Ukraїns'ka pravda
Istoryčna pravda

Paroslya. Pro ščo rozpovidajut' kryminal'ni spravy?

08.02.2019 _ Serhij Ryabenko
Versija dlya druku

Ščoroku 9 lyutoho u Pol'šči zghadujut' vbyvstvo meškanciv koloniї Paroslya na Rivnenščyni. Cya podija, ščo stalasya uzymku 1943 roku, u sučasnij pol's'kij istoriohrafiї vvažajet'sya odnym z peršyx epizodiv pol's'ko-ukraїns'koho konfliktu časiv Druhoї svitovoї vijny.

Najčastiše napad prypysujut' sotni Hryhorija Perehinyaka – "Korobky". Značno ridše zghadujut' inšyj povstans'kyj zahin na čoli z Makarom Mel'nykom na psevdo "Kora".

Obydvi ci versiї gruntujut'sya zdebil'šoho na svidčennyax kolyšnyoho meškancya Parosli ta kil'kox nepryamyx dokazax. Razom z tym, poza uvahoju istorykiv zdebil'šoho zalyšajet'sya važlyve, xoča j dovoli specyfične džerelo, - kryminal'ni spravy.

Adže naprykinci ta pislya Druhoї svitovoї vijny bahato kolyšnix upivciv potrapyly do radyans'koho polonu ta rozpovidaly na slidstvi pro svoju poperednyu dijal'nist'.

A otže, jakby do vbyvstva meškanciv Parosli buly pryčetni ukraїns'ki povstanci, to vidpovidni zghadky mohly zalyšytysya u protokolax dopytiv vojakiv zahoniv Perehinyaka ta Mel'nyka.

"Tam naša sotnya pid komanduvannyam Korzyuka Fedora… na prizvys'ko "Kora" znyščyla dva poselennya…"

Hovoryačy pro možlyvu pryčetnist' do napadu na Paroslyu viddilu "Kory", pol's'ki doslidnyky často cytujut' protokol dopytu kolyšnyoho povstancya Petra Vasylenka. U vidpovidnomu frahmenti jdet'sya, ščo

"[…] sotnya pid komanduvannyam Korzyuka Fedora z Volyns'koї oblasti na prizvys'ko "Kora" znyščyla dva poselennya blyz'ko 300 dvoriv (spaleno) – poselennya Haly ta poselennya Paroslya Volodymyrec'koho rajonu Rivnens'koї oblasti".

Analizujučy ci svidčennya, istoryk Volodymyr V’jatrovyč zvernuv uvahu, ščo zghadanyj Vasylenkom "Kora" - ce Makar Mel'nyk, zahin jakoho rozpočav dijal'nist' u Volodymyrec'komu rajoni lyše u serpni 1943 roku.

Tomu na joho dumku u protokoli mistyt'sya pomylka ščodo miscya akciї abo ščodo її učasnykiv.

 Makar Mel'nyk – "Kora" (livoruč), komandyr povstans'koho viddilu na Volodymyreččyni

Za danymy Ihorya Marčuka, jakyj doslidžuvav dijal'nist' Mel'nyka, formuvannya joho boїvky rozpočalosya lyše u travni (za inšymy danymy u kvitni) 1943 roku, a sotneju vona stala lyše na počatku serpnya, koly do neї prylučyly inšyj povstans'kyj viddil.

Na ryad netočnostej u protokoli dopytu Vasylenka zvernuv uvahu Ivan Patrylyak. Za slovamy istoryka, kolonija Haly dijsno bula atakovana zahonom "Kory", ale ne vzymku, a v seredyni lypnya 1943 roku.

Tomu vin vvažav dyvnym, ščo Vasylenko zghadav pro Paroslyu pislya Haliv, a ne navpaky, ta prypustyv, ščo u protokol Paroslya mohla buty dopysana radyans'kym slidčym.

Ale slid zvažaty, ščo na terytoriї Volodymyrec'koho rajonu isnuvalo 2 pol's'kyx koloniї pid nazvoju "Paroslya". Naselennya odnijeї z nyx bulo znyščeno u lyutomu, inša ž isnuvala prynajmni do lypnya 1943 roku.

