Jak "LNR" zajnyala sotnyu metriv ukraїns'koho bereha v Stanyci Luhans'kij

Міст Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Image caption Vyd z pravoho bereha Sivers'koho Dincya, jakyj kontrolyuje Ukraїna. Z inšoho boku - tak zvana "LNR", linija rozmežuvannya proxodyt' po centru ričky. Odnak predstavnykiv "respubliky" vže možna zustrity i na pidkontrol'nomu Ukraїni berezi.

Kil'ka misyaciv tomu predstavnyky tak zvanoї "LNR" perejšly mist u Stanyci Luhans'kij j pid vyhlyadom SCKK čerhujut' faktyčno na pidkontrol'nomu Ukraїni berezi. Vony bez zbroї, ale v rosijs'komu kamuflyaži, roblyat' zauvažennya j znimajut' tyx, xto perexodyt' mist.

Jak stalosya, ščo "LNRivci" dyktujut' svoї umovy vže na inšomu berezi Sivers'koho Doncya, ta čomu cyvil'nym, jaki proxodyat' mostom do nevyznanoї "Luhans'koї respubliky", bil'še podobajet'sya Putin, niž Zelens'kyj - v eksklyuzyvnomu reportaži BBC News Ukraїna.

"LNRivci" na mostu

Image caption "Sposterihač" vid tak zvanoї "LNR"

Mist u Stanyci Luhans'kij - stratehičnyj, čerez nyoho proxodyt' jedynyj na Luhanščyni šlyax z nevyznanoї "LNR" do terytorij, de dije ukraїns'ka vlada i vyplačujut' ukraїns'ki pensiї.

Za Mins'kymy uhodamy, linija rozmežuvannya tut proxodyt' čerez seredynu ričky Sivers'kyj Donec', a vidpovidno - i čerez seredynu mostu.

U 2015 roci častyna cyoho mostu bula pidirvana.

A pjat' misyaciv tomu tut rozvely vijs'ka j počaly remont zrujnovanoї dilyanky, na uročyste zaveršennya jakoho 20 lystopada pryїždžav prezydent Zelens'kyj.

Kopyrajt yzobraženyja Ofis prezydenta
Image caption Prezydent Zelens'kyj pid čas vidkryttya vidbudovanoї častyny mostu. Za kil'ka metriv zvidsy vže stojat' sposterihači "LNR"

Vidremontovana sekcija perebuvaje šče nad ukraїns'kym berehom. Dali mist proxodyt' nad Sivers'kym Dincem j vyxodyt' vže na kontrolyovanu "LNR" terytoriju.

Vlitku, koly vid mostu vidvely vijs'ka j vin stav nejtral'noju terytorijeju, na nyomu zalyšylysya oficery z ukraїns'koї častyny SCKK (Spil'noho centru z kontrolyu ta koordynaciї prypynennya vohnyu).

Paralel'no lyšylysya tam i predstavnyky samoprohološenoї "LNR" - pid vyhlyadom tijeї ž SCKK. Odnak Ukraїna ne vyznaje її "LNRivs'ku" častynu z hrudnya 2017 roku, koly zvidty vyjšly rosijs'ki oficery.

Utim, ce ne zupynyaje "predstavnykiv LNR u SCKK" vid toho, ščob provodyty ohlyad na nejtral'nij častyni mostu.

Navit' bil'še, perebuvajut' vony ne v centri mostu, a odrazu bilya vidremontovanoї dilyanky, jaka znaxodyt'sya na pravomu, "ukraїns'komu" berezi.

Kopyrajt yzobraženyja Google maps
Image caption Vidremontovana častyna mostu v Stanyci Luhans'kij perebuvaje vže nad ukraїns'kym berehom. Vid nyoho do centru mosta nad ričkoju, po jakij proxodyt' linija rozmežuvannya, blyz'ko 100 metriv

Takym čynom "LNR" faktyčno peresunuly liniju rozmežuvannya des' na 100 metriv i majut' symvoličnu prysutnist' na inšomu berezi Sivers'koho Dincya.

Lyudej u kamuflyaži rosijs'koho zrazka j synix kaskax "SCKK" spravdi možna pobačyty bilya novoї dilyanky mostu. Zbroї, prynajmni vydymoї, u nyx nemaje.

