Ukraїns'ka pravda
Istoryčna pravda

Červonyj holod. Stalins'ka vijna proty Ukraїny

Askol'd Lozyns'kyj _ Nedilya, 29 žovtnya 2017
Versija dlya druku

Za dopomohoju usnyx istorij, radyans'kyx dokumentiv ta lystuvannya miž radyans'kymy rečnykamy avtorka podaje bil'še niž dostatnyo svidčen' pro nadmirne, žorstoke vidibrannya zerna, opodatkuvannya, ščo pryzvodylo do vylučennya produktiv xarčuvannya ta xudoby, pokarannya čerez čorni spysky ta inši prymusovi metody, vklyučajučy zakryttya kordonu, ščo zrobylo nemožlyvym dlya ukraїnciv unyknuty svoho košmaru.

Ščo čytajemo? Knyhu Enn Epplbom Red Famine: Stalins War on Ukraine (Červonyj holod. Stalins'ka vijna proty Ukraїny), Doubleday, 2017.

Biohrafija pani Epplbom ta її poperednya považna naukova i publicystyčna robota svidčat' pro її znannya v spravax ta istoriї Sxidnoї Jevropy. U "Červonomu holodi" vona podaje vysnovok, "ščo ne maje žodnoho sumnivu" v tomu, ščo cej Holod stvorenyj lyud'my syl'no vidriznyajet'sya vid holodu vyklykanoho pryrodnymy obstavynamy.

Za dopomohoju usnyx istorij, radyans'kyx dokumentiv ta lystuvannya miž radyans'kymy rečnykamy vona podaje bil'še niž dostatnyo svidčen' pro nadmirne, žorstoke vidibrannya zerna, opodatkuvannya, ščo pryzvodylo do vylučennya produktiv xarčuvannya ta xudoby, pokarannya čerez čorni spysky ta inši prymusovi metody, vklyučajučy zakryttya kordonu, ščo zrobylo nemožlyvym dlya ukraїnciv unyknuty svoho košmaru.

U toj čas Stalin i režym eksportuvaly zerno na mižnarodnomu rivni, vidmovlyalysya vid zovnišnyoї dopomohy ta prymušuvaly pryxovuvaty žurnalistiv, pidroblyaty zapysy byurokrativ ta ekspluatuvaty "korysnyx idiotiv".

U 1932 roci vnaslidok prymusovoї kolektyvizaciї Holodomor spustošyv SRSR, osoblyvo tu respubliku, jaka najbil'še postraždala vid cijeї polityky — URSR — de suttyevo strymuvavsya proces kolektyvizaciї.

Na dumku Stalina, navit' ukraїns'ki komunisty buly pryčetni do opozyciї. Do serpnya 1932 roku Stalin vyrišyv skorystatysya cijeju možlyvistyu, ščob porušyty nacionalistyčnyj opir i znyščyty neprymyrennoho ukraїns'koho selyanyna.

Nezvažajučy na te, ščo її doslidžennya je retel'nymy ta vražajučymy, isnujut' pevni nedoliky v roboti pani Epplbom, zokrema, tanhencial'ni problemy, ta prynajmni dva istotnyx vysnovky zrobleni nadto lehko.

Enn Epplbom

Dotyčni nedoliky vklyučajut' taki tverdžennya, jak pomylkova xarakterystyka ukraїns'kyx zemel', jaki "ležat' v samomu serci Kyїvs'koї Rusi, serednyovičnoї deržavy v devjatomu stolitti ... majže mifične korolivstvo, na jake rosijany, bilorusy ta ukraїnci pretendujut' jak na svoїx predkiv".

Kyїvs'ka Rus' poperedyla Moskvu na bil'š, jak trysta rokiv, i navit' u trynadcyatomu stolitti Moskva bula ne deržavoju, a provincijnym selom Zolotoї Ordy.