Ščo stalosya v Parosli? Xto prynis smert' u pol's'ku koloniju na Volyni

Z pislyavojennyx spohadiv kapitana Armiї krajovoї Vladyslava Koxans'koho diznajemosya, ščo dlya miscevoї pol's'koї samooborony:

"pryncypovym zavdannyam pislya padinnya Huty Stepans'koї, bulo zberežennya žyttya pol's'koho naselennya vid napadiv banderivs'kyx vatah u zboryščax Antonivka, kolonijax Vydymer ta Paroslya, u jakij vse naselennya bulo vynyščeno v kinci sičnya 1943 r. banderivcyamy, jaki vydavaly sebe za radyans'kyx partyzaniv […]".

Tož svidčennya Vasylenka mohly naspravdi stosuvatysya inšoї koloniї z takoju ž nazvoju. Adže jakščo naselennya Parosli Peršoї bulo znyščeno uzymku 1943 roku, to pislya padinnya Huty Stepans'koї (19 lypnya) nijaka pol's'ka samooborona vže ne mohla "zberihaty" joho žyttya – i ce je najvažlyvišoju detallyu u spohadax Koxans'koho.

Očevydno, ostannij hovoryv pro Paroslyu Druhu, jaka roztašovuvalasya nepodalik Antonivky. I na cyomu prykladi možna pobačyty, jak zavdyaky isnuvannyu dvox kolonij z odnakovymy nazvamy, u spohadax vidbuvalosya "nakladennya" podij u odnij z nyx na inšu.

Dejaki cikavi detali vdalosya vidnajty u kryminal'nij spravi Lazarya Orexova-Štejna, jakyj z serpnya 1943 roku perebuvav u skladi zahonu "Kory". V odnomu z protokoliv dopytu areštovanyj nazvav imena ta psevda dejakyx vojakiv zahonu:

 Frahment protokolu dopytu Lazarya Orexova-Štejna vid 12 kvitnya 1944 r.

Džerelo: Haluzevyj deržavnyj arxiv Služby bezpeky Ukraїny, Rivne, Sprava 7558-P

"1. Nahornyj Varyon na prizvys'ko "Lebid'" mešk. s. Andruhy 2. Bazaka Pylyp mešk. s. Andruhy 3. Sojko Fedir na prizvys'ko "Haček" mešk. s. V - Cepcevyči 4. Lynevyč na prizvys'ko "Dniprovyj" mešk. s. V - Cepcevyči 5. na prizvys'ko "Som" mešk. s. Kidry 6. - //

- "Xoma" mešk. s. Orv’janycya Dombr. r-nu, z jakyx Nahornyj Varyon ta Bazaka Pylyp znaxodyat'sya zi mnoju areštovani, Sojko Fedir "Haček" znaxodyt'sya vdoma s. B Cepcevyči v prymakax, Lynevyč "Dniprovyj" tež žyve vdoma s. Teklivka, Som xodyt' z boїvkoju u s. Kidrax, "Xoma" v s. Pracukax".

A vidpovidajučy na nastupne zapytannya slidčoho, zaznačyv, ščo "meni vidomo, ščo nymy buly vyrizani sim’ї u s. Paroslya, nymy bulo vyrizano polyakiv rodyn 9-10, Pracuky [tak u teksti, pravyl'no "Pracyuky" - S.R.] Dombrovyc'koho r-nu vyrizano 7 rodyn,

Astaxivka [tak u teksti, pravyl'no "Staxivka" - S.R.] Dombrovyc'koho r-nu vyrizano 2 rodyny ta odnočasno spalyly vse selo, ta braly učast' razom z SB u pohromax polyakiv u Pracukax, Paroslya i Staxivka. Ci fakty meni vidomo vid samyx osobystyx rozmov, jaki vony vely sered bul'bivciv".

V inšomu misci u vlasnoručnomu ziznanni Orexov-Štejn, pereraxovujučy vidomyx jomu učasnykiv pidpillya, nazvav sered inšyx komandyra žandarmeriї "Švornoho" (Myxajla Seredu) ta povidomyv, ščo toj:

"[…] pracyuvav pidpil'no za nimciv, orhanizuje hrupky malen'ki tak zvanu žandarmeriju "Ukraїns'koї služby bezpeky" i z neju napadav na pol's'ki sela, a napryklad: Pracuky, Staxivku, Paroslyu, Prurvu".

Xoča sered pol's'kyx sil, do napadiv na jaki mohly buty pryčetnymy vojaky "Kory", areštovanyj nazvav i Paroslyu, prote z joho svidčen' ne zrozumilo, pro jaku same z nyx, Peršu čy Druhu, jdet'sya.

Tož aby pereviryty joho pokazy, dovelosya perehlyanuty inši kryminal'ni spravy na vojakiv z zahonu "Kory".

