Prodovžujučy perehlyad sajtu, vy pohodžujetes', ščo oznajomylys' z onovlenoju politykoju konfidencijnosti i pohodžujetes' na vykorystannya fajliv cookie.
Pohodžujus'
Zrobyty startovoju
26,84
30,19
RUS

Zemel'ne pytannya: koly ukraїnci zmožut' prodavaty dilyanky i čomu pobojujut'sya inozemciv

V Ukraїni bil'še 40 mln ha sil's'kohospodars'kyx zemel', obmežennya na pokupku xočut' vvesty vid 20 ha

Foto: Pixabay

Rynok zemli v Ukraїni – davnya i bolyuča tema. Rokamy v uryadi ne možut' pryjty do jedynoho rišennya i postijno prodovžujut' moratorij na prodaž zemel' sil's'kohospodars'koho pryznačennya.

Raniše znyattya moratoriju bulo odnijeju z vymoh Mižnarodnoho valyutnoho fondu, ale v lypni 2017 roku її vylučyly z memorandumu Ukraїny i MVF i vona bil'še ne vplyvaje na nadannya tranšu. Xoča mižnarodni orhanizaciї vyslovlyujut'sya pro te, ščo znyaty moratorij vse ž varto bulo b. Tak, napryklad, Jevropejs'kyj sud z prav lyudyny neodnorazovo nahološuvav, ščo moratorij na prodaž zemli uščemlyaje prava vlasnykiv zemel'nyx dilyanok.

Zaborona na prodaž zemel' sil's'kohospodars'koho pryznačennya buv vvedenyj šče v 2001 r. A z 2002 r moratorij počav dijaty jak tymčasovyj zaxid z metoju zabezpečennya normatyvnoho vrehulyuvannya zemel'nyx vidnosyn ta stvorennya infrastruktury rynku zemli. Z tyx pir moratorij ščorično prodovžujut', a v ukraїns'komu politykumi ne vščuxajut' superečky z cyoho pryvodu.

Pravda, navit' jakščo v Radi i vyrišat' znyaty moratorij, sytuaciju ce ne zminyt', oskil'ky parlament povynen rozghlyanuty i pryjnyaty zakon "Pro obih zemel'", jakyj by vrehulyuvav vsi aspekty prodažu dilyanok.

Zaraz takyj zakon znaxodyt'sya til'ky na stadiї rozrobky i obhovorennya. Čornovyj proekt dokumenta na Vseukraїns'komu zemel'nomu forumi predstavyv zastupnyk holovy komitetu Verxovnoї Rady Ukraїny z pytan' ahropolityky ta zemel'nyx vidnosyn Oleksandr Bakumenko, čym vyklykav serjozni superečky i obhovorennya.

Sajt "Syohodni" rozpovidaje, ščo proponujut' v rozroblenomu zakonoproekti, čomu ukraїns'ki ahrariї bojat'sya vidkrytoho rynku zemli i pro ščo hovoryt' dosvid jevropejs'kyx kraїn.

Ščo peredbačaje zakonoproekt

U zakonoproekti propysano čotyry varianty vprovadžennya rynku zemli. Tak, v dvox variantax proponujet'sya poetapne vidkryttya rynku zemli dlya fizyčnyx i jurydyčnyx osib, a v dvox – odnočasne.

"Ne možna ščorično prodovžuvaty moratorij na prodaž sil's'kohospodars'kyx zemel'. Ce pytannya potribno profesijno obhovoryty z korystuvačamy zemel' i pryjnyaty rišennya. Nexaj ce budut' poetapni kroky, ale povynna buty napracyovana i zrozumila model'. My prezentujemo čotyry varianty, ščob otrymaty zvorotnij zv'jazok. Diznatysya, jakyj z variantiv bude najbil'š pryjnyatnym", – zaznačaje Bakumenko.

  • Peršyj variant – poetapne vidkryttya rynku zemel' (rehulyovanyj rynok). U perši try roky jurydyčni osoby zmožut' kupyty do 200 ha zemli, a osoby bez jurydyčnoho statusu – do 20 ha. U nastupni čotyry roky s/h zemli zmožut' kupuvaty ti pidpryjemstva, zi statusom jurydyčnyx osib, jaki zasnovani vyklyučno ukraїns'kymy hromadyanamy i jaki zajmajut'sya svojeju dijal'nistyu ne menše tryox rokiv. Maksymal'nyj rozmir zemel' jurosoby ne povynen perevyščuvaty 500 ha, a dlya fizosib bude obmežennya v 20 ha.
  • Druhyj variant – odnočasne vidkryttya rynku zemli (kontrolyovanyj rynok). Tut proponujet'sya obmežyty v plošči i jurydyčnyx, i fizyčnyx osib i dozvolyty їm kupuvaty do 200 ha zemli.
  • Tretij variant – poetapne odnočasne vidkryttya rynku zemli (kontrolyovanyj rynok). Tut fizosoby takož zmožut' kupuvaty v perši try roky do 20 ha zemel', a dlya stvorennya abo rozšyrennya fermers'koho hospodarstva dajet'sya do 200 ha. Jurosoby ž v perši try roky zmožut' kupuvaty do 500 ha zemli, a z četvertoho roku – do 20 tys. ha.
  • Četvertyj variant – odnočasne vidkryttya rynku zemli (liberal'nyj rynok). Tut maksymal'nu plošču zemel' u vlasnosti fizyčnyx ta jurydyčnyx osib proponujet'sya obmežyty lyše antymonopol'nymy vymohamy.