Pozycija spil'noho poxodžennya počalasya z rosijs'kyx kolonial'nyx sprob pidirvaty ideju okremoї ukraїns'koї naciї, spotvoryujučy istoriju. Ce spotvorennya istoriї projavlyajet'sya i v zaperečenni Rosijeju Holodomoru.

Analohično pani Epplbom, rozpovidajučy pro napad na ukraїns'kyj intelektual'nyj svit u 1930 roci, podaje joho jak postanovnyj spektakl' — ščodo ukraїns'kyx intelektualiv na procesi v Xarkivs'komu opernomu teatri.

Pry čomu vona podaje Spilku vyzvolennya Ukraїny jak vyhadku radyans'koho režymu, koly je dostatnyo istoryčnyx dokaziv, osoblyvo spohadiv, pro isnuvannya Spilky jak rečnyka borot'by za nezaležnist' Ukraїny.

Ščo bil'š važlyvo, kil'kist' žertv Holodomoru v Ukraїni nedostatnyo vraxovana. Pani Epplbom prosto pryjmaje cyfru, jaku neščodavno podaly kil'ka demohrafiv z Ukraїny ta odyn iz SŠA.

Bil'še uvahy slid bulo prydilyaty їx džerelam ta metodolohiї, oskil'ky їx naukovist' bula superečkoju bahatyox učenyx do ta pislya їx vysnovkiv. Bil'š vidomi eksperty dijšly vysnovku pro značno bil'šu kil'kist', i syohodni konsensus zalyšajet'sya na rivni 7 mil'joniv [ukraїns'ki demohrafy vvažajut' najbil'š dostovirnoju cyfru 3,9 mln zahyblyx vid Holodomoru — IP].

"Červonyj holod" — emocijne čytannya v značnij miri čerez rozibranu usnu istoriju. Tym ne menš, avtoru vdajet'sya pereplitaty ci memuaramy z avtentyčnymy dokumentamy, ščo stvoryuje cilisnu kartynu štučnoho holodu.

Xoča nikoly ne bulo pytannya pro te, čy buv holod v SRSR u 1932—33 rokax, pani Epplbom daje spokij ščodo toho, čy zastosuvav cej holod Stalin ta joho radyans'kyj režym do znyščennya ukraїns'koho selyanstva.

Z ohlyadu na vsepohlynajuču dijal'nist' Stalina proty ukraїns'kyx cerkov ta intelektualiv, dušu ta intelekt ukraїns'koho narodu, akcija proty selyanstva (sercya naciї) stala bezzaperečnoju tretyoju častynoju čotyrykutnoї ataky na ukraїns'ku naciju.

Četverte misce bulo pereselennya rosijan na terytoriju Ukraїny. Takym čynom, ce teza Rafaelya Lemkina pro henocyd proty ukraїnciv, jaku vin predstavyv u 1953 roci na 20-tu ričnycyu Holodomoru 1932-1933 rokiv. Dux, intelekt i serce — metafory Lemkina.

 

Lemkin, pol's'kyj jevrej, jakyj vyvčav pravo u L'vivs'komu universyteti, vvažajet'sya zasnovnykom  terminu "henocyd". Važlyvo vidznačyty, ščo vin takož buv odnym iz rozrobnykiv Konvenciї OON pro poperedžennya ta pokarannya henocydu. Lemkin vvažav Ukraїns'kyj Holodomor 1932—33 rokamy častynoju henocydu proty ukraїns'koho narodu v XX stolitti.

Konvencija OON, pryjnyata v hrudni 1948 roku, vyznačyla henocyd jak: "U cij Konvenciї henocyd označaje bud'-jake z nastupnyx dij, včynenyx z namirom povnistyu abo častkovo znyščyty nacional'nu, etničnu, rasovu čy relihijnu hrupu jak taku". Ce vyznačennya zalyšylosya nezminnym.

