Ponedilok, 30 veresnya 2019 23:47

Putin perekonav rosijan, ščo vony v otočenni vorohiv - čomu kremlivs'ka propahanda taka uspišna

Putin perekonav rosijan, ščo vony v otočenni vorohiv - čomu kremlivs'ka propahanda taka uspišna
Ksenija Kyrylova: Strax i nenavyst' - osnovni instrumenty propahandy. Foto: Taras Podolyan

Osnovni taktyky rosijs'koї propahandy odni i ti sami za kordonom i vseredyni Rosiї - strax i nenavyst'. Odna z najsyl'nišyx motyvacij rosijan - ne tak impers'ki kompleksy, jak strax. Do nyoho pryvjazujut' ci kompleksy, skazala v intervju Gazeta.ua žurnalistka, doslidnycya rosijs'koї propahandy Ksenija Kyrylova.

- Putin perekonav rosijan, ščo vony - v kil'ci vorohiv. Ideja vidrodžennya SRSR - tež ne tak pro velyč, jak pro samozaxyst. Jakščo bude buferna zona na kordonax Rosiї, vony vvažajut', ščo vona viz'me na sebe peršyj udar v razi mifičnoho napadu NATO.

Jak Rosija pracyuje z rosijs'koju diasporoju za kordonom?

- Dlya riznyx social'nyx hrup stvoryuje rizni ideolohiї, jaki často superečat' odna odnij. Ja z xodu znajšla pjat' riznyx. Ce ne lyše "jevrazijstvo" Oleksandra Duhina.

Je hra na tradycijnyx xrystyjans'kyx cinnostyax dlya relihijno osvičenyx, jaki ne spryjmut' dugins'ku "novorobku". Je komunistyčni ideolohiї dlya lyudej, jaki nostal'hujut' po SRSR. Monarxists'ki - dlya pravyx. Jakščo v Rosiї modno xodyty z ikonamy i portretamy Stalina odnočasno, to na Zaxodi proradyans'ka i promonarxists'ka častyny diaspory rozdileni. Naščadky bilohvardijciv nenavydyat' Radyans'kyj Sojuz, ale pidtrymujut' vijnu z Ukraїnoju.

Dlya mene bulo zahadkoju, jak ce vyjšlo. Ukraїna sebe protystavlyaje radyans'komu mynulomu, provodyt' dekomunizaciju. Propahandysty u vidpovid' stvoryly ideolohiju, ščo nibyto za radyans'kyx časiv bula nasyl'nyc'ka ukraїnizacija, a ne rusyfikacija. Te, z čym boret'sya syohodni Ukraїna, pryvjazujut' do radyans'koho mynuloho. Lyudyam iz diaspory, jaki nostal'hujut' po SRSR, hovoryat', ščo Ukraїna boret'sya z cym mynulym. Vzajemovyklyučni koncepciї.

Jak u nyx ce vyxodyt'?

- Ci hrupy ne spolučajut'sya miž soboju. Ideolohiju pošyryujut' u ruxax, orhanizacijax, їxnix hrupax u socmerežax. Okremo - dlya monarxistiv, okremo - dlya komunistyčno nalaštovanyx rosijan. Kožna hrupa žyve u vlasnomu sviti. Rosijs'ki konsul'stva pidtrymujut' vidnosyny z oboma.

Ci ideolohiї možut' superečyty odna odnij, ale pryncyp їxnyoї pobudovy odnakovyj. Stvoryujet'sya strax, a potim - obraz voroha, jakyj pryvjazujut' do cyoho straxu. Proty kryms'kyx tatar vykorystovujut' strax islams'koho teroryzmu, syl'nyj u rosijan iz časiv vijny u Čečni. Obyrajut' hrupu, jaku audytorija vže orhanično vvažaje vorohamy.

Tomu propahandu tak važko sprostuvaty. Za radyans'kyx časiv dosyt' bulo rozkryty pravdu, ščob propahandysts'ka konstrukcija zavalylasya. U naš čas lyudy ne xočut' znaty cyu pravdu. Dlya nyx konstrujujut' virtual'nu real'nist', v jaku їm pryjemno viryty.

Čomu ce spracyovuje?

- Bahato rosijan za kordonom, osoblyvo starše pokolinnya, dyvlyat'sya rosijs'ki telekanaly. Tomu hrunt v diaspori často pidhotovlenyj. Ci lyudy ne žyvut' v Rosiї, ne bačat' nehatyvu žyttya tam, use diznajut'sya z televizora j nostal'hujut'. Krim toho, stykajut'sya z nehatyvom žyttya na Zaxodi. Ce nemynuče, jakščo ty ne turyst. Mynule idealizujet'sya - u nyomu takyx problem ne bulo. Todi vže pro Rosiju možna skazaty: "Ne plutajte turyzm z emihracijeju".