"Na skil'ky rokiv rynok zemli povynen buty zakrytym dlya jurydyčnyx osib ta inozemciv – ce pytannya dyskusiї. Ale odnoznačno my povynni daty na peršomu etapi možlyvist' rozporyadžatysya zemleju fizosobam-hromadyanam Ukraїny, na druhomu etapi – jurydyčnym strukturam, i na tretyomu etapi – inozemnym kompanijam. My nikudy vid cyoho ne dinemosya, a pojava inozemnyx kompanij z investycijamy – ce normal'ne javyšče. Til'ky pislya toho, jak svoje perevažne pravo my z vamy vykorystovujemo", – pojasnyuje peršyj zastupnyk holovy komitetu Verxovnoї Rady Ukraїny z pytan' ahropolityky ta zemel'nyx vidnosyn Serhij Labazyuk.

Vidznačajet'sya, ščo perevažne pravo na prydbannya zemel'nyx dilyanok sil's'kohospodars'koho pryznačennya matymut', zokrema, členy sim'ї vlasnyka zemel'noї dilyanky, orendari, vlasnyky i korystuvači sumižnyx zemel'nyx dilyanok, fermers'ki hospodarstva, roztašovani (zarejestrovani) v terytorial'nyx hromadax, de roztašovani zemel'ni dilyanky.

Takož dlya pokupky potribno bude obov'jazkovo dokumental'no pidtverdyty lehal'nist' koštiv, za jaki nabuvajut' zemel'nu dilyanku.

Čoho pobojujut'sya ahrariї

Raniše v Kabineti ministriv zajavlyaly, ščo planujut' stvoryty rynok zemli do 2020 r Prote, hotovoho zakonoproektu vse šče nemaje, a poky ščo obhovoryujet'sya til'ky joho čornovyj variant.

"Ce odna z najbil'š tryvalyx našyx reform, jaku potribno zakinčuvaty. Ale ce ne označaje, ščo my hovorymo pro rizki ruxy i momental'ni rišennya. Ministerstvo pidtrymuje poetapne vidkryttya rynku zemli z neobxidnymy obmežennyamy i zapobižnykamy", – pojasnyla vykonujuča obov'jazky ministra ahrarnoї polityky i prodovol'stva Ukraїny Ol'ha Trofimceva.

Vona dodala, ščo zemlya ne povynna buty predmetom spekulyaciї, a povynna prodavatysya dlya sil's'kohospodars'koho vyrobnyctva.

V ukraїns'komu politykumi do odnoznačnoї dumky z pryvodu rynku zemli tak i ne pryjšly, a ta  j nastroї ahrariїv rozrizneni. Daleko ne vsi pidtrymujut' znyattya moratoriju i pobojujut'sya, ščo pry vidkrytti rynku vony ne zmožut' konkuruvaty z velykymy ahroxoldynhamy ta inozemnymy kompanijamy.

Na zemel'nomu forumi buly prysutni predstavnyky 490 ahropidpryjemstv iz zahal'nym zemel'nym fondom 4,5 mln ha. I 66,9% z nyx v opytuvanni vidznačyly, ščo konkuruvaty z xoldynhamy, čynovnykamy i oliharxamy za potočnyj bank zemli bude nemožlyvo.

Ščodo toho, xto maje pravo kupuvaty zemlyu, bil'šist' holosujučyx – 51,5%, zijšlysya na dumci, ščo spočatku ce povynni buty til'ky fizosoby, pislya zakinčennya perexidnoho periodu – odnočasno fizyčni i jurydyčni osoby-sil's'kohospodars'ki vyrobnyky, vlasnyky jakyx – vyklyučno fizyčni osoby- hromadyany Ukraїny. Šče 22,46% perekonani, ščo pravo na pokupku zemli povynni maty til'ky fizosoby-hromadyany Ukraїny.

"Dumky, z pryvodu maksymal'noho rozmiru plošči zemel'nyx dilyanok sil's'kohospodars'koho pryznačennya "v odni ruky" fizyčnoї osoby rozdilylysya: 38,51% pidtrymujut' "do 200 ha", a 34,47% – "do 500 ha". Vlasne, jak i po vlasnosti jurydyčnyx osib (i pov'jazanyx z nymy osib). Tak, maksymal'nyj rozmir do 5000 ha pidtrymaly 51,52%, a do 10000 ha – 22,42%", – zaznačyv moderator dyskusiї Andrij Dykun, hlava Vseukraїns'koї ahrarnoї Rady.