Odnak žodnoї informaciї pro podiї u Parosli vyjavyty u materialax slidstva ne vdalosya. Nemaje ničoho pro ce u kryminal'nyx spravax na Ilariona Nahornoho ta Pylypa Bazaka, jaki perebuvaly pid areštom razom z Orexovym-Štejnom.

Šče deščo pro Paroslyu. Pošuky tryvajut'

Ani u spravax na inšyx povstanciv z zahonu "Kory": Mykolu, Leontija ta Jevhena Lynevyčiv, Ivana ta Vasylya Bazak, Oleksandra Staxova, Antona Žovtka, Serhija Ždanyuka, Petra Aleksejovcya, Fedora Bezuška, Ivana Vorobeja, Jakyma Hilya, Prokopija Lirnyka, Ivana Davydyuka, Ivana Denysyuka, Vasylya Usyka, Makara Šepetya, Vasylya Vityuka, pidpil'nykiv z Volodymyreččyny – Tarasa Lapuhy, Oleksija Pavlyuka, Vasylya Kybyša, Hijeva ta Jurija Lukovciv, Adama Bohdana. Nemaje tam i danyx pro pol's'ko-ukraїns'kyj konflikt zahalom.

Ničoho ne rozpovidaje pro Paroslyu i pidpil'nyk Serhij Samčuk, jakyj u lyutomu 1943 roku buv stanyčnym u dvox roztašovanyx nepodalik selax – Velykyj ta Malyj Žoluds'k.

Na dopyti vin povidomyv pro napad na vže zghadanu pol's'ku koloniju Haly, odnak za joho slovamy ce stalosya u piznišyj period.

Poza tym materialy slidstva mistyat' važlyvu informaciju pro čas vstupu areštovanyx do ukraїns'koho pidpillya. Najraniše z usix, navesni 1943 roku, ce zrobyly Ilarion Nahornyj ta Pylyp Bazak. Inši pišly u povstanci ulitku, voseny čy naprykinci 1943 roku, u lyutomu 1944 roku abo vzahali u 1945 roci.

Tož jakščo vojaky z zahonu "Kory", jakyx nazvav na slidstvi Orexov-Štejn, i maly jakyjs' stosunok do podij u Parosli, to ce bula ne "Perša", a "Druha" Paroslya. Napad na jaku vidbuvsya ne vzymku 1943 roku, a značno pizniše.

"…viddilom "Korobky" buv puščenyj pid ukis sostav"

Zghidno šče odnijeї pošyrenoї versiї do napadu na Paroslyu mohla buty pryčetna sotnya Hryhorija Perehinyaka.

Versija gruntujet'sya na tomu, ščo vojaky "Korobky" naperedodni zdijsnyly zbrojnu akciju proty nacystiv u mistečku Volodymyrec'. I tomu duže "lohično" - vidstupajučy pislya boju, povstanci majže na den' zatrymalysya u roztašovanij nepodalik Parosli, aby vynyščyty її naselennya.

 Hryhorij Perehinyak – "Korobka", komandyr peršoї sotni UPA na Volodymyreččyni. Zahynuv 22 lyutoho 1943 roku v boju z nimcyamy pid m. Vysoc'k.

Foto z pol's'koї kryminal'noї spravy 1935 roku

Klyučovymy v cij versiї je svidčennya ucililoho meškancya koloniї Vitol'da Kolodyns'koho. Isnuje šče kil'ka nepryamyx dokaziv – spohadiv osib, kotri ne buly bezposerednimy učasnykamy podiї.

Miž tym v ukraїns'kyx arxivax zberihajut'sya kryminal'ni spravy kolyšnix vojakiv sotni "Korobky". Doteper ci materialy praktyčno ne vykorystovuvalysya doslidnykamy.

Ale vraxovujučy, ščo dejaki z povstanciv perebuvaly u zahoni Perehinyaka šče v lyutomu 1943 roku, pevna informacija pro dijal'nist' sotni u cej čas zafiksovana u їxnix protokolax dopytu.

"U hrudni 1942 roku, - jak povidomyv pid čas slidstva Ivan Trofymec', - mene vzyav bandyt na prizvys'ko "Koropka" [tak u teksti – S. R.], jakyj z mene spytav, vid koho ja xovajusya. Na ce ja jomu vidpoviv, ščo xovajusya vid nimciv, pislya čoho vin mene vidpustyv, i ja prodovžuvav perebuvaty povtorno na nelehal'nomu stanovyšči, do lyutoho 1943 roku".

