Irans'ki žinky do i pislya revolyuciї: vid modelej na pokazi do pryxovanyx krasun'

Іранські жінки у 2005 році Kopyrajt yzobraženyja BEHROUZ MEHRI/AFP/Getty Images
Image caption Prohulyanka Teheranom 2005 roku - ne vsi žinky nosyat' čornyj xidžab, odyah, jakyj zakryvaje tilo vid holovy do nih i zalyšaje vidkrytym til'ky oblyččya. Dexto vvažaje za krašče nosyty xustky

Islams'ka revolyucija, jaka stalasya 40 rokiv tomu, u 1979 roci pryzvela do radykal'nyx zmin v Irani, ne v ostannyu čerhu dlya žinok.

Odna zi sfer, jaki opynylysya pid pyl'nym nahlyadom vlady - te, jak žinky odyahajut'sya i jaki majut' začisky.

Šax, šče u 1930-x rokax, zaboronyv nosyty xidžaby (odyah, jakyj zakryvaje vse tilo ta holovu, krim oblyččya ta dolon') i nakazav policiї syloju znimaty z žinok xustky.

Ale na počatku 1980-x rokiv nova islams'ka vlada vvela obovjazkovyj dres-kod, jakyj vymahav vid usix žinok nosyty xidžab.

Os' kil'ka svitlyn, jaki pokazujut' žyttya irans'kyx žinok pered vstanovlennyam vlady klirykiv, i jak vono zminylosya vidtodi.

Presentational white space

Do revolyuciї

Жінки-студентки Тегеранського університету Kopyrajt yzobraženyja Magnum Photos
Presentational white space

Navčannya v Teherans'komu universyteti v 1977 roci: Xoča bahato žinok vže navčalysya u vyščyx navčal'nyx zakladax na čas revolyuciї, u nastupni roky sposterihalosya pomitne zbil'šennya kil'kosti studentok, jaki vidviduvaly universytety.

Častkovo ce bulo povjazano z tym, ščo novij vladi vdalosya perekonaty konservatyvni simї, jaki žyly u sil's'kij miscevosti, dozvolyty svoїm don'kam navčatysya poza domom.

"Vony namahalysya ne dozvolyty žinkam navčatysya v universytetax, ale ce spryčynylo taku nehatyvnu reakciju, ščo vony musyly dozvolyty їm povernutysya", - kaže baronesa Xale Afšar, profesor žinočyx studij Jorks'koho universytetu, jaka narodylasya v Irani.

"Dejaki osvičeni lyudy zalyšyly Iran, i vlada zrozumila, ščo aby keruvaty kraїnoju, їm neobxidno davaty osvitu jak čolovikam, tak i žinkam".

Presentational white space
Жінки купують взуття у Тегерані у 1976 році Kopyrajt yzobraženyja Magnum Photos
Presentational white space

Šopinh u Teherani v 1976 roci: Do revolyuciї bahato žinok nosyly odyah zaxidnoho stylyu, vklyučajučy vuz'ki džynsy, mini-spidnyci ta topy z korotkymy rukavamy.

"Ščodo vzuttya, to tut ničoho ne zminylosya - i prystrast' do vzuttya je u vsix nas! Žinky v Irani ničym ne vidriznyajut'sya vid žinok po vsyomu svitu, i xodyty po mahazynax - dlya žinok ce lyše sposib vtekty vid ščodennoho stresu", - kaže profesor Afšar.

Presentational white space
Пікнік у Тегерані Kopyrajt yzobraženyja Magnum Photos
Presentational white space

Piknik ščopjatnyci u Teherani v 1976 roci: simї ta druzi, jak pravylo, zbyralysya razom u pjatnycyu, jaka je vyxidnym dnem v Irani.

"Pikniky je važlyvoju častynoju irans'koї kul'tury j korystujut'sya velykoju populyarnistyu. Ce ne zminylosya z časiv revolyuciї", - hovoryt' profesor Afšar.

Za її slovamy, jedyna suttyeva zmina - teper čoloviky ta žinky, jaki sydyat' razom, nabahato bil'š strymani u svoїx vzajemodijax.