Problemoju v sil's'kohospodars'kij sferi zalyšajet'sya rejderstvo. Čas vid času z'javlyajut'sya novyny pro rizni zemel'ni spory i rejders'ki nabihy. Na Vseukraїns'komu zemel'nij forumi buly prysutni 490 predstavnykiv ahrobiznesu, i na pytannya pro te, xto z nyx žodnoho razu ne stykavsya z rejderstvom, ruky pidnyaly til'ky blyz'ko 10 osib.

Nahadajemo, ščo "Antyrejders'kyj zakoproekt 3" povynni buly vnesty v Radu šče voseny 2018 r Til'ky vin do syx pir znaxodyt'sya na rozghlyadi v komiteti i do samoho zalu parlamentu tak i ne dijšov.

Zemel'nyj dosvid Lytvy

Zastupnyk holovy Komitetu z pytan' sil's'kyx sprav Lytovs'koho sejmu Kazis Starkyavičyus rozpoviv pro dosvid reformy v cij kraїni.

"Pracyuvaty nad pytannyamy rynku zemli potribno, ale dlya počatku treba pryjnyaty zakon pro te, skil'ky hektariv možut' potrapyty v odni ruky, i pro inši važlyvi aspekty. Jake obmežennya vstanovlyuvaty – vaša kraїna povynna vyrišyty samostijno. Adže ce zaležyt' vid rozmiru zemel'noho banku.

Pislya vstupu v JeS my pryjnyaly rišennya ne prodavaty zemlyu inozemcyam protyahom 10 rokiv. Ce bulo pravyl'ne rišennya. Jakby my dozvolyly kupuvaty inozemnym osobam zemlyu, my b staly dlya nyx til'ky robočoju syloju", – zaznačyv Starkyavičyus.

Zaraz jurydyčni osoby volodijut' vsyoho 6-7% zemel' v Lytvi. Polovyna cyx jurydyčnyx osib – inozemci. Ce dosyt' nevelykyj vidsotok, vraxovujučy, ščo ciny na zemlyu v Lytvi nyžče, niž v inšyx jevropejs'kyx kraїnax. Ale, u nyx bahato obmežen'. Tak, jurydyčna osoba može vzyaty til'ky do 500 ha, ščo ne duže cikavo velykym hravcyam.

Ščo stosujet'sya kil'kosti sil's'kohospodars'kyx zemel' v Ukraїni, to stanom na 1 sičnya 2017 r naš zemel'nyj fond stanovyt' 42,7 mln. ha, ščo nabahato bil'še, niž v Lytvi (blyz'ko 3 mln ha). A plošča čornozemiv v Ukraїni stanovyt' vid 15,6 mln. ha do 17,4 mln. Ha, abo blyz'ko 8% svitovyx zapasiv.

"Na počatku 2000-x cina na hektar zemli u nyx stanovyla 500 jevro, potim, koly Lytva vstupyla v Jevrosojuz v 2004 roci, cina pidnyalasya do 1500-2000 jevro. Zaraz v serednyomu zemlya tam koštuje blyz'ko 5 tys. jevro za hektar", – kaže Starkyavičyus.

Zghidno z prohnozamy Svitovoho banku, jakby v Ukraїni skasuvaly moratorij, ciny na prodaž zemli vyrosly b do 3-3,5 tys. dolariv za ha v porivnyanni z nynišnimy 1-1,5 tys. dolariv.

Lytovs'ki čynovnyky kažut', ščo u nyx nikoly ne bulo takyx obmežen' na rozporyadžennya zemleju, jak zaraz v Ukraїni, i vidznačajut', ščo vidkrytyj rynok zemli odnoznačno potriben, tomu varto počynaty joho poetapne vprovadžennya.

Čytajte najvažlyviši ta najcikaviši novyny u našomu Telegram

Vy zaraz perehlyadajete novynu " Zemel'ne pytannya: koly ukraїnci zmožut' prodavaty dilyanky i čomu pobojujut'sya inozemciv". Inši Ekonomika dyvit'sya v bloci "Ostanni novyny"

AVTOR:

Anastasija Iščenko

Džerelo:

"Sehodnya"

Jakščo vy znajšly pomylku v teksti, vydilit' її myškoju i natysnit' Ctrl + Enter
Orfohrafična pomylka v teksti:
Poslaty povidomlennya pro pomylku avtoru?
Povidomlennya povynno mistyty ne bil'še 250 symvoliv
Vydilit' nekorektnyj tekst myškoju
Dyakujemo! Povidomlennya vidpravleno.