Pislya cyoho, jak zaznačyv polonenyj, "Korobka" udruhe pryjšov do nyoho ta perekonav dolučytysya do svoho povstans'koho zahonu. Nadali Trofymec' do lypnya misyacya ves' čas znaxodyvsya pry sotni Perehinyaka, vidpovidajučy za postačannya xarčiv.

Žodnym čynom pro podiї u Parosli vin ne zghaduvav. Lyše na pytannya slidčoho povidomyv, ščo sotnya "u bij z častynamy Červonoї armiї žodnoho razu ne vstupala".

Inšyj povstanec' Fedir Myrko na odnomu z dopytiv zaznačyv, ščo:

"4 lyutoho 1943 roku vnoči do mene u budynok, de ja znaxodyvsya, pryjšov Fursovyč Petro z hvyntivkoju ta nakazom jty za nym, ja pišov z nym. Zajšly my do lisu vid s. Bilyatyči za 15 km. Fursovyč zdav mene komandyru sotni "Korobka".

Ostannij pid večir vsix nas vyšykuvav, a vsix bulo kolo 100 osib, i dav kožnomu psevdonim. U mene bulo psevdo "Tovstyj". U bandi buv ja usyoho 8 dniv. Usi vsim dniv proxodyly navčannya: včyly maršyruvaty". Odnak tak samo pro napad na Paroslyu abo bud'-jaki antypol's'ki akciї zahalom polonenyj ne zghaduvav.

 Fedir Myrko, povstanec' viddilu "Kory" z sela Bilyatyči na Sarnenščyni.

Foto z joho arxivnoї kryminal'noї spravy (Deržavnyj arxiv Rivnens'koї oblasti, fond 2771, sprava 616)

Dejaki cikavi podrobyci pro dijal'nist' sotni Perehinyaka mistyat'sya u kryminal'nij spravi Fedora Zozyuka.

"U kinci lyutoho misyacya 1943 roku, - jak povidomyv na dopyti areštovanyj, - ja buv vidpravlenyj u službove vidryadžennya u Volodymyrec'kyj rajon Rovens'koї oblasti po liniї zahotzerno. Koly їxav u Volodymyrec', na perehoni miž st.st. Antonivka – Žoluc'k [tak u teksti, pravyl'no "Žoluds'k" - S. R.] bula avarija tovarnoho potyaha, jakym ja їxav. Avarija bula zdijsnena bandoju UPA".

Jak stverdžuvav Zozyuk, dali jomu zaproponuvaly vstupyty do povstans'koho zahonu, jakyj naraxovuvav 40-45 osib na čoli z "viddilom "Korobka"", pislya čoho "ja razom z zahonom pišly u napryamku do sil Kidry, V[elyki] Cepcevyči, ta v rajoni sela Velyki Cepcevyči perepravylys' čerez ričku Horyn', i pišly u napryamku do sil Čudel' ta Tynne".

Pid čas poїzdky vid miscya avariї potyaha u napryamku Velykyx Cepcevyčiv, ""Korobka" vid svoho zahonu vidstav ta poїxav na vykonannya jakohos' zavdannya, i bil'še do svoho zahonu ne povertavsya, a buv ubytyj nimec'kymy vijs'kamy u boju z nimcyamy".

Cej protokol mistyt' šče odnu cikavu detal': zahin, do jakoho pryjednavsya Zozyuk, "dijav pid vyhlyadom radyans'kyx partyzaniv, i kožen bandyt na holovnomu ubori nosyv červonoarmijs'ku p’jatykutnu ziročku ta stričky červonoho kolyoru".

Utim vže za kil'ka dniv na inšomu dopyti areštovanyj rozpovidav pro tu samu podiju deščo inakše. Tak vin deščo šyrše – "v sični-lyutomu 1943 roku" – vkazuvav čas svoho vidryadžennya do Volodymyrcya, ne zghaduvav, ščo pohodyvsya pryjednatysya do sotni, a navpaky stverdžuvav, ščo "ja buv uvedenyj bandhrupoju do lisu".

 Obkladynka kryminal'noї spravy po obvynuvačennyu povstanciv z Sarnenščyny Ivana Hryčana, Fedora ta Ol'hy Zozyukiv. Obvynuvačenyj po cij spravi Fedir Zozyuk uzymku 1943 roku potrapyv do zahonu Hryhorija Perehinyaka – "Korobky".

