly jak u Vašynhtoni i Bryusseli, tak i v Moskvi. Odnak perši kroky novyx "sojuznykiv" dlya Ukraїny ne obicyajut' ničoho xorošoho.

Reklama

Budučy na sto vidsotkiv prozaxidnym politykom i spovidujučy jevropejs'kyj vektor ruxu Moldovy, prem'jer Majja Sandu (otrymala posadu pislya stvorennya koaliciї z socialistamy) pišla na "uhodu z dyjavolom", uklavšy sojuz z prorosijs'kymy socialistamy na čoli z prezydentom Ihorem Dodonom, jakomu na vyborax u 2016 roci prohrala troxy menše, niž na 5%.

Sposterihajučy z Kyjeva za tym, ščo vidbuvajet'sya u Kyšynevi, sojuz projevropejs'kyx i prorosijs'kyx syl zdavavsya nereal'nym. Za ves' čas prezydentstva Ihorya Dodona, p'jatyj ukraїns'kyj prezydent Petro Porošenko z nym žodnoho razu ne zustrivsya. Ce bulo nehlasnym demaršem Ukraїny pislya faktyčnoho vyznannya Dodonom Krymu rosijs'kym. Pislya peršoї telefonnoї rozmovy Dodona i Zelens'koho v Ukraїni pidnyalasya xvylya krytyky. U Kyšynevi zajavyly, ščo prezydenty domovylysya pro zustrič. Ofis prezydenta Ukraїny cyu informaciju ne pidtverdyv, ale i ne sprostuvav. Pravda, temu zustriči prezydentiv storony poky ne pidnimajut'. 

Problemy i možlyvosti

Peršyj pislya zakinčennya hostroї polityčnoї kryzy v Moldovi i prezydents'kyx vyboriv v Ukraїni vizyt prem'jera Majї Sandu v Ukraїni hovoryt' pro bažannya Kyšyneva zberehty dobrosusids'ki vidnosyny z Kyjevom. Na spil'nij pres-konferenciї pislya perehovoriv iz Zelens'kym Sandu zajavyla pro povnu pidtrymku terytorial'noї cilisnosti i suverenitetu Ukraїny. Ne možna ne vidznačyty i toj fakt, ščo pryїxala Majja Sandu do Kyjeva bez svoho soratnyka po bloku ACUM, vice-prem'jera i ministra vnutrišnix sprav Andrija Nestase, jakyj razom z socialistamy 25 červnya proholosuvav za povernennya rosijs'koї delehaciї v PARYe.

V trendi
Vse pro svyatkuvannya Dnya Nezaležnosti Ukraїny: specvypusk "Syohodni" onlajn

Moldova zitknulasya z cilym ryadom problem, vyrišennya jakyx bahato v čomu zaležyt' vid Ukraїny. Po-perše, Kyšyniv xoče troxy vypravyty dysbalans u torhivli z Ukraїnoju, oskil'ky zaraz sposterihajet'sya velykyj torhovyj deficyt. Po-druhe, Kyšyniv prosyt' prodovžyty terminy perebuvannya moldavs'kyx vodiїv v Ukraїni, jaki zajmajut'sya perevezennyamy. Džerela sajtu "Syohodni" povidomlyaly, ščo na perehovorax Zelens'koho z Sandu ce pytannya pidnimalosya. Pravda, oficijno, storony ozvučyly lyše možlyvist' peretynu kordonu za ID-kartkamy. Po-tretye, odne z najvažlyvišyx dlya Moldovy pytan' – ce ekolohija Dnistra. Ukraїna planuje budivnyctvo šesty hidroelektrostancij, ščo može zalyšyty Kyšyniv bez vody. 