Pani Epplbom pyše, ščo Holodomor 1932—33 rokiv ne vidpovidaje takomu vyznačennyu, oskil'ky ne bulo namiru zrujnuvaty vsyu ukraїns'ku naciju. Ale zvyčajno, ščo sproba znyščyty ukraїns'ku naciju častkovo, jak ce konkretno zaznačeno v Konvenciї, znyščujučy її selyanstvo, ščo je nevidjemnoju častynoju , її sercem, jak zaznačav Lemkin, vidpovidaje vyznačennyu Konvenciї!

Do reči namir buv povnistyu znyščyty ukraїns'ku naciju i dlya cyoho treba pryjnyaty i zrozumity vsi čotyry napryamy predstavleni Lemkinom.

Mabut', jak šče odyn dyplomatyčnyj pidxid, pani Epplbom navodyt' dumku, ščo provyna za Holod ležyt' na stalins'komu radyans'komu režymu, a ne Rosiї čy rosijanax. Same prezydent Ukraїny Juščenko v 2008 roci zaklykav rosijs'koho prezydenta Medvedyeva vyznaty Holod 1932—33 rokiv!

Odnak navit' dlya tyx, xto vvažaje, ščo SRSR ne buv prosto inšoju formoju Rosijs'koї imperiї, Rosijs'ka Federacija jak spadkojemec' SRSR vzyala na sebe vidpovidal'nist' čerez rozrobku kampaniї v ramkax mižnarodnoho spivtovarystva dlya zaperečennya Holodomoru, vyklyučajučy bud'-jake zghaduvannya pro ce v Objednanyx Nacijax.

U nutri kraїny Rosijs'ka Federacija rozpustyla vsi central'ni ukraїns'ki struktury v Rosiї, naxabno spyrajučys' na jasno vkazani pidstavy dlya rozpusku na vidmičennya cymy hromadamy Holodomoru 1932—33 rokiv. Rosijs'ka Federacija v danyj čas je bil'š niž spadkojemcem cyoho zločynu.

Nezvažajučy na navedeni vyšče sposterežennya, "Červonyj holod" pani Epplbom je emocijnoju, majže vysnažlyvoju, ale duže cikavoju knyhoju dlya vsix, xto cikavyt'sya Ukraїnoju, henocydamy, zločynamy Stalina ta inšyx radyans'kyx vatažkiv abo prosto turbujet'sya pro lyudstvo ta spravedlyvist'.

Navit' dlya lyudej, vklyučajučy bil'šist' anhlomovnyx narodiv, jak pravylo, neznajomyx z rosijs'koju istorijeju, ale v danyj čas zacikavlenyx u kraščomu rozuminni rosijs'koї psyxolohiї ta її spromožnosti tvoryty lyxo na osnovi її istoriї, ce nauka dlya usix.

Fraza. "Stalins'ka polityka cijeї oseni nemynuče velasya po vsyomu zernovomu rehionu SRSR. Ale v lystopadi ta hrudni 1932 roku vin šče bil'še "vstromyv niž" v Ukraїnu, navmysno stvoryvšy hlyboku kryzu. Krok za krokom, vykorystovujučy byurokratyčnu movu ta tupu jurydyčnu terminolohiju, radyans'ke kerivnyctvo, pry dopomozi svoїx zalyakanyx ukraїns'kyx koleh, počalo holod, ščo pryvelo v naslidku do  katastrofy, special'no orijentovanu na Ukraїnu ta ukraїnciv ".

                    



Temy: XX storiččya, Holodomor, henocyd, knyžky



AVTORYZACIJa
Dlya avtoryzaciї vykorystovujte ti sami imja i parol', ščo i dlya komentuvannya publikacij na "Ukraїns'kij pravdi".


UVIJTYVIDMINYTY
Jakščo vy novyj čytač, bud' laska, zarejestrujtes'
Zabuly parol'?
Vy možete uvijty pid svoїm akauntom u social'nyx merežax:
Facebook   Twitter