My onovyly pravyla zboru ta zberihannya personal'nyx danyx

Vy možete oznajomytys' zi zminamy v polityci konfidencijnosti. Natyskajučy na knopku «Pryjnyaty» abo prodovžujučy korystuvatysya sajtom, vy pohodžujetesya z onovlenymy pravylamy i dajete dozvil na vykorystannya fajliv cookie.

Pryjnyaty

Taryfy na haz: čomu navkolo znyžennya ciny točat'sya superečky

20 kvitnya, 07:51

Oleksandra Romanyuk

Eksperty poperedžajut': dyskusiї pro postanovy ne vyrišujut' osnovnyx "hazovyx" problem Ukraїny

/ Foto: Pixabay

Obicyane Kabinetom ministriv znyžennya cin na haz dlya naselennya, počynajučy z kvitnya, – pid zahrozoju zryvu. Misyac' vže zakinčujet'sya, a jasnosti z dokumentamy nemaje do syx pir.

Jak pysav sajt "Syohodni", v kinci NAK "Naftohaz" vyjšov z propozycijeju do Kabinetu ministra skasuvaty postanovu №867, ščo nakladaje special'ni zobov'jazannya (PSO) na ryad kompanij z postačannya hazu pobutovym spožyvačam i zobov'jazuvala їx prodavaty haz cijeї katehoriї spožyvačiv za cinoju 8,55 hrn za 1000 kub. m. U kompaniї zajavyly, ščo ciny na svitovomu rynku znyzylysya, i teper vyxodyt', ščo žyteli Ukraїny platyat' za haz ne 60% joho rynkovoї ciny, a dorožče, niž promyslovi pidpryjemstva, jaki platyat' rynkovu cinu. Tak, z 1 kvitnya cina na haz dlya promyslovosti stanovyt' 7,19 hrn/kub. m, a dlya naselennya – jak i raniše 8,55 hrn/kub. m, tobto na 19% bil'še. Z travnya, zghidno z postanovoju №867, cina na haz dlya naselennya povynna zbil'šytysya do 9,7 hrn za kubometr, ščo stanovytyme vže 135% vid rynkovoї vartosti.

Spočatku Kabmin zapidozryv, ščo v iniciatyvi "Naftohazu" "može buty pastka". Odnak 3 kvitnya na svojemu zasidanni ekstreno rozghlyanuv pytannya pro hazovi taryfy i povidomyv, ščo "Naftohazu" daly dozvil na znyžennya cin dlya naselennya, vydavšy special'nu postanovu (№293).

Tekst dokumenta buv oprylyudnenyj til'ky čerez kil'ka dniv, i todi z'jasuvalosya, ščo Kabmin zobov'jazav NAK "Naftohaz" prodavaty naselennyu ta inšym pil'hovym katehorijam naselennya haz za cinoju, "jaka vyznačajet'sya jak serednya aryfmetyčna cina hazu, za jakoju ..."Naftohaz" proponuje haz promyslovym spožyvačam ... ale ne vyšče, niž cina, vstanovlena ​​Kabminom". Odnak pry cyomu Kabmin ne skasuvav i ne vnis korektyvy v svoju poperednyu postanovu na cyu temu, №867, a vona zobov'jazuje "Naftohaz" postavlyaty haz naselennyu za čitko zafiksovanoju cinoju, jaka dije zaraz. Pryčomu z travnya, nahadajemo, zghidno z cijeju ne skasovanoju postanovoju, taryf povynen pidvyščytysya šče na 15%.

"Naftohaz" zajavyv, ščo pry isnujučomu stani rečej znyžuvaty cinu dlya naselennya ne maje prava.

"Naftohaz" neodnorazovo zvertavsya do uryadu z proxannyam skasuvaty postanovu №867 abo pryvesty vstanovlenu nym cinu do rivnya rynkovoї. Bez takoho rišennya Kabinetu Ministriv "Naftohaz" ne maje prava samostijno zmenšuvaty vartist' resursu, jakyj vin postačaje rozdribnyx postačal'nykam hazu, vyrobnykam tepla i inšym spožyvačam, jaki pidpadajut' pid diju Postanovy pro PSO. Porušennya cijeї Postanovy zahrožuje kompaniї ta її posadovym osobam jak vidpovidal'nistyu za porušennya Licenzijnyx umov postavok pryrodnoho hazu, tak i vidpovidal'nistyu za kryminal'no karani pravoporušennya", – zajavyly v kompaniї.

Hlava Kabminu pravovyx kolizij ne bačyt'. Za nevykonannya rišennya uryadu pro znyžennya ciny vin pryhrozyv kerivnyku "Naftohazu" Andriju Kobolyevu zvil'nennyam.

"Treba vykonaty postanovu uryadu i z 1 travnya opustyty cinu na haz. Jakščo menedžment NAK "Naftohaz Ukraїny" cyoho ne zrobyt', značyt', vin nečesnyj. A jakščo ce tak, to ja vže hovoryv: postavlyu pytannya pro zvil'nennya kerivnyka (NAK "Naftohaz Ukraїny") na nastupnomu zasidanni uryadu. Їm (NAK "Naftohaz Ukraїny) potribno perestaty krutyty cijeju temoju v takomu cyničnomu varianti", - zajavyv Volodymyr Hrojsman.