Džerelo: Haluzevyj deržavnyj arxiv Služby bezpeky Ukraїny, fond 5, sprava 67835

Ne rozpovidaje vin tut ni pro maršrut ruxu zahonu "Korobky", ni pro te, ščo cej zahin vdavav iz sebe červonyx partyzaniv. Cya informacija vidsutnya j u protokoli sudovoho zasidannya ta pokazannyax svidkiv po spravi.

Tož zalyšajet'sya ne do kincya zrozumilym, kotra z versij podij, pro jaki Zozyuk pokazuvav na dopyti, vidpovidaje dijsnosti, i naskil'ky točno u peršomu vypadku slidčyj zafiksuvav slova polonenoho u protokoli.

Gžegož Motyka ta nyzka inšyx doslidnykiv stverdžujut', niby pid čas napadu sotnya "Korobky" vydavala sebe za radyans'kyx partyzaniv. Pry cyomu vony poklykajut'sya na svidčennya ucililoho meškancya Parosli Vitol'da Kolodyns'koho. Odnak ci svidčennya u važlyvyx detalyax dovoli superečlyvi.

Tak očevydec' nazyvaje prybul'civ kil'ka raziv prosto "bandytamy", i lyše odyn raz "banderivcyamy", a odnoho z nyx – "ukraїncem". Ale z navedenoho nym opysu ta rozmov neznajomciv nezrozumilo, na pidstavi čoho vin zrobyv same takyj vysnovok.

Opys prybul'civ u Kolodyns'koho dovoli zahal'nyj. V odnomu misci vin zghaduje pro značky na šapkax neznajomciv, prote ne hovoryt', jaki same značky ce buly. Dejakyx napadnykiv vin nazyvaje "sotnykamy".

Odnak ves' zahin "Korobky" skladavsya z odnijeї i do toho ž, jakščo viryty pokazam Zozyuka, nepovnoї sotni. Tož bud'-jakyx inšyx "sotnykiv" u pidporyadkuvanni Perehinyaka v pryncypi ne mohlo buty.

Krim toho, opysuvana Kolodyns'kym povedinka neznajomciv ta їxni zajavy ("My – rosijs'ki partyzany, a vy musyte nas cilyj den' hoduvaty", "My, partyzany, boremosya za vašu svobodu, a ty nam solonyny škoduješ?") duže sxoži same na povodžennya radyans'kyx partyzaniv pid čas tak zvanyx "produktovyx rekvizycij".

Na moment podij na Volodymyreččyni spravdi znaxodylysya červoni partyzany, zokrema pidrozdily Antona Bryns'koho – "Dyadi Peti" ta Sydora Kovpaka. Dijaly tut i zahony otamana Tarasa "Bul'by" - Borovcya, jaki pid čas okremyx akcij takož maskuvalysya pid radyans'kyx partyzaniv.

 Komandyr bryhady osoblyvoho pryznačennya Anton Bryns'kyj ("Dyadya Petya"). Radyans'ki partyzany z joho zahonu, a takož z’jednannya pid komanduvannyam Sydora Kovpaka uzymku 1943 roku dijaly na pivnoči Rivnenščyny. Foto 1944 roku.

Džerelo: Central'nyj deržavnyj kinofotofonoarxiv Ukraїny imeni H. S. Pšenyčnoho

A tomu navedenyj opys ne dozvolyaje odnoznačno identyfikuvaty napadnykiv same z sotneju "Korobky".

Slid takož zvažaty, ščo Kolodyns'kyj – na moment podij 12-ričnyj xlopec' – pid čas napadu vid udaru sokyroju zaznav tyažkoї travmy holovy ta zneprytomniv.

Pizniše vin opynyvsya u koloniї Antonivka, de dolučyvsya do pol's'koї samooborony, stvorenoї dlya borot'by z UPA. A pislya znyščennya cijeї koloniї u serpni 1943 roku, vtik do mistečka Antonivka, zvidky joho potim zabraly na prymusovi roboty nimci.

Svidčennya Kolodyns'koho buly uperše zapysani majže čerez 50 rokiv pislya podij. Do toho ž vony isnujut' jak minimum u dvox versijax, kožna z jakyx suttyevo vidriznyajet'sya vid inšoї u važlyvyx detalyax.

Tož ne vidomo, naskil'ky ci spohady vidobražajut' te, ščo Kolodyns'kyj bačyv ta čuv bezposerednyo pid čas napadu na Paroslyu, a naskil'ky sformuvalysya pid vplyvom piznišyx podij pol's'ko-ukraїns'koho konfliktu ta pošyrenyx u pislyavojennij Pol'šči ujavlen' pro UPA ta banderivciv zahalom.

