Četver, 23 travnya 2019 03:28

Pjat' ukraїns'kyx fil'miv, jaki zaboronyala radyans'ka vlada

P'jat' ukraїns'kyx fil'miv, jaki zaboronyala radyans'ka vlada
Fil'm "Propala Hramota" zaboronenyj u Radyans'komu Sojuzi. Foto: printskrin.

1960-1970 roky buly časom pojavy i rozvytku unikal'noho mystec'koho javyšča, ščo otrymalo nazvu – "ukraїns'ke poetyčne kino".

Radyans'ka systema obirvala tvorči pošuky j zablokuvala novators'ki ideї bahatyox režyseriv. Cym faktyčno prypynyla rozvytok ukraїns'koho kinematohrafu na dekil'ka desyatylit', peredaje Radio Svoboda.

5 ukraїns'kyx fil'miv, jaki radyans'ka vlada zaboronyla

"Sovist'" 1968 rik
Režyser Volodymyr Denysenko

Ukraїna v časy Druhoї svitovoї. Dvoje miscevyx xlopciv vbyvajut' nimec'koho komendanta. Nacysty za ce rozstrilyujut' pivsela. Reštu obicyajut' rozstrilyaty vranci, jakščo nixto ne vydast' dvox xlopciv. .

Fil'm vvažavsya nazavždy vtračenym. Spočatku joho zaboronyly. Jedynu kopiju vykraly. U 1989 -mu nevidomyj pidkynuv pid dveri fil'mosxovyšča Deržavnoї kinostudiї studiї imeni Dovženka plivku iz fil'mom.

"Bili Xmary" 1968 rik
Režyser Rolan Serhijenko

​Holovnyj heroj nespodivano otrymuje telehramu ‒ bat'ko pry smerti. V dorozi vin zghaduje svoje dytynstvo, jake prypalo na kolektyvizaciju i Holodomor. Todi, koly joho bat'ko aktyvno rozkurkulyuvav odnosel'civ. Nevdovzi vid holodu pomrut' mil'jony ukraїnciv.

Fil'm Rolana Serhijenka zaznav čyslennyx pererobok, iz nyoho vyrizaly bahato scen i z ocinkoju "idejno xybnoho". Strička ne dijšla do hlyadača oryhinal'noju.

"Krynycya dlya sprahlyx" 1966 rik
Režyser Jurij Illyenko

Nyzka krytykiv nazyvajut' fil'm odnym iz najkraščyx v ukraїns'komu kino. Prytča pro staroho Levka, jakoho pokynuly vsi. Šist' syniv ta družyna. Vin xoče pomerty, navit' majstruje sobi domovynu, ale tak i ne znaxodyt' smert'.

Zahalom u stričci na peršyj plan vyxodyt' ne syužet, a poetyčni obrazy, jaki rozpovidajut' pro najvažlyviše ‒ žyttya ta smert'.

Fil'm Jurija Illyenka za scenarijem Ivana Drača čerez "idejni zbočennya" vsi kopiї fil'mu CK KPU nakazav znyščyty. Odnu kopiju režyseru vdalosya vykrasty.

U 1988-mu, pislya 22 rokiv nebuttya, hlyadači vperše pobačyly "Krynycyu dlya sprahlyx".

ČYTAJTE TAKOŽ: 5 najkraščyx fil'miv 72 Kanns'koho kinofestyvalyu

"Propala Hramota" 1972 rik
Režyser Borys Ivčenko​

Heroїčna komedija pro podorož kozakiv Vasylya ta Andrija z het'mans'koju hramotoju do caryci u Peterburh, povna veselyx pryhod i važkyx vyprobuvan'.

Speršu znyaly režysera fil'mu Viktora Hresya. Radyans'kym čynovnykam ne spodolosya joho romantyčne traktuvatnnya vil'nolyubnoho kozaka Vasylya.

Joho zaminyly Borysom Ivčenkom. Ale i jomu nakazaly suttyevo pererobyty vže vidznyatu stričku. Vyrizaty i doznyaty novi sceny, zminyty muzyčne oformlennya, dodaty novi repliky i bahato inšoho. Z-pomiž vsyoho moskovs'kym cenzoram duže ne spodobavsya nimec'kyj akcent rosijs'koї caryci. ЇЇ slova čynovnyky, nakazaly pereozvučyty ukraїns'koju. A znamenytyj kozac'kyj marš prybraty zi sceny, u jakij kozaky vїždžajut' do Peterburha. Odnak navit' pislya čyslennyx pravok, fil'm taky ne dozvolyly pokazuvaty.

Vyjšov na ekrany lyše čerez 12 rokiv.

"Dovhi provody" 1971 rik
Režyser: Kira Muratova

​Pronyzlyva istorija pro mamu-odynačku, jaka ne može vidpustyty syna vid sebe. Čerez її bezghluzdi včynky, vona vse bil'še viddalyajet'sya vid najdorožčoї dlya neї lyudyny – її syna.

Fil'm Kiry Muratovoї stvoryuvavsya na Odes'kij kinostudiї. Koly vin buv majže hotovym, kerivnyctvo počalo vymahaty vid Muratovoї joho pererobyty. Vona vidmovylasya. Vže nevdovzi special'noju postanovoju CK Kompartiї fil'm zaboronyly. Lyše čerez 15 rokiv fil'm vyjšov na ekrany j otrymav premiju na Mižnarodnomu kinofestyvali v Lokarno.

Raniše Gazeta.ua pidhotuvala pidbirku istoryčnyx fil'miv pro pys'mennykiv.

Zaraz vy čytajete novynu «Pjat' ukraїns'kyx fil'miv, jaki zaboronyala radyans'ka vlada». Vas takož možut' zacikavyty sviži novyny Ukraїny ta svitu na Gazeta.ua
Zahruzka...

Komentari

Zalyšaty komentari možut' lyše avtoryzovani korystuvači

Pohoda