Ale vony sposterihajut' za potokom lyudej j čas vid času ščos' hovoryat' u raciї.

Image caption Vuz'ka častyna mostu - vidbudovana dilyanka, jaku neščodavno vidkryvav prezydent Zelens'kyj. Vona - šče nad ukraїns'kym berehom. I tut taky stojat' predstavnyky "LNR". Vydymoї zbroї u nyx nemaje

Za svidčennyamy cyvil'nyx, jaki často peretynajut' mist, "LNRivs'ki" sposterihači tut možut' robyty zauvažennya, vymahaty jakis' dokumenty i "dozvoly LNR" ta zaboronyaty zjomku na svoїj častyni.

A takož vony znimajut' sami - zokrema, ukraїns'kyx žurnalistiv z inšoho boku.

Faktyčno, ce peredovyj post sposterežennya.

"Zsuv" liniї rozmežuvannya po mostu v ukraїns'kyj bik vlasne i zrobyv možlyvym sytuaciju z "vykradennyam lavky", jaka naspravdi prosto vpala čerez viter z "LNRivs'koї" častyny na pidkontrol'nyj ukraїns'kij vladi bereh.

"Postrilyav by"

"Jak vijs'kovyj, ja b їx, zvyčajno, postrilyav. Ale tut vže pytannya ne tak vijs'kove, a bil'še dyplomatyčne", - rozpoviv BBC News Ukraїna odyn z ukraїns'kyx bijciv v rajoni Stanyci Luhans'koї.

A v ukraїns'kij častyni SCKK prysutnist' "LNRivciv" na mostu, šče j u rosijs'kij uniformi ta z kaskamy, nazyvajut' provokacijeju.

"Spočatku vsi stojaly po riznyx berehax ričky. Odnak kil'ka misyaciv tomu, des' pislya počatku rozvedennya, vony perejšly (Mova same pro "syni kasky" nevyznanoї "SCKK LNR". - Red.). Z їxnyoї storony ce vidkryta provokacija", - naholosyv presoficer SCKK u rozmovi z BBC News Ukraїna.

Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Image caption U 2017 roci rosijany vyjšly z SCKK, a zamist' nyx tudy nibyto uvijšly predstavnyky tak zvanoї "LNR". Utim ukraїns'ka storona "LNRivs'ku" častynu Spil'noho centru oficijno ne vyznaje

Za joho slovamy, ukraїns'ka storona zvertalasya do Monitorynhovoї misiї OBSYe z tym, ščob vona vplynula na sytuaciju, odnak predstavnyky tak zvanoї "SCKK vid LNR" vse odno zalyšajut'sya na mostu.

"Faktyčno ž vony tam perebuvajut' prosto jak cyvil'ni osoby", - pojasnyv ukraїns'kyj oficer.

I zapytav: "Ščo nam, jty bytysya z nymy? OBSYe my povidomyly, ce vže častkovo polityčne pytannya".

Ce ne perši sproby predstavnykiv tak zvanoї "LNR" poznačyty svoju prysutnist' na inšomu berezi Sivers'koho Doncya.

Kopyrajt yzobraženyja Facebook Oleksija Žuravlyova
Image caption Rosijs'kyj deputat Oleksij Žuravlyov na mostu v Stanyci Luhans'kij. Faktyčno vin - vže na ukraїns'komu berezi. Rosija prodovžuje stverdžuvaty, ščo konflikt na Donbasi -"vnutrišnyoukraїns'kyj"

Tak u serpni na "ukraїns'komu berezi" u Stanyci Luhans'kij pobuvav "predstavnyk LNR" u Mins'kij hrupi Vladyslav Dejneho, a na počatku lystopada na častyni mostu, ščo zaxodyt'sya nad pidkontrol'noju Ukraїni storonoju ričky, fotohrafuvavsya deputat rosijs'koї Derždumy i lider partiї "Rodina" Oleksij Žuravlyov.

Vodnočas eksgholova Luhans'koї oblasnoї vijs'kovo-cyvil'noї administraciї Heorhij Tuka povidomlyav pro te, jak formuvannya "LNR" perejšly na inšyj bereh šče u 2016 roci, de oblaštuvaly svoї pozyciї.