Kabinet ministriv, nahadajemo, zasidaje po seredax. Nastupne zasidannya maje vidbutysya 24 kvitnya.

Takož Kabmin doručyv poklav kontrol' za vykonannyam rišennya pro znyžennya ciny na hlavu Minenerho Ihorya Nasalyka. Joho vidomstvo bukval'no na nastupnyj den' adresuvalo lyst "Naftohazu" z vymohoju vykonaty vymohu Kabminu. "Na dumku jurystiv Ministerstva, dlya toho, ščob prodavaty haz naselennyu deševše, Postanovu pro postačal'nyka zi special'nymy zobov'jazannyamy (PSO) skasovuvaty ne obov'jazkovo, oskil'ky st. 11 Zakonu Ukraїny "Pro rynok pryrodnoho hazu" ne obmežuje možlyvostej uryadu za kil'kistyu aktiv, jaki povynni buty pryjnyati ščodo pokladannya Special'nyx zobov'jazan' na sub'jektiv rynku", – jdet'sya u povidomlenni Minenerho.

Sxožu točku zoru vyslovyv i Minfin.

Tym časom, rišennya Kabminu pro zalučennya do "taryfnoho sporu" Minenerho vyklykalo pytannya u ryadu ekspertiv. "Naftohaz" ne je pidvidomčym pidpryjemstvom Minenerho. V procesi reorhanizaciї, jaka proxodyla pid patronatom MVF, NAK stav pidzvitnyj til'ky vlasnij nahlyadovij radi. Pry cyomu jedynym akcionerom NAK je deržava v osobi Kabinetu ministriv.

Xto maje raciju, xto vynen

Na dumku ekonomičnoho eksperta, analityky Borysa Kušniruka, "konflikt miž uryadom i Kobolyevym ščodo možlyvosti i docil'nosti znyžennya taryfiv na haz dlya naselennya perexodyt' točku nepovernennya". Očevydno, ščo uryad ne hotovyj znimaty obov'jazky PSO zaraz, tomu ščo boїt'sya vtratyty kontrol' za postavkamy hazu dlya potreb naselennya naperedodni parlaments'koї vyborčoї kompaniї, hovoryt' ekspert.

"Ja ne hotovyj davaty jurydyčnu ocinku sytuaciї. Meni zdajet'sya, ščo uryad takym čynom sprobuvav vyrišyty dva zavdannya. Po-perše, ne vnosyty zminy do postanovy pro PSO i ne minyaty formu, jaka je rezul'tatom domovlenostej z MVF. I po-druhe – znyzyty cinu na haz dlya naselennya, jakščo rynkova cina nyžče verxnyoї meži, – pereraxovuje Kušniruk.

Ekspert v enerhetyčnij sferi Hennadij Ryabcev vvažaje, ščo možna bulo b ne stvoryuvaty pravovyx kolizij, pominyavšy odnu cyfru v postanovi 867 – zamist' koeficijenta 0,8, jakym cina na haz dlya naselennya z 1 travnya pidvyščujet'sya do 9,7 hrn za kubometr, zastosuvaty koeficijent 0,5, jakyj dozvolyt' znyzyty taryf do rivnya promyslovosti. Odnak takym čynom Ukraїna porušyt' zobov'jazannya pered MVF, a značyt', ryzykuje zalyšytysya bez nastupnyx kredytnyx tranšiv.

Vyxodyt', prostoho, odnoznačnoho i švydkoho vyrišennya "hazovoї problemy" ne isnuje.

Borys Kušniruk vvažaje, ščo v konflikti miž uryadom i "Naftohazom" bil'š nespravedlyve kerivnyctvo deržkompaniї, jake vykonuje svoju robotu, ne vraxovujučy polityčnyx zavdan', jaki namahajet'sya vyrišyty uryad Ukraїny.

"Ja z velykoju povahoju stavlyusya do vsijeї komandy NAK "Naftohaz Ukraїny", vvažaju, ščo ce odna z kraščyx menedžers'kyx komand u nas v kraїni. Ale komanda "Naftohazu" povodyt'sya troxy nekorektno. Znajučy, ščo їx pidtrymuje SŠA, vony dozvolyajut' sobi troxy bil'še, niž povynni dozvolyaty sobi z točky zoru subordynaciї, vidnosyn miž menedžeramy deržavnoї kompaniї i uryadom. Je reči, jaki vony povynni vraxovuvaty ne prosto jak menedžery, jaki žyvut' v jakomus' izolyovanomu sviti, a jak menedžery kompaniї, jaki žyvut' v Ukraїni, de uryad zmušenyj vyrišuvaty ne til'ky nominal'no pravyl'ni zavdannya, ale šče i polityčni zavdannya. Z ohlyadu na, ščo my vxodymo v parlaments'ki vybory, ne može uryad dozvolyty sobi vidpustyty cej proces. U nas že vybory 28 žovtnya, a 15 žovtnya maje počatysya opalyuval'nyj sezon. Ujavlyajete sobi sytuaciju, koly miscevi teplokomunenerho ne ukladut' dohovory ščodo postačannya hazu. I vony počnut' zvynuvačuvaty "zločynnyj uryad", jakyj zalyšaje lyudej bez tepla", – kaže Borys Kušniruk.

