Tyutyunovi podatky: jak zminyujet'sya rynok i čoho čekaty
PROMOTED

Tyutyunovi podatky: jak zminyujet'sya rynok i čoho čekaty

Pjatnycya, 14 lyutoho 2020, 08:00
Rynok cyharok — odyn iz najbil'š zarehulyovanyx. Tak u bil'šosti kraїn namahajut'sya borotysya z pohanoju zvyčkoju. Ale svitova praktyka pokazuje: jakščo joho "peretysnuty" i vstanovyty zanadto žorstki pravyla, pohana zvyčka pomnožyt'sya na inšu problemu — zrostannya častky kontrabandy i kontrafaktu.

Ostanni kil'ka dniv dlya tyutyunovoho rynku bahati na novyny. Parlament može znovu vvesty kryminalizaciju pidakcyznyx tovariv. Pravooxoronci, podatkova milicija ta mytnycya stvoryat' operatyvni hrupy po borot'bi z kontrabandoju syharet. A Kabmin navesni zapustyt' elektronnu akcyznu marku, ščob vidstežuvaty nelehal'ni cyharky.

Dlya uryadu ce ne prosto bij z "tinnyu", a vijna za nedootrymani podatky. Prynajmni, v ce xočet'sya viryty biznesu, jakyj pracyuje na cyomu poli v bilu.

Jak i ščo palyat' ukraїnci

Za danymy "Filip Moris Ukraїna", blyz'ko 14% spožyvannya v Ukraїni ce premium-cyharky, šče pryblyzno stil'ky ž serednij cinovyj sehment. Rešta  deševi syharety.

Razom z Uhodoju pro asociaciju Ukraїna vzyala na sebe zobov’jazannya pidvyščyty akcyz do jevropejs'koho rivnya, tomu z 2015 roku ciny na cyharky zrostajut'.

Do 2025 roku Ukraїna planuje zbil'šyty akcyz do 90 jevro za 1 tys. cyharok, ščo je minimal'nym značennyam v kraїnax JeS. Aby vyjty na cej pokaznyk, ščorično akcyz treba pidvyščuvaty na 20%. Ce pryzvodyt' do zrostannya cin na 5-7 hrn na pačci, kažut' v asociaciї "Ukrtyutyun".

Tut treba dodaty, ščo čas vid času vlada vidstupaje vid "planu" i jde na pozaplanovi pidvyščennya podatkiv.

Bažajučy zekonomyty, lyudy perexodyat' na deševyj sehment. I same tut najbil'še pidrobok — kontrafaktu i kontrabandy.

"Pidvyščennya ciny pačky cyharok zmenšuje popyt na lehal'nu produkciju. Lyudy perexodyat' na kontrafaktnyj tovar, jakyj abo zavodyt'sya kontrabandoju čerez mytnycyu, abo vyroblyajet'sya pryamo v Ukraїni jak na lehal'nyx, tak i na nelehal'nyx fabrykax bez akcyznyx marok", kaže ekonomičnyj analityk Oleksij Buryačenko.

Mižnarodni kompaniї "Filip Morris", "JTI Ukraїna", "Britiš Amerykan Tobakko" i "Imperial Tobakko" spil'no vyroblyajut' blyz'ko 90% syharet v Ukraїni.

"Na syohodni nelehal'nyj rynok  vyrobnyctva tyutyunu stanovyt' blyz'ko 7% vid zahal'noho obsyahu rynku", komentuje holova parlaments'koho komitetu z pytan' finansiv, podatkovoї ta mytnoї polityky Danylo Het'mancev.

Tyutyunovi podatky

Torik byudžet otrymav vid akcyzu z vyroblenyx v Ukraїni tyutyunovyx vyrobiv 43 mlrd hrn, xoča očikuvalosya 56,7 mlrd hrn.

Pry cyomu deščo vyrosly nadxodžennya z akcyzu na vvezeni v Ukraїnu cyharky 1,1 mlrd hrn proty prohnozovanyx 970 mln hrn.

Minfin pojasnyuvav ce znyžennyam ob’jemiv vyrobnyctva tyutyunovyx vyrobiv. Vyrobnyky zadovol'nyaly popyt za raxunok zalyškiv na skladax, jaki buly zavbačlyvo pidhotovleni za kil'ka misyaciv do pidvyščennya stavky akcyzu na počatku roku.

Ale na ob’jektyvni čynnyky nakladajet'sya takož faktor nelehal'noho rynku.

Vartist' syharet  značno zaležyt' vid deržavnoho rehulyuvannya podatkiv jak akcyz, podatok na dodanu vartist', rozdribnyj podatok. Za danymy industriї, 70% vartosti pačky cyharok zajmajut' podatky.

"Okrema problema rozdribna torhivlya, polovyna jakoї, na žal', tež perebuvaje v tini", nahološuje Danylo Het'mancev.

Cyharky povynni prodavaty til'ky čerez kasovyj aparat, abo rejestrator rozraxunkovyx operacij, ale narazi bil'šist' porušen' ce prodaž ne til'ky "povz kasu", ale j bez akcyznoї marky vzahali, kaže vin. Tym skladniše vyrobnykam, bil'šist' z jakyx mižnarodni kompaniї, konkuruvaty na ukraїns'komu rynku.

"Ce pryzvodyt' do uxylennya vid opodatkuvannya miscevoho akcyzu rozdribnymy merežamy, do "skrutok" i uxylennya vid podatku na dodanu vartist'. Taki porušennya na rivni rozdribnoї mereži obraxovujut'sya pryblyzno v 8 mlrd hrn stil'ky miscevi byudžety nedootrymaly čerez menši nadxodžennya vid akcyzu ta čerez skrutky.