"V 2016-mu roci čotyry predstavnyky NZF v kinci dnya, za spynamy ostannyoї partiї cyvil'nyx, perejšly Sivers'kyj Donec' i zakripylys' pid vcililym perekryttyam mostu na pravomu berezi, jakyj kontrolyujet'sya ZSU. Z nezrozumilyx pryčyn, žodnoї reakciї z boku našyx vijs'kovyx ne bulo, ščo nadalo možlyvist' separatystam vlaštuvaty blokpost i vzyaty pid kontrol' mist", - napysav vin u Facebook.

Image caption Nad sekcijeju mostu, jaka proxodyt' bezpeserednyo nad rikoju - prapory tak zvanoї "LNR"

Zreštoju, prysutnist' predstavnykiv "nezakonnyx zbrojnyx formuvan'" na "nejtral'nomu" mostu pidtverdžujut' u svojemu neščodavnyomu zviti j sposterihači OBSYe.

"1 hrudnya na dilyanci rozvedennya v rajoni n.p. Stanycya Luhans'ka (pidkontrol'nyj uryadovi, 16 km na pivničnyj sxid vid Luhans'ka) komanda SMM bačyla ščonajmenše 5 členiv zbrojnyx formuvan' (z narukavnymy povjazkamy z napysom "SCKK") miž pivdennym krajem novozbudovanoї sekciї mostu ta blokpostom zbrojnyx formuvan' u mežax dilyanky rozvedennya".

Cilkom jmovirno, ščo pislya toho, jak u "LNR" vže buly pozyciї na inšomu berezi Sivers'koho Dincya, tam vvažajut' lohičnym, ščob u nyx zalyšalasya tut prystunist' u vyhlyadi "SCKK LNR".

Dumky "z toho boku"

Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Image caption Do vidkryttya vidremontovanoї dilyanky mostu v Stanyci Luhans'kij lyudy korystuvalysya tymčasovym obxidnym mostom. A šče raniše - zmušeni buly spuskatysya zi zrujnovanoho mostu na bereh, a potim pidjmatysya nazad

Ščodnya punkt propusku j mist u Stanyci Luhans'kij peretynajut' bil'še 10 tys. lyudej v obydvi storony.

Perevažna bil'šist' - ce žyteli nepidkontrol'nyx terytorij, jaki їdut' za pensijamy čy do bankomativ, j odrazu ž povertajut'sya.

Ukraїns'ka vlada zapustyla dlya nyx bezkoštovnyj avtobus i elektrokary, jaki їzdyat' vid vidbudovanoї dilyanky mostu do ukraїns'koho punktu propusku.

"Ščo ž vy takyj vuz'kyj mist zrobyly? Zrobit' takyj, jak buv, šyrokyj. Rozbombyly ž šyrokyj", - skaržyt'sya žinka, poky jde z bereha tak zvanoї "LNR" vidremontovanoju dilyankoju.

Vona spravdi vužča - ce zrobyly special'no, ščob po mostu ne mohla proїxaty vijs'kova texnika. Vodnočas mašyna švydkoї proїxaty tut zmože.

Lyudy hovoryat' ne duže oxoče.

Vidkrytoї proukraїns'koї pozyciї tut, za kil'ka metriv vid "sposterihačiv LNR", ne vyslovyv nixto z ponad desyaty spivrozmovnykiv BBC News Ukraїna.

Bil'šist' abstraktno hovoryat' pro te, ščo "nam prosto potriben myr, dobre, ščo mist vidnovyly".

Napryklad, Halyna, jaka pryїxala za pensijeju "až z-za Luhans'ka", kaže, ščo remont mostu lyše troxy pokraščyv sytuaciju. Ta їzdyty za hrošyma lyudyam vse odno važko.

A na pytannya pro te, xto maje pity na kompromis dlya toho, ščob nastav myr, žinka vidpovidaje ukraїns'koju: "Ukraїna. Tomu ščo vona ni na jaki postupky ne jde".

Image caption Halyna kaže, ščo navit' z vidremontovanym mostom їzdyty za pensijamy duže važko

"My lyubymo Putina! Zelens'kyj - ce tak, Van'ka-Vstan'ka"

Ale je j lyudy, jaki vidkryto krytykujut' ukraїns'ku vladu j vymahajut', ščob ukraїns'ki pensiї platyly na terytoriї "respubliky".

