Kandydaty v prezydenty: čomu їx tak bahato?

Бійці Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Image caption U "bij" za prezydentstvo na majbutnix vyborax xočut' vplutatysya kil'ka desyatkiv kandydativ. Čy nahaduvatyme proces "kupu malu"? (Foto z vystupu ukraїns'koї komandy na turniri z serednyovičnoho boju)

Prezydents'ki vybory 2019 roku vže vstanovyly v Ukraїni istoryčnyj rekord za kil'kistyu kandydativ na krislo hlavy deržavy.

Čomu ž tak bahato politykiv vyrišyly vyrušyty u poxid za prezydentstvom ta čy obicyaje taka kil'kist' kandydativ spravže toržestvo demokratiї?

Čerha u prezydenty

CVK vže zarejestruvala 34 kandydativ u prezydenty, ale rejestracija šče ne zaveršylasya - pretendentiv rejestruvatymut' do 8 lyutoho vklyučno.

Vsyoho ž dokumenty podala 91 lyudyna, jaka vvažaje, ščo može staty hlavoju deržavy.

17 z nyx podavalysya v ostannij den'.

Kopyrajt yzobraženyja UNIAN
Image caption Sxože, byuleteni na majbutnix vyborax znovu budut' dovhymy

I xoča ponad 20 vže otrymaly vidmovu CVK (pryčomu dvom "kandydatam u kandydaty" vidmovlyaly dviči), očikujet'sya, ščo kil'kist' zarejestrovanyx pretendentiv može perevyščyty 40 čy navit' dijty do pivsotni.

Poperednij rekord za kil'kistyu učasnykiv prezydents'kyx perehoniv protrymavsya 15 rokiv: u vyborax 2004 roku braly učast' 24 kandydaty.

Ti vybory zakinčylysya "Pomarančevoju revolyucijeju".

Skil'ky kandydativ bulo na poperednix vyborax prezydenta Ukraїny?
1991 6
1994 7
1999 13
2004 24
2010 18
2014 21

U prezydenty čy u Verxovnu Radu?

Image caption Sociolohija svidčyt', ščo lyše kil'ka politykiv možut' real'no rozraxovuvaty na druhyj tur. Rešta, na dumku politolohiv, berut' učast' u perehonax z inšoju metoju

Nejmovirnu populyarnist' cyohoričnoho poxodu v prezydenty politolohy pojasnyujut' tym, ščo naspravdi bil'šist' kandydativ ne tak xočut' staty hlavoju deržavy, jak potrapyty u nastupnu Verxovnu Radu u žovtni.

"Je favoryty kampaniї, jaki spravdi namahajut'sya peremohty na vyborax prezydenta... Ale 90% kandydativ zaraz naspravdi vedut' parlaments'ku kampaniju", - vvažaje dyrektor Instytutu informacijnoho suspil'stva Jaroslav Pavlovs'kyj.

"Napryklad, Vilkul jde, ščob sformuvaty nove polityčne oblyččya dlya zalyškiv Partiї rehioniv. A Zelens'koho proštovxujut', ščob vin sformuvav potužnu vyborču kolonu na osin' 2019 roku, stav lokomotyvom dlya prosuvannya lyudej Kolomojs'koho na nastupnyx vyborax", - dodaje polityčnyj ekspert.

Kopyrajt yzobraženyja UNIAN
Image caption Vesinnya "bijka" za prezydentstvo pereduvatyme osinnij - za parlament

Sami zghadani kandydaty zapevnyajut', ščo berut' učast' u prezydents'kyx perehonax vyklyučno zarady peremohy, a Volodymyr Zelens'kyj, jakyj za sociolohijeju vzahali može rozraxovuvaty na vyxid u druhyj tur, napolyahaje i na svoїj povnij nezaležnosti vid biznesmena Ihorya Kolomojs'koho.

Inšyj politoloh Volodymyr Fesenko takož vvažaje, ščo bahato kandydativ u prezydenty naspravdi "spodivajut'sya zdobuty prystojnyj rezul'tat, ščob pryvabyty sponsoriv i prodemonstruvaty perspektyvy svojeї partiї".

"Šče kil'ka politykiv budut' "prodavaty" sebe pislya prezydents'kyx vyboriv. Navit' jakščo rezul'tat bude menše vidsotka, vse odno možna bude "prodaty" sebe u toj čy inšyj proxidnyj spysok na vyborax u Radu", - pojasnyuje ekspert.

"Texnični kandydaty"

Tradycijno, vystačaje sered pretendentiv na krislo prezydenta i tak zvanyx "texničnyx kandydativ".