Nahadajemo, ščo skasuvannya PSO peredbačaje ne lyše skasuvannya fiksovanoї ciny na haz dlya naselennya, ale i vymoh do postačal'nykiv hazu zabezpečuvaty palyvom pobutovyx spožyvačiv, nezaležno vid toho, platyat' vony za hazopostačannya, čy ni.

Ščo stosujet'sya pobojuvan' kerivnyctva "Naftohazu" v tomu, ščo potim joho ž zroblyat' "krajnim" za te, ščo ne vykonano odnu z dvox postanov KMU, ščo superečat' odna odnij, ekspert vvažaje, ščo "druha postanova zaxyščaje hromadyan, tomu nixto ne navažyt'sya potim hraty proty uryadu", – vvažaje Borys Kušniruk.

Odnak daty jurydyčnu ocinku dvom postanovam možut' til'ky jurysty, pidkreslyuje ekspert.

Cinu na haz voseny raxujut'

Napolehlyvi proxannya "Naftohazu" pro skasuvannya PSO same v litnyu poru eksperty vvažajut' lohičnym z ekonomičnoї točky zoru. Ale spožyvačam ne varto osoblyvo radity.

"Bezumovno, "Naftohaz" xoče skasuvannya special'nyx zobov'jazan' zaraz, poky obsyahy spožyvannya hazu neznačni. Osnovni obsyahy jdut' pid čas opalyuval'noho sezonu. Ale, jakščo vin zvil'nytysya vid speczobov'jazan', vin zmože pidnyaty ciny pid čas nastupnoho opalyuval'noho sezonu, – pojasnyuje Hennadij Ryabcev. – Pryčomu, vraxovujučy, ščo, švydše za vse, v Ukraїni vynykne deficyt hazu, cina na nyoho v nastupnomu opalyuval'nomu sezoni može zletity do 12-15 hrn za kubometr. Tomu ščo v Ukraїny nemaje serednyostrokovyx i dovhostrokovyx kontraktiv, my kupujemo haz na spotovomu rynku, de vin dorožče. Taki taryfy, zvyčajno, budut' nepidjomnymy dlya spožyvačiv", – poperedžaje ekspert.

Deficyt hazu može vynyknuty v Ukraїni čerez te, ščo Rosija, jak vidomo, maje namir z 2020 roku vidmovytysya vid tranzytu hazu čerez Ukraїnu. Jak naslidok – tysk u hazotransportnij systemi vpade. Bil'š toho, sxidni rehiony Ukraїny ryzykujut' vzahali zalyšytysya bez "blakytnoho palyva".

Jak vyrišyty problemu

Hennadij Ryabcev vvažaje, ščo postanovoju pro znyžennya ciny i zvil'nennyam kerivnyctva kompaniї "hazovu problemu" ne vyrišyty. Tomu ščo osnovni problemy, z jakymy Ukraїna može zitknutysya vže voseny, ci zaxody ne vyrišujut'.

"Na mij pohlyad, Kabmin, jakyj predstavlyaje jedynoho akcionera "Naftohazu", povynen ne pryjmaty rišennya pro znyžennya ciny, a postavyty zavdannya pravlinnyu NAK vžyty ryad zaxodiv dlya bezbolisnoho proxodžennya opalyuval'noho sezonu 2019-2020. Z cyoho pytannya potribno bulo navit' zbyraty RNBO. Tomu ščo z 1 sičnya tysk v trubi znyzyt'sya do nulya. U nas vynykla problema navit' todi, koly v berezni mynuloho roku tysk v trubi znyzyvsya vsyoho na 20%. Bula akcija "Prykruty", znyžennya obsyahiv na 14%. A jakščo v trubi bude tysk 0%, to vsya sxidna Ukraїna vyjavyt'sya bez hazu. Oskil'ky z pidzemnyx sxovyšč ne možna pidnimaty taku kil'kist' hazu, ščob zabezpečyty sxid Ukraїny hazom pry nuli v tranzytnij trubi", – poperedžaje ekspert.

V peršu čerhu, za joho slovamy, "Naftohaz" povynen zakačaty v pidzemni sxovyšča na 4 mlrd kubometriv hazu bil'še, niž v mynulyx sezonax. Jmovirno, na ci cili dovedet'sya vzyaty kredyt.

Krim toho, potribno perejty do ukladannya dovhostrokovyx i serednyostrokovyx uhod z kompanijamy-vyrobnykamy i postačal'nykamy, krim rosijs'kyx, pidkreslyuje ekspert.

Čytajte najvažlyviši ta najcikaviši novyny u našomu Telegram

Reklama

Reklama

Novyny partneriv

Zahruzka...

Novyny partneriv

Loading...