Zrobyty startovoju
25,74
29,01
RUS

Ihor Bondar-Tereščenko

Poet, dramaturh, literaturoznavec', art-krytyk

Klava i Varavva – 5 knyh, jaki ne vidpustyat'

dumka

Pradavni pytannya z biblijs'koho eposu pereplitajut'sya u cij dobirci litnix novynok z ne menš vičnymy problemamy našoho spokonviku komunal'noho svitu. Tož navit' kolekcija starodavnyoї zbroї ne v syli vidminyty spohady pro te, jak za nevynnu knyžku "Zbrojni syly Ukraїny" za radyans'koho času davaly strok.

Serhij Baturyn. Clavus Domini. – X.: Fabula, 2019

Pytannyam pro te, kym naspravdi buly učasnyky biblijnoї istoriї, perejmalosya čymalo literaturnoho lyudu, ale zdebil'šoho ne z ukraїns'koho pys'menstva. Leonid Andryejev pro Iudu, Myxajlo Bulhakov pro Xrysta, sučasna anhlijs'ka pys'mennycya Meri Makkej pro Varavvu. Tož u svojemu novomu romani vidomyj ukraїns'kyj pys'mennyk Serhij Baturyn dolučajet'sya do kohorty tyx, xto j dosi šukaje vidpovidej na pradavnye pytannya, prysvyačene zokrema tomu, kym buv toj "rozbijnyk Varavva", ščo joho zghadujut' usi četvero jevanhelistiv? Čy naspravdi vin buv znajomyj z Isusom, i čomu jerusalyms'kyj natovp napolyahav na joho pomyluvanni, a ryms'komu prefektu Pontiju Pylatu dovelosya "vmyvaty ruky"? Xaj tam jak, ale pered čytačem rozghortajet'sya jaskrava i po-spravžnyomu perekonlyva panorama Ryms'koho svitu j varvars'koї Jevropy na počatku peršoho tysyačolittya novoї ery. "— Dobre,— pohodyvsya Pylat i povernuvsya do lyudej.— Skažy meni, narode judejs'kyj, skažit' meni, dity Izraїlya, koho ja maju pomyluvaty zarady svyata Pesax: Ijexošua Nazraju čy cyoho, jak joho, …Varavvu? — na svij lad pereinakšyv prizvys'ko propovidnyka prefekt. — Bar-Avvu,— popravyv Anna. — Bar-Avvu,— utočnyv rymlyanyn. — Bar-Avvu,— pidxopyly koeniv sluha Hedalija ta rudyj koen Becalel', a za nymy j ves' natovp. — Ne rozumiju,— til'ky j znyzav plečyma vraženyj prefekt Judeї Pontij Pylat.— Vony prosyat' za toho Varavvu…".

Jurij Vynnyčuk. Ničnyj reporter. – X.: Folio, 2019

Podiї povisti  "Ničnyj reporter" vidbuvajut'sya u L'vovi v 1938 roci. Žurnalist Marko Krylovyč, jakoho prozvaly "ničnym reporterom" za joho nični reportaži z žyttya mis'koho dna, beret'sya rozsliduvaty vbyvstvo kandydata v prezydenty mista. Pry cyomu vin potraplyaje v riznomanitni jak lyubovni, tak i kryminal'ni pryhody, inkoly ryzykujučy žyttyam. "Nedarma ž mene prozvaly "ničnym reporterom", – zviryajet'sya holovnyj heroj, – bo vlasne ja najbil'še j tynyavsya po riznyx začučverilyx knajpax i mordovnyax1, po pidpil'nyx kazynax, spelyunkax i bordelyax, distavav po pysku, a to j majxrom po žyvotu, padav obryhanyj u rivčak, bo, okrim jak naxlyatysya z tymy, xto xlyav, inšoho sposobu dobuty ščos' cikave čy sensacijne ne bulo". Jomu neoficijno dopomahaje komisar policiї Roman Obux, jakoho načal'stvo vidstoronylo vid rozsliduvannya vbyvstva. A tym časom u spravu vtručajut'sya nimec'ki j radyans'ki špyhuny, rozsliduvannyam zacikavlyujet'sya takož pol's'ka kontrrozvidka, okremyj interes vyjavlyajut' i kryminal'ni kola. Tož pered namy postaje malyovnyčyj i jaskravo opysanyj zločynnyj svit tohočasnoho L'vova, jakyj žyve u peredčutti vijny.

Maryna Hrymyč. Klavka. – K.: Nora-druk, 2019

Cej roman prysvyačenyj odnomu iz znakovyx periodiv vitčyznyanoї literatury, na tli jakoho rozghortajet'sya osobysta drama holovnoї heroїni, dočky voroha narodu, nepomitnoї sekretarky Spilky pys'mennykiv i pryvatnoї drukarky v lehendarnomu kyїvs'komu ROLITi. "U budynku, de vse bulo ne tak, jak u sviti nazovni — suvoromu j nevblahannomu. Ce, po suti, buv navit' ne budynok, a "pys'mennyc'ke selo", de žyly myli, načytani, intelihentni lyudy, ne te ščo v neї vdoma u "pidzemelli" — v napivpidval'nomu poversi budynku po vulyci Čkalova, 45-v", – rozpovidaje heroїnya pro pys'mennyc'kyj vulyk, jakyj perežyv i represiї, i nimec'ku vladu, ale v romani nemov by znovu povernuvsya v mynule z joho "kvartyrnym" pytannyam. Rič u tomu, ščo mova u cij istoriї pro 1947 rik z joho sumnozvisnym Plenumom SPU, na jakomu v čerhovyj raz hromyly ukraїns'ku radyans'ku literaturu. Točniše, tyx nebahatyox, jaki dosi "vidpovidaly" v nij za "ukraїns'ke", jak, napryklad, neoklasyk Maksym Ryl's'kyj. Tož komunal'na kuxnya radyans'koho pys'menstva v budynku ROLIT i Spilci pys'mennykiv – os' osnovne pole romanu, v jakomu jaskravo pokazana atmosfera rozpravy nad tymy, koho ne znyščyly u 1930-x. Same na joho tli j budujet'sya lyubovnyj trykutnyk heroїni — miž vidpovidal'nym pracivnykom CK KP(b)U i molodym pys'mennykom, jakyj ščojno povernuvsya z frontu.