Čy je propahanda, rozraxovana na zaxidnyx žyteliv?

- Po-perše, je propahandysts'ki telekanaly - Sputnik, RT, de miscevi žurnalisty harnoju anhlijs'koju podajut' zaxidnym žytelyam kremlivs'ku kartynu svitu.

Po-druhe, na Zaxodi isnujut' svoї krajni pravi i krajni livi. Rosijany tisno vzajemodijut' i z peršymy, i z druhymy. "Liha Pivdnya", krajnya prava orhanizacija u pivdennyx štatax Ameryky, navit' stvoryla storinku rosijs'koju movoju. Riven' perekladu - xorošyj, majže bez pomylok. Je i zvjazky, jaki vže vykryto, taki jak u lidera Ku-Kluks-Klanu Devida Dyuka z radykalom Oleksandrom Duhinym.

Zghadajmo sprobu perevorotu v Čornohoriї 16 hrudnya 2016 roku. Čornohors'ki terorysty i serbs'ki radykaly bezposerednyo vzajemodijaly z rosijs'kymy dyplomatamy j Minoborony. Neščodavno v Avstriї buv skandal, koly zjasuvalosya, ščo vice-kancler hotovyj popracyuvaty na Rosiju. Šče odyn pryklad - uhors'kyj "Jobbik". Praktyčno u vsix zaxidnyx kraїnax rosijany vzajemodijut' z krajnimy pravymy.

Z krajnimy livymy anarxistamy - takož, ale dlya nyx važče vybraty ideolohiju. Rosija sebe pozycionuje jak oplot tradycijnyx cinnostej, pravoslavja. V Jevropi vže dovedeni zvjazky ul'tralivyx iz Kremlem. U SŠA ja pryamyx zvjazkiv ne znajšla. Vony vyhidni Kremlyu dlya stvorennya kartynky, ščob nalyakaty konservatoriv: jakščo ne Tramp, to pryjdut' anarxisty, komunisty, livaky. Masštaby їxnyoho ruxu rozdmuxujut'. Napryklad, vony pysaly, ščo SŠA jak deržava ne maje prava na isnuvannya. Ce ne buv rosijs'kyj fejk - vony dijsno ce napysaly. Ale Rosija pidxoplyuje i rozduvaje vse ce. Movoju Kremlya ce nazyvajet'sya "korysni idioty". Cyu frazu vykorystovuvav šče Lenin.

Dlya Ameryky nebezpečniše pryami zvjazky Kremlya z krajnimy pravymy.

ČYTAJTE TAKOŽ: "Putin dosi smertel'no boїt'sya Ukraїny"

Čomu?

- Vony krašče orhanizovani i prahnut' do vlady, todi jak livi anarxisty її zaperečujut'. Radykal'no prava propahanda v Ameryci vykorystovuje ti sami pryjomy, ščo i rosijs'ka. Zghadajmo rozsliduvannya amerykans'koho specprokurora Roberta Myullera ščodo prezydenta Rosiї Donal'da Trampa. Bil'šist' staryx respublikanciv zastaly šče xolodnu vijnu. U nyx zalyšylysya nenavyst' i strax do komunizmu, jakoho vže nemaje. Dlya nyx vybudovujut' lancyuh pomylkovyx lohičnyx zvjazkiv: movlyav, proty Trampa demokraty, vony - livaky i komunisty, a rozsliduvannya Myullera - komunistyčna zmova proty amerykans'koho uryadu.

Tut brexnya u kožnij frazi. Proty Trampa - ne lyše demokraty, a j apolityčni eksperty z bezpeky, i častyna respublikanciv. Demokraty - zdebil'šoho pomirkovani. Je radykal'niši socialisty, a komunistiv nemaje vzahali. Sam Myuller use žyttya buv respublikancem. V odnij propahandysts'kij statti pysaly, ščo proty Trampa - zmova stalinistiv. Možete ujavyty їx sobi u sučasnij Ameryci?

Tobto radykal'no prava propahanda u SŠA povjazana z rosijs'koju?

- Bahato naklepiv, memiv, stvoryujut'sya v Rosiї i perekladajut'sya anhlijs'koju. Ja čytaju rosijs'koju i baču cyu produkciju v rosijs'komu sehmenti internetu, a potim v amerykans'komu - z pryvodu Ukraїny, Ameryky, heїv. Šče z xolodnoї vijny v Rosiї bojat'sya amerykanciv. Ale amerykans'ka propahanda daje cym straxam druhe žyttya.