Nu i, mabut', holovne problemne pytannya – ce enerhetyka. Zaraz Kyšyniv zakupovuje elektroenerhiju ne v Ukraїni, a u Moldavs'koї HRES, jaka znaxodyt'sya u Prydnistrov'ї i spožyvaje rosijs'kyj haz, za ​​jakyj nevyznana respublika ne platyt'. Borhy za spožytyj Prydnistrov'jam haz Rosija zapysuje na Moldovu. Ihor Dodon ne raz zajavlyav, ščo Kyšyniv nikoly ne vyznaje borhy livoho bereha Dnistra, jaki dosyahly $7 mlrd.

"Je ryzyky, ščo z novoho roku my možemo zalyšytysya bez rosijs'koho hazu. Vsi znajut' pro te, ščo obhovoryujet'sya pytannya prypynennya tranzytu rosijs'koho hazu čerez Ukraїnu. My sprobujemo vyrišyty ce pytannya čerez inši džerela, xoč ce i ne prosto", - zajavlyav prezydent Moldovy vidrazu pislya vizytu Kozaka do Kyšyneva.

Zaraz Moldova otrymuje rosijs'kyj haz tranzytom čerez Ukraїnu za kontraktom z Rosijeju, jakyj prodovžujet'sya ščoroku. Termin joho diї zakinčujet'sya 31 hrudnya 2019 roku. U bloci ACUM kažut', ščo zaproponuvaly socialistam, svoїm partneram po koaliciї, vyrišyty cyu problemu, oskil'ky u nyx xoroši vidnosyny z Rosijeju. Zi svoho boku, v ACUM obicyajut' dopomohty z jevropejs'kym finansuvannyam pid rizni moldavs'ki proekty. Ale ne vse tut zaležyt' vyklyučno vid rezul'tatyvnosti rosijs'ko-moldavs'kyx perehovoriv. Jakščo "Naftohaz" i "Hazprom" ne domovlyat'sya pro novyj tranzytnyj kontrakt, a termin diї potočnoho zaveršujet'sya 1 sičnya 2020 roku, tranzyt hazu v Moldovu opynyt'sya pid zahrozoju. Pravda, v "Ukrtransghazi" vže zajavyly, ščo hotovi dopomohty z reversom čerez zatrymku budivnyctva interkonektorov na kordoni z Rumunijeju. 

Ale do vyrišennya vsix problemnyx pytan' neobxidno pidxodyty šče j z pozyciї strymuvannya rosijs'koho vplyvu v Moldovi. Predstavnyky novostvorenoї moldavs'koї koaliciї ne zaperečujut' kontaktiv z Dmytrom Kozakom, jakyj je specpredstavnykom Putina zi spivpraci z Moldovoju i avtorom "Memorandumu Kozaka", jakyj spočatku 2000-x prypuskav vrehulyuvannya prydnistrovs'koho konfliktu čerez federalizaciju Moldovy. Pry cyomu v bloci ACUM kažut', ščo na perehovorax v Kyšynevi Kozak navit' pidtrymuvav projevropejs'kyj vektor ruxu kraїny, ne kažučy pro federalizaciju. Ale ukraїns'ki eksperty ta dyplomaty ne viryat' u čystotu namiriv Rosiї, kažučy, ščo jakščo federalizaciju vdast'sya proštovxnuty v Moldovi, nastupnoju stane Ukraїna.

Poky ž, sudyačy z oficijnyx povidomlen', Kyšyniv i Moskva budut' nalahodžuvaty ekonomične spivrobitnyctvo. Vidnovylysya zasidannya Mižuryadovoї komisiї z torhovel'no-ekonomičnoho spivrobitnyctva, a v kinci veresnya u Kyšynevi projde Moldavs'ko-rosijs'kyj ekonomičnyj forum.

Nahadajemo, jak povidomlyaly novyny "Syohodni", Majja Sandu šče u červni zajavyla, ščo Ukraїna – druh i partner Moldovy.

Čytajte najvažlyviši ta najcikaviši novyny u našomu Telegram

Reklama

Reklama

Novyny partneriv

Zahruzka...

Novyny partneriv

Loading...