Presentational white space
Жінки у салоні краси в Тегерані Kopyrajt yzobraženyja Magnum Photos
Presentational white space

Perukarnya v Teherani v 1977 roci: "Ce scena, jaku vy bil'še b ne očikuvaly pobačyty v Irani - ale navit' pislya islams'koї revolyuciї perukari prodovžuvaly isnuvaty", - kaže profesor Afšar.

"Syohodni vy ne pobačyte čolovika v perukarni - i žinky obovjazkovo xovajut' svoje volossya pered tym jak vyjty za dveri. Dexto navit' može trymaty tajemni salony krasy u svoїx budynkax, de čoloviky j žinky možut' otrymuvaty posluhy razom".

Presentational white space
Тілоохоронці шаха і жінка, яка хотіла до нього підійти Kopyrajt yzobraženyja Magnum Photos
Presentational white space

Oxorona šaxa v 1971 roci: Moloda žinka nablyžajet'sya do šaxa Moxammeda Reza Paxlavi (krajnij sprava) na velyčeznij večirci, na vidznačennya 2500-littya pers'koї monarxiї - ekstravahantnist' cyoho zaxodu šyroko zasudyly livi j relihijni oponenty vlady.

"Do cyoho času šaxa vže duže syl'no ne lyubyly, i dexto vvažav, ščo ce svyato nadmirnosti ta pryvilejovanosti mohlo pospryjaty podijam, ščo pryzvely do revolyuciї, čerez visim rokiv", - pojasnyuje profesor Afšar.

Presentational white space
Стильна студентка у Тегерані Kopyrajt yzobraženyja Magnum Photos
Presentational white space

Prohulyanky po zasniženij vulyci v Teherani v 1976 roci: "Vy ne možete zavadyty žinkam xodyty vulycyamy irans'kyx mist, ale takoho vy ne pobačyte syohodni - її serežky tak jasno vystavleni napokaz", - hovoryt' profesor Afšar.

"V Irani isnuje koncepcija "prystojnosti", tomu syohodni žinky na vulyci majut' nosyty pal'to do kolin i šarf".

Presentational white space
Presentational grey line
Presentational white space

Pislya revolyuciї

Жінки протестують проти хіджабу Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Presentational white space

Žinky protestujut' proty xidžabu u 1979 roci: nezabarom pislya pryxodu do vlady novyj verxovnyj lider Iranu ajatola Ruxolla Xomejni postanovyv, ščo vsi žinky povynni nosyty xidžab - nezaležno vid relihiї čy nacional'nosti.

8 bereznya u Mižnarodnyj žinočyj den' tysyači žinok z usix verstv suspil'stva vyjšly na protest proty zakonu.

Presentational white space
Жінка в хіджабі Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Presentational white space

Protest bilya posol'stva SŠA v Teherani v 1979 roci: Studenty-revolyucionery vzyaly v zaručnyky desyatky spivrobitnykiv posol'stva SŠA, a tysyači demonstrantiv otočyly cej kompleks.

"U toj čas bulo normoju pobačyty riznyx iranciv, objednanyx u їxnij absolyutnij nenavysti do Ameryky", - kaže profesor Afšar.

"Amerykanci ta brytanci majut' dovhu istoriju v Irani. Vony namahalysya vplyvaty na miscevu polityku ta zabraty sobi irans'ku naftu, tomu nedovira do SŠA i Velykoї Brytaniї hlyboko vkorinena u suspil'stvi".

Presentational white space
Мула у Тегерані із сім'єю Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Presentational white space

Simja jde na pjatnyčnu molytvu u 1980 roci: "Pjatnyčni molytvy - čas dlya lyudej, jaki je viryanamy abo pryxyl'nykamy islams'koї vlady i ne xočut', aby їx nazvaly dysydentamy. Vyjty ta zibratysya razom - moment solidarnosti", - kaže profesor Afšar.