Ničoho pro podiї u Parosli ne znaxodymo j u kryminal'nij spravi vojaka sotni "Korobky" Oleksandra Šmalyuxa. Slid odnak zvažaty, ščo potrapyvšy u radyans'kyj polon, vin nazvavsya na slidstvi vyhadanym im’jam "Stepan Bakunec'", na jake pislya zvil'nennya otrymav dokumenty, a častynu svojeї biohrafiї prosto vyhadav.

 Oleksandr Šmalyux – "Hruška", povstanec' z Sarnenščyny. Brav učast' u napadi na nacysts'kyj harnizon u m. Volodymyrec' u skladi sotni Hryhorija Perehinyaka – "Korobky". Na slidstvi nazvavsya vyhadanym im’jam "Stepan Bakunec'", na jake pislya zvil'nennya j otrymav dokumenty.

Foto: Polis'ka Sič

Ale u piznišomu interv’ju Šmalyux-Bakunec' katehoryčno zaperečyv možlyvu pryčetnist' sotni Perehinyaka do vbyvstva meškanciv Parosli, a natomist' povidomyv, ščo joho sotnya v inšyj čas brala učast' u bojax proty polyakiv u Janovij Dolyni ta Huti Stepans'kij.

Otže, narazi materialamy radyans'kyx kryminal'nyx sprav možlyva pryčetnist' do napadu na Paroslyu viddiliv Hryhorija Perehinyaka – "Korobky" ta Makara Mel'nyka – "Kory" pryamo ne pidtverdžujet'sya.

Za dopomohu u pošuku materialiv ta roboti nad statteju avtor dyakuje Volodymyrovi Birčaku, Andrijevi Kohutu, Jaroslavu Antonyuku ta Ihorevi Marčuku.

Čytajte takož:

Šče deščo pro Paroslyu. Pošuky tryvajut'

Ščo stalosya v Parosli? Xto prynis smert' u pol's'ku koloniju na Volyni

Volyn' 1943: jak doslidžuvaty i jak pamjataty

Kryvavyj balans. Skil'ky zahynulo pid čas pol's'ko-ukraїns'koho konfliktu?

Čy buv henocyd? Dokument iz Volyni 1943-ho

Volyns'ka prošča. U pošukax prymyrennya

Henocydni ihry. Tekst Volodymyra Vjatrovyča

Istoryk Bohdan Hud': "Superečky pro henocyd na Volyni vyhidni Rosiї"

Istoryk Norman Dejvis: "Ide vybirkovist': polyaky - žertvy henocydu, a inši - ni"

Deputat Sejmu Myron Syč: "Zaraz ne 1943-ij, my zaslužyly prymyrennya"

Istorija u polityci. Naviščo pol's'kym deputatam "henocyd" na Volyni

"Druže Ruban!" Vykorystannya fal'syfikativ v dyskusijax pro Volyn'

Volyn' do "Volyni": protystojannya počalosya zadovho do lypnya 43-ho

Volyn': nevdala sproba "ostatočnoho rozv’jazannya" naukovoї problemy

Trahedija i spekulyaciї. Ščo same stalosya 11 lypnya 1943 roku na Volyni?

"Teroru ne curalysya j polyaky" - eks-prezydent Pol'šči

UPA i AK: ne treba їx ani zvelyčuvaty, ani paplyužyty

Volyns'ka trahedija: pošuk miž pol's'koju ta ukraїns'koju pravdamy

Prymyrennya po-pol's'ky: UPA - zločynci, AK - heroї

Volyns'ka trahedija - pošuk "miž dvoma pravdamy"

Inši materialy na temu "Volyns'ka trahedija"

 



Serhij Ryabenko
Spivrobitnyk Ukraїns'koho instytutu nacional'noї pamjati

Temy: XX storiččya, istorija Ukraїny, Pol'šča, Volyn', pol's'ko-ukraїns'kyj konflikt, OUN, UPA, Armija Krajova, partyzany

AVTORYZACIJa
Dlya avtoryzaciї vykorystovujte ti sami imja i parol', ščo i dlya komentuvannya publikacij na "Ukraїns'kij pravdi".


UVIJTYVIDMINYTY
Jakščo vy novyj čytač, bud' laska, zarejestrujtes'
Zabuly parol'?
Vy možete uvijty pid svoїm akauntom u social'nyx merežax:
Facebook   Twitter