Bloh Ponomareva: jak skazaty ukraїns'koju "mne obydno"

обидно українською Kopyrajt yzobraženyja Matthew Henry / Unsplash

Doktor filolohičnyx nauk Oleksandr Ponomariv vidpovidaje na zapytannya čytačiv.

Illyu Ryndyča cikavyt' pereklad sliv mne obydno v takomu uryvku tekstu: mne obydno, čto tы ne xočeš' so mnoj razghovaryvat'.

Ukraїns'koju movoju - meni prykro, ščo ty ne xočeš zi mnoju rozmovlyaty.

Zapytannya vid čytača Tymofija. Zghidno z "Rosijs'ko-ukraїns'kym slovnykom texničnoї terminolohiї" 1928 roku, rosijs'ka elektryčna knopka ukraїns'koju movoju bude gudzyk. Čy pravyl'no kažut' natyskaty knopku? Čy možna vžyvaty v takomu značenni gudzyk? 

Na žal', slovo gudzyk u cyomu značenni zastarilo. Tož dovedet'sya i dali kazaty: natyskaty knopku.

Petro Katerynyč xoče znaty, jak vidtvoryty ukraїns'koju movoju vysliv uderžyvat' nohu na vesu (jdet'sya pro trenuvannya v sportyvnomu zali).

Ukraїns'koju movoju - trymaty nohu u vysyačomu položenni.

Čytačka Natalija cikavyt'sya, jak nahološuvaty nazvu mista Sumy. Miscevi meškanci nahološujut' na druhomu skladi SumY.

Ce spravdi tak. Ale v usix leksykohrafičnyx pracyax lyše SUmy.

Vadykovi Veselovs'komu xoču zauvažyty, ščo ja ne Ponomaryov, a Ponomariv. Čytač radyt' meni zvernuty uvahu na purystyčnyj sajt slovotvir.org.ua, de lyudy šukajut' vidpovidnyky do zapozyčenyx sliv.

Sajt spravdi vartyj uvahy.

Ščodo slova hlynec' u rozuminni alyuminij, to vono, jak i bahato ynšyx ukraїns'kyx terminiv, bulo zaboronene pid čas borot'by z "ukraїns'kym buržuaznym nacionalizmom na movnomu fronti". Ja ne zaperečuvav by proty joho povernennya do ukraїns'koї terminolohiї.

Zapytannya vid Oleksija Dejkuna. Na sajti BBC Ukraїna v statti pro Kamjanec'-Podil's'kyj bula zghadka pro davnyoryms'ku zbroju pilum. Jak slid kazaty:pilum čy pylum?

U zapozyčenyx slovax pislya devjatyox liter d, ž, z, r, s, t, c, č, š pyšemo y. P ne vxodyt' do cijeї devjatky, tomu majemo pysaty pilum.

Čytač Oleksandr pyše, ščo v rosijs'kij movi isnuje vysliv sehodnya na sutkax. Jakyj ukraїns'kyj analoh možna vykorystaty v cyomu vypadku?

Ce vysliv žarhonnyj, jakyj ne maje točnoho vidpovidnyka v ukraїns'kij movi, tomu joho možna pereklasty literaturnoju movoju: syohodni vidbuvaju pjatnadcyatydobove pokarannya.

----

Nadsylajte zapytannya profesoru na adresu questions.ukrainian@bbc.co.uk! Vidpovid' maje zjavytysya uprodovž odnoho-dvox misyaciv. Pereprošujemo za zatrymku - zapytan' duže bahato.

Bud' laska, zvernit' uvahu, ščo profesor Ponomariv korystujet'sya Projektom ukraїns'koho pravopysu 1999 roku, tož slova na kštalt ynšyj čy varijant - ce ne pomylky.

Takož na cyu temu

Novyny na cyu ž temu