"My pracyuvaly na Ukraїnu, j možna vyrišyty pytannya, ščob pensiї vručaly v "LNR", a ne v Ukraїni, j my ne xodyly pišky. Bahato invalidiv, duže važko i my mrijemo pro te, ščob vyrišyty ce pytannya", - hovoryt' 69-rična Tamara Mykolaїvna, jaka, za її slovamy, "narodylas' i vse žyttya prožyla v "LNR".

Image caption "Urodženka LNR" 69-rična Tamara Mykolaїvna napolyahaje, ščob Ukraїna platyla ukraїns'ki pensiї na terytoriї nevyznanoї "respubliky"

U povernennya rajoniv tak zvanoї "LNR" do Ukraїny žinka ne viryt': "My xočemo myru. Ale bahato z nas ne probačat' za svoїx ditej... Ce duže važko probačyty. I zaraz važko pohodytysya na cej myr - prostyahnuty їm ruku i ščob vony nam prostyahnuly".

Dali vona ziznajet'sya, ščo "vsyu vijnu prostojala u cerkvi j molylasya, ščob onuk buv žyvyj". Z її rozpovidi možna zrobyty vysnovok, ščo onuk - vojuvav (čy i zaraz vojuje) v "opolčenni LNR".

"U nas rodyči - odyn na Ukraїni, odyn perejšov u ATO, odyn opolčenec'. I vy dumajete, ščo ci troje xlopciv syadut' kolys' za odyn stil? Može, kolys' z časom. Ale na danyj moment - ni! Vony navit' ruku odne odnomu ne prostyahnut'. Tomu ščo kožen hovoryv, ščo vin zaxyščaje svoju kraїnu. Potribni roky, ščob prymyrylosya ce pokolinnya" - narikaje Tamara Mykolaїvna.

I prodovžuje: "Ne my pryjšly na Zaxid Ukraїny, ne my їx tam staly bombyty, a vony nas. Vony pryjšly do nas u Luhans'k, їx nixto ne prosyv u Luhans'ku. Pryxodyš na naše kladovyšče - i bačyš, skil'ky našoї molodi, jaki buly opolčencyamy, ležat' u cyx mohylax".

A na pytannya pro te, xto z prezydentiv їj bil'še podobajet'sya, Zelens'kyj čy Putin, robyt' odnoznačnyj vybir na koryst' rosijs'koho lidera: "My lyubymo Putina! Zelens'kyj - ce tak, Van'ka-Vstan'ka. Syohodni vin hovoryt' odne, zavtra inše. Vin u polityci kloun, a prezydent ne maje buty klounom. Prezydent maje buty žorstkym, napolehlyvym, a ne tak - syohodni vin posmixajet'sya vam, a zavtra posmixajet'sya їm. A Putin skazav - zrobyv".

I rezyumuje: "Jakby buv by vybir Putin čy Zelens'kyj, to duže bahato xto b pišov za Putina".

Image caption Olena z Dovžans'ka (stara nazva - Sverdlovs'k), jakyj znaxodyt'sya majže na kordoni z Rosijeju. U 2014 roci tam buly žorstki boї, pidrozdily ZSU buly v otočenni. Pizniše misto perejšlo pid kontrol' tak zvanoї "LNR"

Vid zustriči Putina ta Zelens'koho 9 hrudnya očikuvannya rizni.

"Nix… ne bude", - kaže odyn čolovik.

"Tomu ščo vse počalosya z hazu, i vse zaležyt' vid hazu", - dodaje vin, natyakajučy na temu "slancevoho hazu na Donbasi", j bižyt' na bezkoštovnyj avtobus do ukraїns'koho KPVV.

A Olena "zi Sverdlovs'ka" (misto Dovžans'k bilya kordonu z Rosijeju) bil'š optymistyčna: "Spodivajemosya, ščo pislya 9 hrudnya vse naladyt'sya j žyttya stane kraščym… Nas že nixto ne pytav, my ne xotily vsijeї cijeї sytuaciї, jaka vynykla".

Xočete otrymuvaty najvažlyviši novyny v mesendžer? Pidpysujtesya na naš Telegram abo Viber!

Novyny na cyu ž temu