Specprokuror SŠA Robert Myuller ne mih dovesty zmovy Trampa z Rosijeju.

- Ameryka - kraїna byurokratiї, ščo peremohla. U Myullera bulo čitke zavdannya - dovesty zmovu. Ale ce nemožlyvo. Jak pereviryty, ščo lyudy zustrilysya i pro ščos' zmovylysya, jakščo ne zlovyty їx u cej moment? Tramp pryїzdyv do Rosiї bahato raziv, u nyoho tam neruxomist', 2013 roku sudyv "Mis Rosija". U nyoho davni stosunky z rosijs'koju orhanizovanoju zločynnistyu. Ale zmovu dovesty nemožlyvo.

Rozsliduvannya Myullera vyjavylo bezlič rečej za joho mežamy. Zokrema plast finansovyx zločyniv, tajemni zvjazky z Rosijeju klyučovyx členiv komandy Trampa. Ce ahenty vplyvu Rosiї v SŠA - taki jak hlava "Centru nacional'nyx interesiv" Dmytro Sajms. Vyjavleno bulo bahato: fakt vtručannya Rosiї u vybory, imena tyx, xto vtrutyvsya. Je zvynuvačennya, kil'ka vyrokiv, lyudy vidbuvajut' terminy - jak polittexnoloh Pol Manafort. Ale Myullera ne mav mety vyjavlyaty j sadyty rosijs'kyx ahentiv vplyvu. Špyhunka Marija Butina perebuvala poza ramkamy joho rozsliduvannya. Xoča ce - vtručannya Rosiї u vybory.

Pry cyomu nespravedlyvo, ščo sydyt' odna Butina. Vona b nikoly ne pidnyalasya na takyj riven', jakby їj ne dopomahaly v Ameryci. Tak, vona obmanyuvala rosijs'kyx dysydentiv u Moskvi. Ale v Ameryci vona xvalylasya svoїm kontaktam, ščo її kanaly zvjazku sxvalyuvav osobysto Putin. Ja čytala v materialax zvynuvačennya. Čomu ščodo cyx lyudej ničoho nemaje? Tomu ščo potribno vidkryty okremu spravu. U Myullera ne bulo povnovažen' zvynuvačuvaty cyx lyudej.

Čoho očikujete vid propahandy na amerykans'kyx vyborax 2020 roku?

- Use zaležyt' vid toho, jak povedet'sya Tramp. U bud'-jakomu vypadku propahanda bude namahatysya dyskredytuvaty sam instytut vyboriv i polityčnu systemu SŠA. Pokazuvaty, ščo vybory v Ameryci - brudni, prosočeni rusofobijeju. Vony ne viryat', ščo Tramp peremože znovu. Namahatymut'sya stvoryty bezlad - ščob lyudy vyxodyly na vulyci, ne vyznavaly vybory. Robyly tak na vyborax 2016 roku. Todi vony vže zmyrylysya, ščo peremože Hilari Klinton, i namahalysya z boku Trampa stvoryty nevdovolennya i "pomarančevu revolyuciju". Dumaju, cyoho razu vony budut' rozumnišymy, ne budut' tak vidkryto pidtrymuvaty Trampa. Švydše - topyty demokrativ.

Budut' i dali hraty na usix protyriččyax, rozduvaty isnujuči straxy. V Ameryci dosi je problemy z rasovym pytannyam. Duže syl'na tema prav žinok - dejaki prava vony otrymaly pizniše, niž u SRSR. Relihijni fundamentalisty bojat'sya feminizmu. Velykyj strax nelehal'nyx emihrantiv, islams'koho teroryzmu. Na poperednix vyborax rosijany stvoryuvaly fal'šyvi hrupy musul'mans'kyx radykaliv, aby posijaty strax. Jak u bud'-jakij demokratiї, je vysoka nedovira do deržavnyx instytutiv i specslužb. Ce pravyl'no - v Ameryci vony často perexodyat' meži. Tomu potribni mexanizmy hromads'koho kontrolyu. Ale zovsim inša sprava – robota na vorožu deržavu abo anarxizm.

Jaku rol' zihralo rozsliduvannya Myullera? Vono dopomahaje borotysya z propahandoju?

- Amerykanci diznalysya, ščo storinky, hrupy, cili potoky novyn vid їxnyoho imeni stvoryuvaly štučno. Socmereži aktyvno vydalyajut' fal'šyvi akaunty, vykryvajut' fejkovi novyny. Ale častyna lyudej zavždy bude v ce viryty: їm dajut' tu kartynu, jaku vony xočut' bačyty. Lyudy, jaki formal'no proty Rosiї, pošyryujut' memy, zrobleni rosijanamy. Bo meta vypravdovuje zasoby.