"Je dva vydy texničnyx kandydativ. Čerez odnyx favoryty zavodytymut' svoїx lyudej u vyborči komisiї. Zrozumilo, ščo hrupa kandydativ torhuvatyme svoїmy miscyamy u vyborčyx komisijax - ce svojeridnyj biznes", - kaže Volodymyr Fesenko.

Inši "texnični kandydaty" matymut' osnovne zavdannya - krytykuvaty favorytiv, dodaje Jaroslav Pavlovs'kyj.

"Je "osobysti" pary kandydativ, jaki budut' pracyuvaty, napryklad, proty Porošenka čy Tymošenko. Vže bačymo, ščo Ševčenko vynosyt' "porox z osel'" (idet'sya pro slohan kandydata Oleksandra Ševčenka. - Red.), čy ščo balotujet'sya Jurij Tymošenko, jakyj bude vypracyovuvaty pevni tezy", - navodyt' pryklady polityčnyj ekspert.

Kopyrajt yzobraženyja Fejsbuk Oleksandra Ševčenka
Image caption Ahitacija Oleksandra Ševčenka

Sam Oleksandr Ševčenko svoju "texničnist'" zaperečuje, j nahološuje: jde na vybory pislya "prajmariz" u joho partiї "Ukrop".

A Jurij Tymošenko - pozafrakcijnyj deputat ta odnofamilec' Juliї Tymošenko - odrazu pislya podači dokumentiv do CVK napysav u Facebook, ščo prahnuv balotuvatysya u prezydenty "ostanni 30 rokiv svoho žyttya" i žodnym čynom ne vykonuje čyjes' zamovlennya.

"Žertvy"

Kopyrajt yzobraženyja Kompartija Ukraїny
Image caption Petra Symonenka tak i ne zarejestruvaly kandydatom vid nedozaboronenoї kompartiї. A nazbyraty hroši, ščob ity jak samovysuvanec' vin uže ne vstyh

Narešti, je šče kil'ka kandydativ, jaki spovidujut' vyklyučno vlasni interesy, bezvidnosno do vyboriv, kažut' eksperty.

"Taki specyfični kandydaty - napryklad, Roman Nasirov čy Nadija Savčenko (navit' jakščo її ne zarejestrujut') - xočut' vykorystaty svoje balotuvannya jak arhument, ščo їx pereslidujut' za polityčnymy motyvamy", - vvažaje Volodymyr Fesenko.

Do takyx "polityčnyx žertv" možna vidnesty i lidera komunistiv Petra Symonenka, jakoho CVK tak i ne zarejestruvala kandydatom vid Kompartiї čerez zakony pro dekomunizaciju.

Symonenko odrazu zajavyv pro tysk z boku "xunty" j pobidkavsya, ščo ne vstyh zibraty 2,5 mln hrn, ščob podatysya vže jak samovysuvanec'.

Ilyuziї i 2,5 mln hrn

Kopyrajt yzobraženyja Getty Images
Image caption Znyatysya z vyboriv samostijno vsi zarejestrovani kandydaty šče možut' do 8 bereznya, ale hroši їm ne povernut'

Volodymyr Fesenko ne vyklyučaje, ščo na takyj masovyj "poxid u prezydenty" vplyvaje i kryza doviry do elit ta staryx politykiv: "Ce sponukalo lyudej, u jakyx vynykly ilyuziї ščodo možlyvoho uspixu na vyborax, podatysya u kandydaty".

Jaroslav Pavlovs'kyj ne vvažaje masovist' balotuvannya pozytyvnym javyščem: "Dlya kraїny ce ne duže dobre, adže kampaniju, vočevyd', perevodyat' u texnolohičnu skladovu j budut' hraty "na mizeri" - znyžuvatymut' javku i motyvaciju čužyx vyborciv, hratymut' z pereraxunkom holosiv".

A 2,5 mln hrn, jaki kožen kandydat maje vnesty jak zastavu, na dumku eksperta, vserjoz na kil'kist' pretendentiv ne vplyvajut':

"Dlya pevnyx kandydativ ce može buty ne tak vže j bezbolisno dlya kyšeni, ale dlya "texničnyx", jakyx finansujut' inši kandydaty, ce ne taka vže j problema".

Ostatočno kil'kist' zarejestrovanyx kandydativ stane vidomoju 9 lyutoho, ale šče do 8 bereznya kožen kandydat matyme zmohu oficijno znyaty svoju kandydaturu. Ale zastavu ne otrymajut' nazad.

Xočete otrymuvaty najcikaviši statti v mesendžer? Pidpysujtesya na naš Telegram.

Novyny na cyu ž temu