Jakščo ž v cilomu hovoryty po haluzi, to ce pryblyzno 15 mlrd hrn tut rozdrib, hurt i nelehal'ne vyrobnyctvo. Tobto stil'ky podatkiv nedoplatyla vsya haluz'", pidsumovuje holova profil'noho komitetu Rady.

Vtraty byudžetu mohly buly buty šče bil'šymy. Naprykinci mynuloho roku četvero najbil'šyx vyrobnykiv syharet oholosyly, ščo mirkujut' nad skoročennyam vyrobnyctva abo j zakryttyam. Pryčyna pryjnyatyj parlamentom zakonoproekt 1049, jakyj mistyv "tyutyunovi popravky".

Nymy deputaty vstanovyly fiksovanyj rozmir marži dlya optovyx ta rozdribnyx prodavciv. Za pidraxunkamy ekspertiv, vtraty lyše vid cijeї zakonodavčoї iniciatyvy stanovlyat' blyz'ko 2,5 – 3 mlrd hrn.

"Takym čynom rozdribnyj biznes može otrymaty preferenciї. A na prozoromu rynku ne može buty ni "bonusiv", ni obtyažen' dlya jakyxos' hrup hravciv", kaže Oleksij Buryačenko.

Zghodom pislya zustriči z prezydentom Volodymyrom Zelens'kym, uryad v osobi ministra ekonomiky Tymofija Mylovanova i najbil'ši hravci na rynku zajavyly pro prymyrennya i pidpysaly memorandum. Narazi zakonoproekt ni vetovanyj, ni pidpysanyj prezydentom.

Neščodavno Amerykans'ka torhova palata včerhove zaklykala prezydenta vetuvaty take rišennya deputativ.

"Zakonoproekt, naskil'ky ja znaju, lyše nedavno nadijšov na pidpys prezydentu. Tam je pevnyj čas, ščob procedury vidbulysya, i prezydent pryjnyav rišennya joho pidpysaty, vetuvaty čy povernuty v Radu. My čekajemo na rišennya Ofisu prezydenta. Ce normal'nyj, robočyj proces", prokomentuvav sytuaciju prem’jer-ministr Oleksij Hončaruk.

 

Daty bij kontrabandi

Na naradi z pravooxoroncyamy, holovoju profil'noho komitetu v Verxovnij Radi, očil'nykamy MVS, Minfinu, podatkovoї ta mytnoї služb, jaka vidbulasya 11 lyutoho bulo pryjnyato kil'ka važlyvyx rišen'.

Po-perše, majut' buty stvoreni operhrupy z predstavnykiv SBU, policiї, podatkovoї miliciї, mytnoї služby dlya borot'by z kontrabandoju tyutyunovyx vyrobiv, porušennyamy zakonodavstva i vyrobnykamy tyutyunovyx vyrobiv, i optovymy ta rozdribnymy torhovcyamy.

Takož v parlament majut' buty vneseni zakonoproekty ščodo kryminalizaciї kontrabandy pidakcyznyx tovariv, a takož zakonoproekt pro vdoskonalennya administruvannya 5%-ho miscevoho pidakcyznoho zboru, jakyj bulo vvedeno v 2015-mu dlya napovnennya miscevyx byudžetiv čerez polityku decentralizaciї.

"Zakonoproekt pro kryminalizaciju kontrabandy treba obhovoryuvaty v parlamenti, ale je pidtrymka joho v uryadi. Zahalom ja pidtrymuju joho, jak i ideju po vdoskonalennyu administruvannya 5%-ho podatku. Mova jde pro te, ščo administruvannya cyoho podatku lyaže na pleči vyrobnykiv", prokomentuvav holova profil'noho komitetu Danylo Het'mancev.

Ščo stosujet'sya proektu zakonu stosovno miscevoho akcyzu, to mova jde pro pokladennya administruvannya joho na vyrobnykiv, a ne na rozdribni točky.

Očikujet'sya, ščo za raxunok rizkoho zmenšennya kil'kosti sub’jektiv, jaki pidlyahaly b kontrolyu ščodo splaty cyoho podatku, joho administruvannya značno pokraščylosya.

I kryminalizacija kontrabandy, i zmina administruvannya miscevoho sboru mistyat'sya v memorandumi, jakyj pidpysav uryad.

"Kontrabanda pidakcyznyx tovariv bula kryminalizovana do 2011 roku, ale ce ne pracyuvalo. Kontrabanda procvitala, zasudženyx po cij statti majže ne bulo. Tomu navryad čy ci zaxody značno vplynut' na sytuaciju zaraz, xoča nevelykyj vplyv industrija vidčuje", - kaže staršyj ekonomist  SASE Volodymyr Dubrovs'kyj.

Haluz' povynna narešti otrymaty prohnozovane i zrozumile, jakisne rehulyuvannya, nahološuje Oleksij Buryačenko.

"Je vyznani u sviti pravyla efektyvnoho rehulyuvannya. Pered tym, jak vyrišyty problemu, treba її speršu sformulyuvaty, potim šukaty varianty її vyrišennya. Robyty ce potribno u postijnomu dialozi zi stejkxolderamy. U našomu vypadku ce profil'ni asociaciї, korporaciї, jaki zacikavleni v prozoryx pravylax dlya rozvytku svoїx investycij. Pislya dialohu pryjmaty rišennya", vkazuje Buryačenko.

"Majut' buty rivni i vzajemovyhidni pravyla hry. Bo koly rynok polonyt' kontrafaktna produkcija, v minusi absolyutno vsi", pidsumovuje vin.

Pidpyšit'sya na naši povidomlennya!