Na zaxodi je vil'ni media, do audytoriї lehše dostukatysya. Ale ja ne baču u zaxidnyx ZMI vykryttya cyx texnolohij. Robyla stattyu dlya amerykans'kyx ul'trapravyx, de dovodyla, ščo Rosija - ne taka xrystyjans'ka deržava, jak vona sebe pozycionuje. Dlya nyx važlyva ne lyše relihija, ale i skoročennya roli deržavy. "Mij budynok - moja fortecya, deržavi zas', inakše budu vidstrilyuvatysya". A v Rosiї z plakatom na vulycyu vyjdeš - tebe posadyat'. Їm treba pokazaty, ščo riven' totalitaryzmu v Rosiї ničoho spil'noho z їxnimy idealamy ne maje. Ameryka kudy bil'š decentralizovana i vil'na.

Čomu Rosija їx pidtrymuje?

- Kreml' zavždy pidtrymuje separatystiv za kordonom. U Rosiї vony b dnya ne prožyly na svobodu z takymy pohlyadamy.

Ksenija Kyrylova, 35 rokiv,

žurnalistka, doslidžuje rosijs'ku propahandu

Narodylasya 5 serpnya 1984 roku v Kamjans'ko-Ural's'komu pid Sverdlovs'kom (teper Jekaterynburh). Bat'ky vykladaly u vuzax, kandydaty nauk. "Kryminal buv usyudy, ale ja todi bula dytynoju. Pamjataju, ščo strilyaly pid viknamy. Mama-politoloh pojasnyla, ščo i zaxidni suspil'stva proxodyly epoxu dykoho kapitalizmu, i jakščo poterpity, vse nalahodyt'sya. U 90-ti tata vbyly likari - vyrizaly zdorovu nyrku. A z odnijeju vin ne vytrymav".

Zakinčyla kafedru prav lyudyny jurydyčnoho fakul'tetu Humanitarnoho universytetu Jekaterynburha za faxom cyvil'noho prava i pravozaxystu.

Pracyuvala v molodižnij hazeti "Na zminu", u municypal'nomu mediaxoldynhu "Ural'skyj rabočyj". "Vse zakinčylosya 2010-ho, koly u nas zjavyvsya post siti-menedžera. Joho pryznačav hubernator. Vybuduvav jedynu vertykal' vlady, i vysvitlyuvaty social'ni problemy stalo nemožlyvo - ne možna začipaty žodnoho čynovnyka."

Spivpracyuvala z pravoslavnym dysydents'kym sajtom "Pravmyr" i rehional'noju filijeju "Novoї hazety": "My hanyaly miscevyx šaxraїv i vse vyxodylo. Najhučnišoju spravoju bulo vykryttya korupciї v miscevomu FSB".

2014-ho bula na Majdani. "Z čolovikom poznajomylysya, koly počav komentuvaty moї statti. Vesillya bulo pid čas Majdanu v Xarkovi". Navesni 2014-ho pereїxala z čolovikom u SŠA, de vin mav kontrakt na robotu.

V Ukraїni spivpracyuvala z redaktorom rosijs'koho sajtu "Novyj rehion" Oleksandrom Ščetyninym. "V kinci serpnya 2016- ho joho znajšly z kuleju v holovi u vlasnij kvartyri. Šče do peršyx novyn pro joho smerti zjavylasya stattya na sajti "Putin24", ščo, movlyav, inšym rosijs'kym žurnalistam, xto pidtrymav Ukraїnu, tež treba nervuvaty. Pereličyly 3-4 imeni, vklyučajučy moje. Zahrozy otrymuju pačkamy. Ale vony pysaly pro joho smert', poky buv šče žyvyj".

2015-ho u Rosiї proty Kseniї Kyrylovoї porušyly spravu pro deržzradu.

Spivpracyuje z "Radio Svoboda", StopFake, orhanizacijamy, jaki doslidžujut' temu propahandy i bezpeky. Žyve v Kaliforniї. Zamižnya, ditej nemaje.

Zaraz vy čytajete novynu «Putin perekonav rosijan, ščo vony v otočenni vorohiv - čomu kremlivs'ka propahanda taka uspišna». Vas takož možut' zacikavyty sviži novyny Ukraїny ta svitu na Gazeta.ua
Zahruzka...

Komentari

2

Zalyšaty komentari možut' lyše avtoryzovani korystuvači

Pohoda