Evhenyj Syvačenko. Stal' y zoloto. – K.: Sammyt-Knyha, 2019

Ce unikal'ne vydannya znajomyt' čytačiv z tvoramy sxidnyx majstriv-zbrojariv z rodynnoї kolekciї Oleksandra Fel'dmana. U katalozi predstavleno 282 vybranyx predmeta ozbrojennya, jaki vyriznyajut'sya svoїmy vysokymy xudožnyo-estetyčnymy jakostyamy, a takož nezvyčajnym formatom abo dekoratyvnymy osoblyvostyamy. Heohrafičnyj diapazon cyx predmetiv oxoplyuje bil'šu častynu Zaxidnoї, Central'noї, Pivdennoї i Pivdenno-Sxidnoї Aziї, a takož dejaki rajony Pivnično-Zaxidnoї i Pivnično-Sxidnoї Afryky. Heohrafični ramky prostyahajut'sya vid kincya XVI do seredyny XX stolittya. Osoblyvo šyroko predstavleni rizni vydy klynkovoї zbroї – šabli, meči, kyndžaly i noži. Vsi eksponaty zabezpečeni jakisnymy suprovidnymy stattyamy, a vsi predmety suprovodžujut' komentari ta dodatkovi vidomosti pro kožen predmet. Meta vydannya, jak i stvorennya podibnoї kolekciї, blahorodna i važlyva dlya syohodnišnyoho dialohu kul'tur, koly dosyahnennya mystectva inšyx narodiv svitu ne menš značušči dlya kul'turnoho, intelektual'noho i duxovnoho rozvytku ukraїns'koho suspil'stva, niž pam'jatky nacional'noї xudožnyoї kul'tury. Pry cyomu pryxodyt' rozuminnya toho, ščo pryvatne kolekcionuvannya maje velykyj potencial ne lyše dlya zberežennya, vyvčennya i populyaryzaciї nacional'noї kul'turnoї spadščyny, ale j dlya zalučennya našoho suspil'stva do skarbnyci svitovoї kul'tury.

Maksym Hax. Prohulyujučys' pusteleju. – K.: Vydavnyctvo Župans'koho, 2019

Vydavnyctvo, ščo specializujet'sya na "temnij" literaturi, prodovžuje hurtuvaty pryxyl'nykiv mistyky i hororu. Cyoho razu ce sučasnyj zrazok toho, na ščo buvaje zdaten avtor v opysi infernal'noho straxu. Cym, do reči, svoho času vyriznyalysya sered svoїx imenytyx sučasnykiv klasyky literatury žaxiv – ne vidvertym opysom straxitlyvyx scen, a lyše vidčuttyam transcendentnoho, kryžanoho potojbiččya, jake sformuvalo i dekadans, i hotyku, i klasyčnyj horor. Ščopravda, ne bez suto ukraїns'koho liryzmu. "Sonce trisnulo ta poteklo hustym žovtkom poobidnyoho mareva". "Sonce poklalo na stinu bilya її pleča šyrokyj bilyj mazok". "V nebi povys rannij, nedorečnyj, jak plyama vidbilyuvača na noven'kij sukni, misyac'". Utim, zghidno iz zakonamy žanru, "nacional'ne", tobto misceve, nedovho žyve u cij prozi razom iz "vsesvitnim", potojbičnym i fantastyčnym. "Ale Mar’jana їj dohovoryty ne dala. Vona vystrelyla vdruhe; ščopravda, zamist' taksystky vlučyla v Lyubu. Ta skryknula. Promin' blastera propalyv їj u hrudyax dirku zavbil'šky z apel'syn. Vona sxopylasya za polycyu z posudom, tarilky poletily na pidlohu. Valentyna prykryla rukamy holovu i polizla pid stil. Mar’jana šče raz natysla na spuskovyj hačok".

Čytajte najvažlyviši ta najcikaviši novyny u našomu Telegram

Džerelo:

"Sehodnya"

Jakščo vy znajšly pomylku v teksti, vydilit' її myškoju i natysnit' Ctrl + Enter
Orfohrafična pomylka v teksti:
Poslaty povidomlennya pro pomylku avtoru?
Povidomlennya povynno mistyty ne bil'še 250 symvoliv
Vydilit' nekorektnyj tekst myškoju
Dyakujemo! Povidomlennya vidpravleno.
Prodovžujučy perehlyad sajtu, vy pohodžujetes', ščo oznajomylys' z onovlenoju politykoju konfidencijnosti i pohodžujetes' na vykorystannya fajliv cookie.
Pohodžujus'