"Ale navit' todi, use maje oznaky čolovičoho dominuvannya. Žinok ne dopuskajut' do tijeї ž kimnaty, ščo j čolovikiv - vony budut' sydity v okremomu prymiščenni dlya molytvy, daleko vid čolovikiv".

Presentational white space
Двоє жінок біля магазину весільних суконь Kopyrajt yzobraženyja Magnum Photos
Presentational white space

Zakupy vesil'noho plattya v Teherani v 1986 roci: "Vesil'ni sukni u vitryni usi zaxidni - irans'ki žinky dosi možut' nosyty te, ščo xočut', poky vony znaxodyat'sya za zakrytymy dveryma", - pojasnyuje profesor Afšar.

"Vesillya i večirky majut' buty vidokremleni, tak ščo nevažlyvo, ščo vy nosyte, jakščo prysutni til'ky hosti-žinky. Ale večirky, de hosti obox statej svyatkujut' razom, vse šče traplyajut'sya - dejaki lyudy najmajut' oxoronciv, aby nahlyadaty za vxodom, inši ž platyat' miscevij policiї, aby ta zakryvala na nyx oči".

Presentational white space
Іранські жінки у 2005 році Kopyrajt yzobraženyja BEHROUZ MEHRI/AFP/Getty Images
Image caption Prohulyanka Teheranom 2005 roku - ne vsi žinky nosyat' čornyj xidžab, odyah, jakyj zakryvaje tilo vid holovy do nih i zalyšaje vidkrytym til'ky oblyččya. Dexto vvažaje za krašče nosyty xustky
Presentational white space

Prohulyanka v Teherani u 2005 roci: Ne vsi žinky v Irani nosyat' čornyj xidžab, odyah, jakyj zakryvaje tilo vid holovy do nih i zalyšaje vidkrytym til'ky oblyččya. Dexto vvažaje za krašče nosyty xustky j pal'to.

"Real'ne pytannya polyahaje v tomu, jaku častynu volossya vy zalyšyte vidkrytoju? Žinky vlaštovujut' svoї vlasni malen'ki akty oporu i často namahajut'sya, naskil'ky ce možlyvo, vidkryvaty volossya", - kaže profesor Afšar.

Presentational white space
Купання Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Presentational white space

Plyaž Kaspijs'koho morya u 2005 roci: irans'kym žinkam zaboroneno publično kupatysya v bikini.

"Čoloviky j žinky ne možut' kupatysya razom - ale vony znaxodyat' sposoby obijty ce, orendujučy čovny, jaki dostavlyat' їx daleko v more, de vony možut' plavaty plič-o-plič", - hovoryt' profesor Afšar.

Presentational white space
Жінки у Тегерані Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Image caption Na akciї za nosinnya xidžabu v Teherani 2006 roku
Presentational white space

Mitynh na pidtrymku nosinnya xidžabiv u Teherani u 2006 roci: Bil'še niž čerez 25 rokiv pislya revolyuciї žinky, jaki pidtrymujut' konservatoriv, vlaštuvaly vlasni mitynhy, aby protestuvaty proty toho, ščo vony vvažaly nezdatnistyu vlady zabezpečyty vykonannya zakonu pro obovjazkovist' nosinnya xidžabu. Tut vsi žinky odyahneni v čorni xidžaby, za vynyatkom malen'koї divčynky.

Presentational white space
Жінки коло торгового центру Kopyrajt yzobraženyja BEHROUZ MEHRI/AFP/Getty Images
Presentational white space

Vbolival'nyci slidkujut' za matčem bilya torhovoho centru v Teherani u 2008 roci: Xoča žinkam nikoly oficijno ne zaboronyaly sposterihaty za futbol'nymy matčamy čolovikiv v Irani, їm často vidmovlyaly u pravi vxodu na stadiony, a dejakyx z tyx, xto namahavsya projty, zatrymuvaly. Do revolyuciї žinkam dozvolyaly vidviduvaty sportyvni zaxody.

Xočete otrymuvaty najvažlyviši novyny v mesendžer? Pidpysujtesya na naš Telegram

Novyny na cyu ž temu